In onzekere tijden vormen grondstoffen een veilige haven. Ook nu de beurzen wereldwijd herstel tonen, zoeken beleggers vooral zekerheid. In goud en olie, maar ook in uranium.
Een gat in de grond van drie kilometer lang, twee kilometer breed en een kilometer diep. Sinds de opening in 1976 vervoeren enorme trucks dag en nacht uraniumerts voor gebruik in buitenlandse kerncentrales. Het personeel woont met hun familie naast de mijn in een nieuw verrezen stad van ongeveer 50.000 inwoners. Zo omschrijft Joseph Wilde van ontwikkelingsorganisatie SOMO de grootste uraniummijn ter wereld in Namibië.
Nieuwe belangstelling
De mijn is strategisch gelegen in de Namibische woestijn, op 150 kilometer van een haven. De Rössing-mijn stond op de nominatie gesloten te worden, maar het Australische bedrijf Rio Tinto, dat een meerderheidsbelang heeft in de mijn, besloot het gat in de grond toch open te houden. Dat had te maken met hernieuwde belangstelling voor kernenergie en Namibië speelt daar handig op in.
De afgelopen twee jaar zijn ruim honderd nieuwe exploratievergunningen afgegeven. Met alle gevolgen voor de infrastructuur van dien. "Het kost enorm veel water en stroom om het uranium uit het erts te halen", zegt Wilde. "Maar ook op het gebied van transport. Nieuwe mijnen liggen niet alleen in de woestijn, maar ook in het noorden van Namibië, waar veel meer mensen wonen en waar veel natuurgebieden zijn.
- Bekijk de video van Rio Tinto over uraniumwinning in Namibië (bron (c) Rio Tinto)
Alternatief
Door het klimaatdebat en het onvermogen om met groene technologie de energiebehoefte op te vangen, is kernenergie helemaal terug. Zelfs de vermaarde wetenschapper James Lovelock houdt een warm pleidooi voor kernenergie als waardig alternatief. China en India willen de komende jaren tientallen nieuwe centrales bouwen. Zelfs in Europa wordt voorzichtig gemorreld aan het vrijwillige moratorium op kernenergie.
Een Amsterdamse belegger was een van de eerste ter wereld die in 2003 potentieel zag in de uraniummarkt. In die tijd zeiden milieuactivisten voor het eerst hardop dat zij kernenergie niet langer zonder meer afwezen. De toonaangevende wetenschapper James Lovelock zag zelfs geen andere manier om het energievraagstuk op te lossen.
Maar beleggen in exploitatiebedrijven van uraniummijnen en bedrijven die kerncentrales bouwen is niet gemakkelijk, erkent Maarten Friederich van IVM Vermogensbeheer in Amsterdam. "Beleggen in uranium ging met enorme uitslagen gepaard, zowel in positieve als negatieve zin. Onze klanten hebben profijt gehad van de beweeglijkheid. Maar we hebben ook wel schade opgelopen toen de zaken in 2007 fors naar beneden gingen."
Marktherstel
De dip van 2007 is nog niet hersteld, hoewel de oliehandel wel langzaam aantrekt. Volgens Friederich is dat een kwestie van tijd. Al durft hij geen voorspelling te doen wanneer. Geïnteresseerde beleggers moeten rekening houden met een langetermijninvestering. "Er zijn twee belangrijke bewegingen die meespelen, waarvan kernenergie de belangrijkste is door de behoefte en de noodzaak om CO2-uitstoot te verminderen", zegt Friederich. En dan zijn er nog de landen die hun zinnen hebben gezet op uranium, ondanks internationale tegenwerking. "Je kunt twijfelen aan hun motieven, dat zeker. Maar ook zij houden de vraag naar uranium uiteindelijk hoog."
Straling en vervuiling
De winning van uraniumerts is uitgesproken milieuonvriendelijk. In de omgeving van de mijnen blijven grote hoeveelheden radioactief afval en vervuild slib achter. Oud-werknemers van de Rössingmijn klagen over gezondheidsproblemen en vertellen over het hoge aantal oud-collega's dat is overleden aan kanker. Volgens Rio Tinto staan werknemers bloot aan lage stralingsdoses, niet veel meer dan de normale omgevingsstraling. Joseph Wilde van SOMO denkt dat jarenlange arbeid in de mijn wel degelijk zijn tol eist.
In Namibië zijn ruim honderd nieuwe exploratievergunningen afgegeven. Uiteindelijk zullen er niet meer dan vijf nieuwe mijnen bij komen. Namibië schiet daar niets mee op, zegt Joseph Wilde van SOMO. Krap vijf procent van de winst blijft in het land. "Het land houdt weinig over van de winsten en de lokale gemeenschappen en de arbeiders blijven achter met de last van straling en vervuiling die zo'n mijn met zich meebrengt."
Wilde ziet de uraniumindustrie als een lastige keus tussen twee kwaden. Het is de vraag of kerncentrales uit milieuoogpunt een oplossing vormen voor het energieprobleem. De mijnen bieden wel werkgelegenheid, maar daaraan zijn grote gezondheidsrisico's verbonden. Uiteindelijk telt de mening van de lokale bevolking, vindt Wilde. "In dat geval moeten wij ervoor zorgen dat hun veiligheid verbetert."
Externe Links:
James Lovelock: Nuclear power is the only green solution
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Nieuwe reactie inzenden