VVD, CDA en PVV willen gaan onderhandelen over een rechts minderheidskabinet bestaande uit VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV van Geert Wilders.

VVD-leider Mark Rutte verklaarde vrijdagavond dat hij, CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen en Wilders perspectief zien voor zo'n kabinet. Rutte zei dat nadat de drie verslag hadden uitgebracht aan informateur Ruud Lubbers van hun informele verkennende gesprekken van deze week. Ze waren sinds maandag in gesprek over de mogelijkheden van politieke samenwerking. Vrijdagmiddag bespraken ze hun bevindingen al met hun eigen fracties.

Betrouwbaarheid
Wilders zei 'ontzettend blij' te zijn met deze stap: 'Het kan gaan lukken.' Volgens de PVV-leider zou het fantastisch zijn voor Nederland als er een rechts minderheidskabinet komt. Wilders gaf aan dat de stabiliteit van een minderheidskabinet valt of staat met de betrouwbaarheid van de gedogende partij. 'We zullen ons betrouwbaar tonen en dit kabinet op punten die in het regeerakkoord staan niet naar huis sturen', aldus de PVV-voorman.

Stabiel
CDA-fractieleider Verhagen vertrouwt erop dat een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV een politieke samenwerking oplevert die stabiel is. Hij zei dat het duidelijk is dat er verschillen van mening zijn tussen CDA en PVV als het gaat over de islam en over de godsdienstvrijheid. Daarom wordt ook gewerkt aan een minderheidskabinet, want CDA en PVV in één kabinet bleek niet mogelijk.

Verhagen zei verder ervan overtuigd te zijn dat de onderhandelingen kunnen leiden tot een regeerakkoord dat recht doet aan de CDA-beginselen rond de vrijheid van godsdienst en van onderwijs. De partijen zullen 'elkaars verschillen niet verdoezelen maar accepteren', zei de CDA-leider.

Gezamenlijke verklaring
De drie fractieleiders gaven ook een gezamenlijke verklaring uit. VVD, PVV en CDA zeggen daarin dat zij het niet eens zijn over de vraag of de islam een religie is of een politieke ideologie, maar zij accepteren dat meningsverschil, en zullen op grond van hun eigen opvattingen handelen als ze het eens worden over een minderheidskabinet. 

'Er is echter veel wat partijen bindt: het sterker, veiliger en welvarender maken van Nederland is daarbij het gemeenschappelijke doel en uitgangspunt', aldus de verklaring. Daarom is afgesproken dat de PVV het kabinet gedoogsteun zal verlenen. VVD en CDA zullen in het 'gedoogakkoord' wensen van de PVV honoreren, zoals op het gebied van immigratie, integratie en asiel, veiligheid en ouderenzorg. De PVV zal de afspraken over bezuinigingen ter grootte van achttien miljard euro steunen.

Koningin
Informateur Lubbers brengt nu verslag uit aan koningin Beatrix. Zij zal naar verwachting VVD-leider Rutte, als leider van de grootste partij en beoogd premier, opdracht geven om de onderhandelingen met CDA en PVV te leiden.

Maandag nodigt Lubbers de overige zeven fractievoorzitters uit om met hen de consequenties te bespreken van de jongste ontwikkelingen in de informatie.

Bezwaar
De linkse partijen leggen zich niet neer bij de mogelijke komst van een minderheidskabinet. Zij willen dat informateur Lubbers zich houdt aan de opdracht van de koningin, die had gevraagd om te zoeken naar een meerderheidscoalitie. PvdA, SP, D66 en GroenLinks willen dat Lubbers dinsdag verantwoording aflegt in de Tweede Kamer.

PvdA-leider Cohen vindt dat er pas een minderheidskabinet kan komen als alle mogelijkheden voor een meerderheidscoalitie zijn uitgeput. Dat is nu nog niet het geval, zegt Cohen. Zo is er nog niet gekeken naar een vijfpartijenkabinet van PvdA, VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Cohen lanceerde dat idee vorige maand, maar kreeg daarvoor weinig steun.