"Tula ta pa tur generashon! Si bo inspirá bo mes riba su forsa i prinsipionan universal ku el a bringa p'é", ta opinion di drs Joceline Clemencia. E lingwista, investigadó i luchadó di independensia ta un di esnan ku ta bai hiba palabra durante konmemorashon di Tula na Amsterdam.
Awe ta konmemorá rebelion di katibu, ku a tuma lugá riba 17 di ougùstùs 1795 na Kòrsou. NiNsee, instituto nashonal di pasado i herensia di sklabitut hulandes ta organisá e konmemorashon i a invitá Clemencia pa tene un diskurso. E título ta: 'bo sa ken bo ta?". Joceline Clemencia ta splika ku ta trata di un invitashon pa hobennan. Pa para ketu i realisá ken nan ta.
"Ora nan kontestá e pregunta, nan lo komprondé mihó kiko ta e sentido di Tula", e lingwista ta sigui splika. Pasombra segun e, prinsipionan di Tula no tin di haber ku grupo, rasa òf pais, sino ku respèt pa bida humano i libertat di hende. Di e manera ei tambe e ta kontestá e pregunta ku alabes ta tema di e konmemorashon e aña aki, esta: 'Tula pa tur generashon?'
E aña aki hubentut antiano ta enfoke durante e konmemorashon rebelion di kátibu na Kòrsou, ku NiNsee ta organisá. Siman pasá a tene diferente tayer a tuma lugá na Amsterdam Zuid-Oost, kaminda pa medio di entre otro muzik a laga hóbennan sera konosí ku nan pasado i ku Tula.
Tayer pa hoben
Joceline Clemencia tambe a duna un tayer. E ta hopi kontentu di a haña e oportunidat ei. El a nota ku e workshòp ta yuda e hóben. Pasombra hopi hoben tin tiki konosementu di nan pasado, tantu na Hulanda komo na Kòrsou. Durante e tayer na Bijlmer el a uza un mapa di Kòrsou, pa asina e hóben por wak di unda e ta bini, di kua bario i kiko ta nifikashon históriko di e bario. "Esei a lòs hopi kos i ta mustra ku esnan akinan leu for di kas tin mas nesesidat pa sa". El a realisá ku e hobennan no konosé nan pasado ni tampoko nan presente. "Ta un tragedia di migrashon i kolonialismo. E ta kitábo for di bo raisnan".
Balor di Tula
Pa a duna un bista konkreto kiko Tula ta nifiká, el bin ku un seri di 5 tarheta. Kada un ta enfoká Tula for di un otro perspektiva. Tula komo heredero di kulturanan afrikano, Tula komo maestro, Tula komo internashonalista ku no a bringa pa Kòrsou só, Tula komo strategista ku a vense ehèrsito kolonial na tres bataya grandi i Tula komo libertador.
Ehèmpel di Tula
Hubentut presente a reakshoná hopi positivo. E ta Tula komo un inspirashon i un ehèmpel. "Un hende ku a hasi algu importante den nan historia". Clemencia ta haña ku tin ku tuma ehèmpel di Tula i ku kada un di nos tin ku para pa su prinsipionan pasombra ta nan ta dirígibo den bida. "No lubida ku Tula no tabata katibu pero ku ta hende a esklavis'é".


.jpg)
























Post new comment