Een week voor het Surinamedebat in de Tweede Kamer kreeg Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66, een brandbrief van Leo Klinkers, een bevriende consultant en bestuurskundige die op het kabinet van vicepresident Robert Ameerali werkt. In de brief vraagt Klinkers aan Pechtold om het doen en laten van de regering-Bouterse niet enkel door een Nederlandse bril te bekijken. Ook Uri Rosenthal, minister van Buitenlandse Zaken, en Aart Jacobi, Nederlands ambassadeur in Suriname, kregen een soortgelijke brief.

“De werkelijkheid hier verschilt nogal van de perceptie die men in Nederland heeft. Het kan van betekenis zijn als enkele Kamerleden [tijdens het debat] verstandige dingen zeggen”, schrijft de consultant. De brief kwam aan het licht door toedoen van ex-president Ronald Venetiaan, die woensdag op Radio ABC het bestaan ervan meldde. Vervolgens werd het document opgevist door nieuwssite Starnieuws. Eerder zinspeelde Venetiaan in het parlement al op de rol die Klinkers als Nederlander speelt op het kabinet van Ameerali.

In de brief is Klinkers ongemeen hard voor met name ex-president Venetiaan. “Bouterse en Ameerali willen ordening aanbrengen in een land dat door jarenlang wanbestuur, vooral door de twee voorafgaande regeringen, op de rand van rechteloosheid is beland. Het was hier een soort wilde westen, waar de sterkeren alles en iedereen naar hun hand wisten te zetten. (...) Nog dagelijks tuimelen er lijken uit kasten die vorige regeringen op slot hebben gedaan.”

Knarsetandend
Maar ook de coalitiepartners van Bouterse, de partijen van Somohardjo en Brunswijk, krijgen een fikse veeg uit de pan. “Qua politieke intelligentie is Bouterse lichtjaren verwijderd van de leiders van zijn coalitiepartners. Dat zijn kabouters vergeleken bij zijn vermogen om bij het nemen van tien beslissingen er altijd voor te zorgen dat de meerderheid van die beslissingen uitvalt ten gunste van het algemeen belang. Slechts een minderheid is ten gunste van triviale partijpolitieke belangen die hij knarsetandend in acht moet nemen om de coalitie bijeen te houden. Ik zet een krat goede wijn op de stelling dat het niet lang zal duren voordat hij de huidige coalitie opblaast en gaat samenwerken met Santokhi.”

De consultant noemt Bouterse 'iemand die in de jaren tachtig niets anders kon dan schieten op problemen, maar nu rijper en wijzer – en zeker ook schuldbewust – problemen met politieke instrumenten aanpakt. “Ik realiseer me dat ik een rooskleurig beeld schep. Maar vergis je niet. Ik lig vaak wakker en vraag me af of het ooit goed kan komen met een land dat probeert te af te rekenen met de schadelijke effecten van een erfenis van vele jaren afwezig, laf en dom beleid. De onmiskenbare lichtpuntjes geven steeds weer voldoende veerkracht om er elke dag weer tegenaan te gaan. Onorthodoxe stappen van Nederland zouden daarbij een welkome aanvulling zijn.”

Klinkers, die momenteel in Nederland is, laat De Wereldomroep telefonisch weten niet te willen reageren op de gelekte briefwisseling. Veel invloed had zijn brief uiteindelijk niet op het debat, dat gedomineerd werd door een spervuur aan kritische kanttekeningen die de Tweede Kamer plaatste bij het presidentschap van Desi Bouterse.

Lees hier de volledige brief van Klinkers aan Pechtold.