'Nan a bati na porta i mi a purba di grita, pero mi no por a saka niun zonido for di mi garganta'. For di ten ku e tabatin 11 aña Janne Geraets (57) a sufri di abuzu seksual repetidamente di un pader di iglesia katóliko romano na e internat kaminda e tabata biba e tempu ei.
En medio di tur skandal tokante abuzu seksual na paisnan oropeo i na Merka, iglesia katóliko na Hulanda ta keda liber di atake. Pero esei no ta na su lugá, asina un investigashon konhunto di Wereldomroep i NRC Handelsblad ta señalá.
Lòk e sak'é for di kama
Pa Geraets e kos a kuminsá na aña 1964, na kombento Don Rua na 's-Heerenberg. E tabata sigui un kurso preparatorio di religion serka padernan salesiano di Don Bosco. Geraets kier a bira misionario. Despues di un fiesta un di e padernan a lòk Geraets na e sala pa enfermonan ku e preteksto ku e lo tabatin algu pa e mucha hòmber su doló di garganta. 'Mi a haña algun dròp i e ora ei el a primi su mes kontra di mi. Den esei el a lòs su karson i a kohe mi man push'é den su karson. E momento ei bo ta mal bruá.'
Apsolushon
Despues di e insidente Geraets a bai drumi atrobe. Pero su manisé e mester a mèldu serka e mes pader. 'Mi a bai serka dje. Mi a bati na porta. Mi ta kòrda ku mi kurason tabata bati duru. El a habri e porta i a bisa: E kos ayá no tabatin mag di a sosodé.' I djei el a dunámi apsolushon. Ke men di pordon di piká. Ya, e ora ei sí bo ta kaba di brua mes.' Despues di esei Janne Geraets mester a bolbe bèk mas biaha n'e kamber. 'E ora ei e tabata bai drumi riba su sofá, e tabata kohémi tene ponémi drumi riba dje i kuminsá move bai bin. Mi ta kòrda ainda ku un biaha nan a bati na porta. Mi kier a grita pero niun zonido no tabata sali for di mi garganta. Mi kier a grita 'E kos akí no por, e kos aki no ta pèrmití'. Pero bo no por desahogá bo mes. Bo no ta tribi di bisa nada pasó bo tin miedu tambe. Bo ta pensa 'Ta ami ta esun perverso, nan ta bai skòp mi kita mi for di internat.'
Abuzu na gran eskala
Na e internat na 's-Heerenberg 80 pa 100 mucha hòmber di 12 te 18 aña tabata drumi den 4 sala grandi. 'Di masha hopi mucha hòmber bo tabata sa eksaktamente: esei tin algu ku e pader ei i e pader ei tin diferente mucha hòmber ku ta bai serka dje'. Segun Geraets no ta tur kontakto tabata kontra boluntat di e muchanan. 'Algun pader tabata mas popular ku otronan. Bo tabata sa esei pasobra tabatin mas mucha hòmber ku tabata bai serka esun pader ei'. E pader ku a abuzá di Geraets tin 98 aña awor. 'Tur loke tabata sagrádo pa mi, no tabata otro kos sino apariensia,' asina Janne Geraets ta bisa. 'Mi balor balor propio a haña un sla'.
Muchu lat
A kuestioná abuzu seksual di padernan na diferente pais, pero e diskulpanan di Roma ta 'muchu lat'. Esaki segun Yvo van Kuijck, èks presidente di e komishon independiente pa evaluá i konsehá, BAC* ku ta traha huntu ku Ayudo i Derecho, e lugá kaminda por mèldu abuzu seksual di iglesia katóliko na Hulanda. For di dia ku el a keda fundá, a notifiká kasi 300 kaso di abuzu seksual serka Ayudo i Derecho. 'Nan a warda demasiado pa pidi diskulpa i tuma medida (...) Episkopada hulandes tambe a asumí un aktitut di sinta warda. Mi tin impreshon ku abuzu seksual no tabata un punto di atenshon pa nan'.
Komishon a baha
A base di su malkontentu ku aktitut di obispunan hulandes Van Kuijck, èks vise-presidente di hòf na Arnhem i henter e komishon a baha dos añá pasá. A trasladá saserdotenan ku a kometé abuzu den sierto parokia i nan por a bolbe bai krea víktima na otro parokia. 'Esei no ta profeshonal i kasi bo no por imahiná bo mes ku esei a pasa.'
