Twee jaar geleden overleed de Zuid-Afrikaanse echtgenoot van Mariëtta Bettman. Nu wil ze graag terug naar Nederland. Maar hoe pak je dat aan als moeder van vier kinderen?

Voor het eerst in zes jaar was Mariëtta Bettman (47) deze zomer weer in Nederland. Haar ouders vierden hun vijftigjarig huwelijk en Mariëtta maakte van de gelegenheid gebruik en om zich te oriënteren op een mogelijke terugkeer naar Nederland.

Soulmates
Mariëtta is geboren en getogen in Zuid-Afrika. Ze was 16 toen ze samen met haar ouders – die eind jaren 50 emigreerden - terugging naar Nederland. De overgang was niet gemakkelijk, maar Mariëtta paste zich vlot aan, maakte de middelbare school af en ging in Utrecht studeren. Aan het eind van haar studie ontmoette ze haar toekomstige man. Ze trouwden en vestigden zich in Zuid-Afrika. Ze kregen vier kinderen, nu 16, 14, 12 en 3½ jaar oud.

Ook toen haar man nog leefde, dacht Mariëtta er wel eens aan om naar Nederland terug te gaan. “Maar mijn man had nooit in Nederland gewoond, en hij wilde dat ook niet. Na zijn overlijden werd mijn verlangen alleen maar groter. Kennissen raadden het mij af. Maar ik heb elf jaar in Nederland gewoond. In die periode, tussen mijn 16de en mijn 27ste, heb ik mijn eigen vriendenkring opgebouwd. Dat zijn mijn soulmates. In Zuid-Afrika stapte ik na mijn huwelijk in het leven en de vriendenkring van mijn man. Na zijn dood zijn veel van die contacten verwaterd.”

Veiligheid
Maar het is niet alleen de Nederlandse vrienden- en kennissenkring waar Mariëtta naar verlangt. Andere redenen om uit Zuid-Afrika te vertrekken zijn de veiligheid en de toekomst van haar kinderen.

De familie woont in Irene, een dorpje net buiten Pretoria. Irene is een gated community. De inwoners betalen gezamenlijk voor de beveiliging van hun dorp, dat dag en nacht wordt bewaakt door een bedrijf. Mariëtta: ‘s Nachts gaan de hekken dicht, overdag zijn ze open. Je slaapt met een alarm aan, en in je auto loop je het risico dat je overvallen wordt. Dat beperkt je enorm in je bewegingsvrijheid. Overdag halen en brengen we met andere ouders in toerbeurt de kinderen naar en van de middelbare school in Pretoria. Maar als mijn kinderen op vrijdagavond uitgaan, moeten ze ook gehaald en gebracht worden. Ik denk dat Nederlandse kinderen meer vrijheid hebben.”

Desperate
Het risico van een overval is reëel. Het overkwam Mariëtta’s schoonzusje die op bezoek ging bij haar moeder in een bejaardentehuis, maar ook talloze vrienden zijn al beroofd van hun auto en/of andere eigendommen. Mariëtta: “Overvallers in Zuid-Afrika zijn desperate, er vallen vaak doden. In Nederland voel ik me veiliger, ik slaap hier ook veel beter dan thuis.”

Een ander punt betreft de studie van de kinderen. Mariëtta’s oudste dochter, Michelle, is over twee jaar klaar met de middelbare school. Mariëtta: “Zij moet gemiddeld een acht of hoger hebben voor een plek op de universiteit. Maar ze is bang dat ze dat niet haalt. Zwarte kinderen worden al toegelaten met een gemiddelde zeven, terwijl deze zogenaamde previously disadvantaged children precies dezelfde kansen hebben genoten als mijn kinderen omdat ze in het nieuwe Zuid-Afrika zijn opgegroeid.”
 

NL paspoort
Mariëtta’s kinderen hebben ook een Nederlands paspoort, dus haar oudste dochter wil nu in Nederland gaan studeren. Zoon Richard van veertien wil eerst zijn middelbare school in Zuid-Afrika afmaken, en hetzelfde geldt voor Annabelle van 12 die nog op de lagere school zit. Zij zouden eventueel naar een internaat kunnen dat is verbonden aan hun school. Mariëtta: “Daar zijn we nog niet uit. Bovendien moet ik ook nog met de familie van mijn man praten. Die zal vermoedelijk erg schrikken, hoewel ik me ook kan voorstellen dat ze niet verbaasd zijn.”

Matchmaker
Daarnaast zijn er natuurlijk nog andere zaken die geregeld moeten worden bij terugkeer naar Nederland. Zo wil Mariëtta nog voor vertrek een baan vinden. Nu werkt ze als marketing manager bij een Zuid-Afrikaans ingenieursbedrijf.

Mariëtta: “Het is allemaal niet eenvoudig. Ik laat in Zuid-Afrika een materieel goed leven met alle comfort achter. En ik zal het klimaat en de leuke kampeerweekenden in de vrije natuur zeker missen.”

Toch weet ze zeker dat ze weg wil. “Ik ben nu niet gelukkig.” En dan noemt Mariëtta nog een reden waarom ze terug wil: ze denkt in Nederland eerder een nieuwe partner te zullen vinden.

“Ik ben erg Nederlands en ik ben 1.80 meter lang. Dat komt in Nederland vaker voor dan in Zuid-Afrika. Daar een nieuwe man vinden is me nog niet gelukt. Ik ben bij een matchmaker geweest, en heb al zeven mannen ontmoet. Zes Afrikaans sprekend, een Engels. Allemaal even lang of iets kleiner dan ik. En allemaal Afrikaans patriarchaal. Daar voel ik me niet bij thuis.”
 

 Meer interessante verhalen lezen? Word gratis abonnee van de WereldExpat nieuwsbrief