Al sinds de jaren zestig wordt in Suriname onderzoek verricht naar duurzaam bosbeheer. Het resultaat: een methode die internationaal wordt toegepast, uitgezonderd... in Suriname zelf. En dat betreuren de onderzoekers. “Duurzaam bosbeheer is ook voor de houtindustrie zelf winstgevend.”
Iets minder dan een uur voorbij het veer ligt het proefveld. Vanaf de jaren zestig tot de jaren tachtig deden wetenschappers als Jan Boerboom en Joop Schulz hier op honderden hectares veldonderzoek naar de beste manier om aan verantwoorde houtkap te doen. Het doel: het bos selectief kappen, waardoor de commercieel interessante houtsoorten het best kunnen gedijen en de opbrengst maximaal is.
Naslagwerk
Alleen: welke bomen kap je dan, en hoe vaak? Om dat te weten te komen werd Mapane in tientallen arealen verdeeld. Nog niet met een gps, maar letterlijk met paaltjes, kwast en verfborstel in de hand. In elk afgebakend areaal werd daarna met een andere intensiteit gehakt – of zelfs helemaal niet – waarna werd gekeken waar de commerciële boomsoorten als 'groenhart' en 'gele kabbes' het best groeiden.
Na vele jaren onderzoek ontstond uiteindelijk het 'Celos Management System' (CMS), dat wereldwijd wordt toegepast. Alle door de jaren heen apart gepubliceerde onderzoeken werden onlangs gebundeld in een Engelstalig naslagwerk, dat nu zijn weg moet vinden naar universiteiten en bibliotheken in Midden-Amerika, Zuid-Amerika en Europa. “Een bijbel voor iedereen die belangstelling heeft voor duurzaam bosbeheer”, klinkt het bij Tropenbos International.
Maar hoe komt het dan dat in Suriname ontwikkelde techniek net daar weer verloren ging? “De Binnenlandse Oorlog”, antwoordt bosbouwkundige Kenneth Tjon, verbonden aan het Celos. “Tijdens de oorlog vluchtte 's Lands Bos Beheer (LBB) met have en goed uit het binnenland, veel onderzoek werd stopgezet. Bovendien is de wetgeving verouderd, de boswet stamt uit 1992. Na twintig jaar tijd zijn de inzichten gewijzigd, het wettelijk kader is dringend aan herziening toe.”
En dat is nog niet alles. “Een houtconcessie krijg je in Suriname voor slechts vijf jaar. Daarna moet je de rechten opnieuw verwerven. Als bedrijven vrezen dat hun concessie binnen enkele jaren misschien in handen komt van een ander, waarom zouden ze vandaag dan investeren?”, besluit Tjon.
Rudi van Kanten, programmadirecteur van Tropenbos International, wijst ook naar de Anton de Kom Universiteit. “Er zijn amper studenten bosbeheer. De universiteit is veel te passief. Zij zou eigenlijk moeten helpen met het ontwikkelen van een bosbeleid. Pas zo kan het Surinaamse bos een duurzame én winstgevende hulpbron worden.”
Waarschuwingsbordjes
Proefveld Mapane werd na de binnenlandse oorlog ternauwernood gered door Gerold Zondervan, momenteel programmadirecteur bij WWF Guianas. Medio 1993 begaf het Indonesische houtkapbedrijf Musa zich op Surinaams grondgebied. En hoe: het bedrijf aasde op 5 miljoen hectare aan concessies.
Zondervan bleek net op tijd te zijn, op enkele tientallen vierkante meters na was het proefveld van Celos nog ongeschonden. “Ik ben letterlijk begonnen met waarschuwingsbordjes te schilderen, zodat de bomen niet verder gekapt werden. Ik heb zelfs Maleis geleerd, zodat ik met hen in contact kon treden.”
Nationale discussie
Een jaar later al, in 1995, kwam Musa in financiële problemen. De concessierechten van het bedrijf werden uiteindelijk niet verlengd. Zondervan bleef tot 1998 in het Mapanegebied onderzoek verrichten. Voor het eerst sinds dat jaar keerde hij er nu terug. “Na 40 jaar is er nog maar weinig verschil te zien tussen de verschillende afgebakende arealen”, merkt hij op.
De bal ligt nu in het kamp van minister Simon Martosatiman (KTPI) van bosbeheer. Hij wil vanuit het ministerie een nationale discussie op gang brengen. “De wetenschap is al overtuigd dat het CMS meer geld opbrengt. Nu de bedrijven zelf nog. Want zolang die niet overtuigd zijn, gaan ze niets ondernemen.” Van Kanten houdt er alvast de moed in. “Ook al passen we het in Suriname niet zelf toe, we beschikken over een levende bibliotheek aan kennis. Andere landen zijn steeds welkom om van ons te komen leren.”
