E promé Konferensha di konstelashon nobo di Reino hulandes a start sali positivamente, pero tambe ku ekspektativa krítiko awe djárason, 14 di dezèmber na hotèl Hilton na Den Haag. E dirigentenan di gobièrnu a tene diskurso di apertura, promé ku e delegadonan dje kuater paisnan Aruba, Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda sinta kòmbersá ku otro ku porta será. Tur a ekspresá e deseo di papia konstruktivamente ku otro, pa wak si por drenta ku otro den un asosiashon, basá riba igualdat den Reino.
E promé ministernan di Kòrsou i di Sint Maarten, respektivamente Gerrit Schotte i Sarah Wescot-Williams ta esnan ku mas a enfatisá den nan palabranan di apertura riba e forsa di Reino, ku segun nan ta sinta den 'diversidat'. T'asina ku por uza e diferenshanan entre e paisnan n'un forma positivo tambe. Nan ta spera ku esaki lo sosodé.
Mester bisa sí ku ekspektativa di éksito dje konferensha no ta masha grandi. Djamars durante preparashon a surgi desakuerdo riba puntonan ku mester atendé den e konferensha. Kòrsou ke papia dje Leinan di Konsenso, ku a fiha aña pasá. Pa Hulanda esaki no ta punto di diskushon i promé minister Mike Eman di Aruba tambe a ekspresá prekupashon. E tenshonnan den seno di Reino ta molosti'é.
Aruba: koperashon
Eman ta konsiderá e Konferensha di Reino komo un momento importante pa krea oportunidat pa siudadanonan di Reino: "Tin hopi oportunidat drumí ta warda. Nos mester investigá i definí e posibilidatnan i kompetensianan ku Statüt ta ofresé. Lo mas importante ta realisá bienestar i desaroyo sosial di e siudadanonan."
Eman ta satisfecho ku e aktual posishon di Aruba den Reino: "For di e posishon ei nos mester buska pa haña loke ta uni nos, enbes di loke ta separá nos. Mester tin lugá sí pa diferensha di opinion."
Kòrsou: haña espasio
Den su palabranan di apertura, Schotte a deliniá e posishon difísil dje 'gobièrnu yòn di pais Kòrsou'. E ta haña ku e kuater paisnan ta eksperienshá 'nifikashon i vivensha' dje modifikashonnan estatal na diferente manera. Na Kòrsou mes tambe e ideanan al respekto ta varia, segun Schotte. "Esun parti ta dirigí sobretodo riba atkisishon di statùs outónomo di Kòrsou. E parti na otro banda di oséano ta fokes mas bien riba e posishon dje paisnan den Reino.
E aktual relashonnan estatal ta sufisiente, segun Schotte, pa laga Kòrsou krese bira un pais mas independiente posibel. "Ma e or'ei nos mester haña espasio sí pa hasi'é. Statüt ta ofresé e espasio ei." E no ta opta pa bai 'all the way' fo'i djawó ku outonomia total di su pais.
E promé minister gustosamente 'ke duna kontenido na kompetenshanan propio’ ku e aktual Reino ta ofresé. E tin e idea ku di tur banda ta blo kambia kos ei: "E pensamentu ei no ta duna un sensashon agradabel.” E ta spera komprenshon di parti di e demas partnernan di Reino, moda ku 'interes dje siudadanonan’ ta bira sentro di atenshon.
Sint Maarten: diversidat
Komienso di un relashon nobo. Asina promé minister Wescot-Williams ta mira e deliberashonnan ku lo tuma lugá durante e konferensha. "Inisio di struktura estatal nobo no a bai manera zjilea di koko. A bira tempu pa definí unda nos ke bai i ken nos ta. E awanan ku ta kore mei mei di nos ta e konekshonnan, no e deskonekshonnan."
Wescot-Williams ta konsiderá esaki komo un reto nobo, kaminda ku Sint Maarten ke traha gustosamente na un vishon pa futuro di e pais: "E intenshon ta pa probechá mas dje oportunidatnan internashonal i regional." Fuera djesei e minister presidènt ke traha riba alkanse di stèndert internashonal riba terenu di entre otro finansa, derechi di hende i di sirkunstansha laboral."
Hulanda: futuro
Minister Piet-Hein Donner di Relashonnan di Reino ta spera ku lo probechá altamente dje posibilidatnan di e kuater paisnan di Reino. Asin'ei kada pais por siña dje otro partnernan. Ku esaki e ta referí na e vishon riba futuro di Reino, ku el a presentá prinsipio di 2011, o sea e aña akí. Hulanda karibense por fungi komo trampolín pa empresario hulandes i oropeo, pa asin'ei fortifiká e ekonomianan. "A kondishon sí di un klima polítiko stabil, seguridat hurídiko i un bon koperashon."
"Hulanda tin gana di hasi algu konstruktivo ku e reino, ku nos a eredá", segun Donner. E ta mira e palabrashonnan komo un 'package deal': "Semper e tin su banda positivo i esun menos positivo." Huntu ku e otro paisnan e ta spera di por traha riba un relashon maduro, ku ‘rekonosementu di e diferente interesnan’.
Ekspektativa ta ku Konferensha di Reino lo dura te 16or, ora hulandes. Minister Maxime Verhagen ta presidí e konferensha, na nòmber di Konseho di Minister di Reino. Promé minister Mark Rutte a hañ'é strobá, pues e no por ta presente.




































Post new comment