Mucha muhé tambe
Leonie Cramwinckel-Bloch tabatin 15 aña i tabata den vierde klas di liseo munisipal na Doetinchem, ora su klas a bai ski durante vakansi. E dosente di ingles, ku tambe tabata un pader salesiano di e kombento den serkania, ( 's -Heerenberg) a bai pa guia e grupo. Tabata na luna di desèmber 1970. Segun Cramwinckel (54) e pader a ful'é i a hinka su man bários biaha den karson djabou di e mucha muhé. E no a tribi di bisa nada. 'Pero mi tabata sa sí ku e pader ei tabata hasi un kos mashá robes. E kos a bai asina fásil i asina natural ku esei a asombrá mi despues. Mi a konkluí ku no tabata di promé biaha ku el a hasi un kos asina.' Despues di e insidente el a evitá kompania di e pader na skol. Ta despues di un aña numa el a konta na kas ta kiko a sosodé. Entretantu e pader en kuestion a fayesé.
Intimidashon seksual
Tabatin mas kaso di abuzu pafó di kombento. Un salesiano, ku tin 72 aña awor, tabata duna lès di matemátika na añanan 60 na 's-Heerenberg. Despues el a bira pastor na parokia di San Martin na Amersfoort. Obispado a poné riba nòn aktif na 1994, despues ku a akus'é di intimidashon seksual di un mucha hòmber menor di edat.
No masha kos
Den un reakshon e pader ta bisa ku e kestion no tabata masha kos. 'Nos tabata den souna di un kompleho deportivo. E mucha hòmber a mirámi sunú. Esei ta tur kos. Banda di mi un hòmber tabatin erekshon. Pero ami no a mishi ku e mucha hòmber. Ta masha tempu pasá. Mi no ta haña korekto ku ta bolbe koba saka e kos akí.'
Wim Flapper, èks pader superior provinsial di salesianonan di Don Bosco (e funshon di mas haltu den e òrdu) ta atmití relashoná ku e kaso akí ku e òrdu no a trata di investigá debidamente kiko a sosodé di bèrdè. Flapper ta bisa relashoná ku e pader na Hoogland : 'El a haña terapia. Nos a sòru pa esei. Pero nos no a investigá si tabatin mas víktima.'
Motibu pa investigashon
Awor ku tres pader di e mes instituto a risibí mal nòmber, èks presidente van Kuijck di BAC ta wak motibu pa hiba mas investigashon. No ta e ta disidí esei, pero e ta di opinion ku lo ta bon si iglesia hasi esei. 'Si e kos akí ta struktural den un institushon, tin tur motibu pa wak bon ta kiko ta pasando. Te ainda e víktimanan por mèldu nan kaso serka Ayudo i Derecho. Ta investigá kasonan tambe kaminda e malechor a fayesé kaba'.
Ekspresá duele
Na aña 68 Johan Marsman tabata gerente di e kas di kunuku di konbento salesiano na 's-Heerenberg. El a skibi un buki tokante kombento Don Rua. E sa ku padernan tabatin relashon ku mucha hòmbernan. 'Anteriormente tempu di pader superior provinsial Wim Flapper, a tene 15 aña pasá un enkuentro di èks alumno kaminda a papia di e abuzu. Flapper a ekspresá su duele i a bisa ku a kometé fayo'. Segun Marsman mayoria di e èks alumnonan no kier a papia mas di e insidentenan. Na aña 1968 Marsman a sali for di kombento.
Riba e pregunta si padernan di Don Rua tabatin relashon ku sierto mucha hòmber ku tabata nan faborito, Marsman ta kontestá afirmando. 'Mi tambe sa di esei.' Marsman ta bisa ku e situashon na kombento Don Rua no tabata úniko. 'E kos ei tabata sosodé tur kaminda, sobretodo na internatnan, pero no por hustifiká loke a sosodé.'
E kaminda pa tòp
Den e tempu ku a abuzá di Janne Geraets na internat Don Rua, Ad van Luyn, obispu aktual di Rotterdam, tabata traha na e kombento komo dosente. Na aña 70 Van Luyn tabata pader superior provinsial di salesianonan. For di 2009 e ta presidente di konferensha di obispunan hulandes.
Monseñor Van Luyn no ke drenta den 'kestionnan di ántes'. A traves di su bosero e ta laga bisa ku 'asuntunan ku ta trata kongregashon ta kai bou di responsabilidat di e pader superior aktual, asta si nan tin di haber ku esnan ku ántes tabata na mando'.
Pader Herman Sprock, ku aktualmente tin e rango mas haltu den òrdu di salesianonan na Hulanda, ta bisa ku e no sa nada di abuzu na 's -Heerenberg. E no tin nada kontra un eventual investigashon, i ta enfatisá ku abuzu seksual no ta pas ku e loke padernan di Don Bosco a hura p'e . 'Anto aún mas serka Don Bosco, kaminda e echo ku no tin mag di mishi ku hóbennan ta un punto kardinal den e sistema di edukashon'.
*BAC Beoordelings,- en adviescommissie


























Post new comment