Het pas uitgegeven naslagwerk kunt u hier downloaden.
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Ik heb het boek gedownload en bekeken. Er zijn inderdaad een paar landen waar men op beperkte schaal het CMS heeft toegepast. He CMS is op de eerste plaats bedoeld om zo winstgevend mogelijk hout te winnen, niet om op de eerste plaats het bos te beschermen. Het CMS kun je niet zonder meer overal toepassen, elk bosgebied heeft zijn specifieke kenmerken en problemen. Ook maakt men lianen en andere niet gewenste planten en bomen dood, dat op zich zal het bos alleen maar minder heterogeen maken, hetgeen inhoudt dat er zowel planten als diersoorten zullen uitsterven. Het 'Celos Management System' zal niet kunnen voorkomen dat het tropisch regenbos als ecosysteem armer wordt. Het beste wat men kan doen als men het bos wil beschermen is het gewoon met rust laten of indien dat niet mogelijk is niet aan commerciële houtkap doen.
Musa is weg en Greenhart is ervoor in de plaats gekomen, die kregen hun eigen concessie en ze kopen links en rechts de concessies van Surinamers op. De goudwinning houdt ook huis in het bos, volgens mij is het slechts een kwestie van tijd en we zijn het bos voor altijd kwijt. Ik hoor steeds dat men in het buitenland het in Suriname ontwikkeld CMS toepast bij de houtkap. Ik heb echter nog nooit een concreet land bij naam horen noemen waar het toegepast wordt. In Brazilië, Afrika, Maleisië en Indonesië wordt het zeker niet toegepast, misschien ergens op Mars? Kan iemand me vertellen waar men CMS daadwerkelijk toepast?
Goed zo, Godfather. Jouw commentaar sluit prima aan. Jammer dat de Surinaamse overheid zo druk is met andere belangen, dan ze niet technocratisch wil denken.Inmiddels gaat er heel veel fout in de bossen en hout in suriname schijnt zo duur te zijn bij die houtmarkten. China is grootste afnemer van ons hout. Waarom kan De ware Tijd of .. het Ministerie van NH, geen lijst van het aantal aktieve houtexploitanten met de respectievelijke oppervlakten van de concesssies, met de locaties publiceren ? Jammer! veel is in duister gehuld en in het duister gehouden.... Foei, minister Hok. Idem welke bosland-kapiteins/basjas en opperhoofden grote concessies hebben en rijke mannen zijn geworden.
ik heb echt medelijden met zielige figuren die ELKE kans aangrijpen om hun gal te spuwen op Suriname. Get a life!
Suriname is een roversbende. douane, belastingen, domeingronden verkrijgen en verkopen voor de arme surinamers. DNA-leden die worden omgekocht, banken beroofd hebben, een president die in Nederland veroordeeld is voor drugstransport en hoofd verdachte is van de 8 decembermoorden van 1982. Corruptie weelt tierig op de ministeries, Goud en hout wordt weggeroofd door multinationals, de Chinezen, Brazilianen, marrons die hiervoor geen kopercent belasting betalen en zeggen dat het hele Surinaamse oerwoud van hen is.
en dagelijks worden er bomen gekapt
wordt er nog wat terug gezet in de grond?????????????
of gaat men richting kaalslag/woestijn?????????????
In Suriname klopt er niks van controle mechanismen, die in de WET ingebouwd worden maar uiteindelijk uitgehold worden door corruptie van de houtwinner of niet functioneren. Geen bemensing. Blik terug wat Suriname aan rendement heeft overgehouden na de episodes van MUSA, en daarna BERJAJAH , waarin de gearresteerde grootondernemer-verkavelaar SM de scepter zwaaide. Maar nu zitten de Chinezen met hun bedrijf TACOBA de boel kaal te kappen. Controle mag niet, is het decreet uit China aan onze Regeringen.Groothoutindustrieel E.Boerenveen heeft ook al ruim 70.000 ha. en de haaierige Greenheart van de canadezen is er ook met grote concessies. Concessie-uitgifte is vooral vanaf het ministerschap van de beruchte E.Alibux met enorme corruptie samengegaan. Aan het Celos-systeem wordt in de praktijk niet veel respect betoond.Aantal houtondernemers zijn malafide. Stel je voor dat ook nog China Zhong Hen-tai 50.000 ha krijgt om kaal te kappen? Bezorgdheid t.a.v behoud van onze bossen en conservering van houtvoorkomens is zeer op zijn plaats. Maar welke zijn de randvoorwaarden? Verwijderen van xde grote houtluizen !!
Nieuwe reactie inzenden