Pom of pastechi? Wan steef' kaseko of een swingende tambu?Wat is de ware identiteit van Surinaamse Antillianen of - zo je wil- Antilliaanse Surinamers. Velen wonen in Nederland zijn opgegroeid op Curaçao, terwijl hun ouders uit Suriname komen. Zoals Hilli Arduin. Wat voelt ze zichzelf: Surinamer of Antilliaan?
Opvallend genoeg. In Suriname moet je altijd je schoenen uitdoen. Maar bij Hilli Arduin, in haar huis in Amsterdam Zuidoost, hoeft dat niet. Het tekent misschien hoe zij als geboren Surinaamse zich langzaam maar zeker de Nederlandse gewoontes heeft eigen gemaakt. Net zo goed als dat ze keus biedt tussen twee (lekkere) pasteitjes én ze niet allebei aanbiedt. "Dit is nou Hollands. Eén is genoeg", lacht ze. En de doos gaat direct dicht.
"Ik ben Hilli Arduin. Ik ben op 27 juni 1950 geboren in Paramaribo", vertelt Arduin. Geboren Surinaamse, maar voordat ze het wist zat ze op Curaçao. Al op éénjarige leeftijd, om precies te zijn. En zo belandde het kleine meisje Arduin - van wie vader nog roots had op twee plantages in Suriname en wier moeders vader nog één van de drie eerste Afro-onderwijzers in Suriname was - in Willemstad en voelde zich al snel een Yu i'Kòrsou.
Yu'i Kòrsou
"Mijn vader is bij de Shell gaan werken, ik heb daar mijn kinderjaren, jeugdjaren doorgebracht tot 1973", legt ze uit. Na de lagere school, volgde ze ook de middelbare school op Curaçao. "Weet je? Wat is geboren-zijn, ergens? Als ik van mijn eerste tot en met m'n 22ste op Curaçao heb doorgebracht; daar in die samenleving een kind was van die samenleving. Papiaments sprak, de cultuur beheers... Nou, dan ben ik toch gewoon een Yu i' Korsou?!"
Arduins zwerftocht (als je het zo mag noemen) stopte niet in Willemstad. Na haar middelbare school studeerde ze orthopedagogiek en psychologie in Nederland. Al gaat het haar te ver om te zeggen dat ze daarmee een echte bakra is geworden. "Nou, nou, nou, nou. Ik ben geen bakra geworden. Ik ben Hilli. Op een gegeven moment kom je op een punt dat je zegt: het is gewoon een fictie. Natuurlijk ben ik geen Antilliaan meer. Surinamer, tja, dat ben ik eigenlijk nooit gweest. Nu pas word ik weer Surinamer. Omdat ik de laatste tien jaar héél veel in Suriname ben. Ik doe daar heel veel werk, leef gewoon tussen de mensen."
Vader
Logisch vervolg, zegt Arduin, van het verleden. Ook al werkte haar vader op Curaçao; elke drie, vier jaar kreeg hij verlof en kon het hele gezin een tijd lang naar Suriname. In 1977 gingen haar ouders definitief terug en was Arduin ook weer geregeld in Paramaribo te vinden. Zeker toen haar vader een jaar of tien geleden na een beroerte in de lappenmand belandde en zij hem graag wilde verzorgen.
"Dat betekent elk jaar zes weken. En nu ik gepensioneerd ben, probeer ik het zes op, zes af te doen. Zo ben ik nauw betrokken bij de Kennedyschool - een school voor doven en slechthorenden. Ik geef workshops in achterstandswijken. Ik was bij het Medisch Opvoedkundig Bureau - daar heb ik aan de opleiding remedial teacher gedoceerd..."
Netwerk
Zo is Hilli Arduin dus in ieder geval de helft van de tijd terug in haar geboorteland, ook al heeft ze daar nooit echt gewoond. Zelf vindt ze dat niet raar. Juist tijdens de ziektegeschiedenis van haar vader heeft ze in Suriname een heel netwerk opgebouwd. "Eigenlijk ben ik daar blijven hangen! Weet je, als je ouder wordt, moet je kiezen. Ik heb gekozen voor Suriname."
Overigens zonder haar Curaçaose rervaringen te verloochenen. "Ik verkoop mezelf als iemand met een meerwaarde. Ik beheers de Surinaamse, de Antilliaanse en de Nederlandse cultuur. Nou, ik vind dat ik een meerwaarde heb", aldus Hilli. En dan hebben we het nog niet eens over haar zus die op Sint Maarten woont - en dus ook deel uitmaakt van het overzeese netwerk van Arduin.
Maar soms is ze ook gelukkig dat ze géén keuze hoeft te maken. Wan steef' kaseko of een swingende tambu? "Geen keus. Alle twee," antwoordt ze zonder na te denken, "bij alle twee kun je lekker met je billen schudden en ik hou van lekker met m'n billen schudden."












