Je eigen toko runnen. Veel werknemers dromen ervan om hun baas vaarwel te zeggen en voor zichzelf te beginnen. Het aantal éénmanszaken steeg de laatste jaren dan ook sterk. Maar die groei is voorbij. Boosdoener is de economische crisis. De overblijvers passen zich aan.

Gelukkig heeft René Schellings een financiële buffer. Die heeft hij gereserveerd in de tien jaar dat zijn afbouwbedrijf bestaat. Zonder extraatje zou hij door de crisis in zwaar weer komen: “ Er zijn minder opdrachten en iedereen duikt op hetzelfde werk. Dit is tot nu toe het moeilijkste jaar.” Ook de tarieven in de bouw staan onder druk, er wordt minder betaald dan een jaar geleden. Tot eind februari redt René Schellings het nog, maar daarna is de orderportefeuille nagenoeg leeg.

Net als 630.000 andere Nederlanders is Schellings zelfstandige zonder personeel, kortweg zzp´er. Dat leek de laatste jaren dé ideale manier om kennis en vaardigheden te gelde te brengen op de arbeidsmarkt. De zzp´er deelt immers zijn eigen tijd in, bepaalt zelf welke opdrachten hij aanneemt en met wie hij samenwerkt. Maar het aantal zelfstandigen neemt af. Het Centraal Bureau voor de Statistiek telde in het derde kwartaal van 2009 20.000 zzp´ers minder dan een jaar eerder.

Zwakke broeders
Zelfstandig, maar niet alleen staat op de achterkant van het visitekaartje van Linde Gronggrijp. Zij is directeur van FNV Zelfstandigen, de grootste belangenbehartiger van zzp´ers in Nederland. Gonggrijp nuanceert de afname van het aantal zzp´ers: “Het is te simpel om te zeggen dat de zwakke broeders het nu niet redden. De krimp onder zzp´ers is duidelijk sectorafhankelijk. In de bouw en de financiële dienstverlening is het economisch zwaar en dus hebben ook zzp´ers het moeilijk in die branches. Maar het gaat juist goed in de communicatiewereld, bijvoorbeeld met zelfstandige adviseurs op het gebied van marketingstrategieën of reorganisaties.”

Luxe
Zo´n organisatieadviesbedrijf dat vruchten plukt van de economische crisis is Praedt van Kees van Dongen. Over opdrachten heeft de Brabantse zzp´er niet te klagen: “Op 1 januari 2009 ben ik dwars tegen de crisis in gestart. Het gaat eigenlijk boven verwachting. Het blijkt dat organisaties in deze tijd behoefte hebben aan dit soort adviezen. Juist nu gaan ze nadenken over hun koers. Natuurlijk zijn er ook bedrijven die zich niet de luxe kunnen veroorloven om advies te betalen.”

Zelfstandigen zijn er altijd geweest, maar het is de eerste keer dat er zoveel zzp´ers zijn tijdens een economische crisis. Voor die tijd groeiden de bomen tot in de hemel en leek het zelfstandig ondernemerschap haast voor iedereen weggelegd. Die tijd is voorbij vindt Linde Gronggrijp van FNV Zelfstandigen:“Als de economie aantrekt, verwachten we dat het aantal zzp´ers weer toeneemt. Zij profiteren het eerst van groei. Maar we denken wel dat mensen zich beter zullen realiseren dat het ondernemerschap veel van ze vraagt. FNV Zelfstandigen kan hen bij de voorbereiding ondersteunen. Wat dat betreft leren we allemaal van de crisis.” 

Verder in NL Magazine....

Een discussie over het burgerinitiatief dat dinsdag is begonnen om ouderen die lichamelijk gezond zijn, maar geen zin meer in het leven hebben, te mogen helpen bij euthanasie. Tenslotte ook weer een aflevering van het Nederlands Nieuws Journaal, met daarin aandacht voor een discussie van een heel andere orde: de schunnigheid van bepaalde carnavalsliedjes van boven de grote rivieren.