Rob Cohen zweeg jarenlang over zijn kampervaringen, maar vanaf begin jaren '90 geeft hij lezingen over de holocaust. Sinds kort vertelt hij, aan de hand van verzamelde foto’s en voorwerpen, ook zijn verhaal in het Museum van de Twintigste Eeuw.

Hij was veertien jaar toen Duitse troepen zijn woonplaats Amsterdam binnen marcheerden. Zijn vader, moeder en broer werden door de Duitsers gedeporteerd naar Sobibor en kwamen daar om het leven. Zelf overleefde hij 27 maanden in verschillende concentratiekampen, waaronder Auschwitz.

Een paar dagen voor de bevrijding van Auschwitz werd Cohen geëvacueerd. Samen met honderden anderen moest hij te voet dagenlang door de sneeuw lopen. "Daar liepen wij dan in onze dunne kleren. Achteraf zijn die marsen dodenmarsen genoemd. U kunt wel nagaan dat niet veel mensen de conditie hadden om het vol te kunnen houden. Als ze achteraan in de rij kwamen dan werden ze meteen kapot geschoten en de lijken werden achtergelaten op straat."

Toen de mars stopte, werden de mensen op een open goederenwagon gezet waar ze tien dagen zonder eten en drinken moesten zien te overleven. "Die reis in die trein is iets verschrikkelijks geweest. Als iemand overleed dan werd die meteen uitgekleed want je verrekte van de kou. Dat is punt één. Je kreeg niets te eten en ook niets te drinken. Wat wel heeft plaatsgevonden is kannibalisme."

Audio-tour
Op de expositie in het Museum van de Twintigse Eeuw zijn 200 foto’s, een Jodenster, een kamppak en geld uit concentratiekampen te zien. Cohen heeft zelf de bijbehorende audio-tour ingesproken. Hij vertelt daarin over de dodenmarsen over het graven van tunnels voor de bouw van Duitse V2 raketten, waarbij gevangenen zwaar werden mishandeld en regelmatig doden vielen als gevolg van explosies, mishandeling en sadistische grappen van de bewakers.

Hans Stuijfbergen directeur van het museum is trots op de tentoonstelling: "We vinden het heel belangrijk dat jonge mensen voldoende weten over de oorlog en de massavernietiging. Daarom laten we ook afgrijselijke foto’s en filmbeelden zien, dus ook uitgemergelde lichamen, stapels met lijken, gaskamers en ovens."

Proces Demjanjuk
Cohen voelt tot op de dag van vandaag een enorme haat tegen de daders van de massavernietiging in de Tweede Wereldoorlog. Op dit moment is hij mede-aanklager in het proces tegen John Demjanjuk. De man zou als kampbewaker in Sobibor duizenden mensen hebben vermoord. Sobibor is het kamp waar Cohens' ouders en broer omkwamen.

Volgens hem is Demjanjuk schuldig aan het vermoorden van gemiddeld duizend mensen per dag, maandenlang. Hij is er dan ook op gebrand dat de man zijn straf krijgt. "Voor mij is die man een stuk vuilnis. In de rechtbank heb ik hem niet eens aangekeken. Het interesseert me geen bal die vent. Als hij maar de straf krijgt die hij verdient, dat interesseert me wel."

Nederland staat deze week uitgebreid stil bij de bevrijding van 65 jaar geleden. 27 januari is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Holocaust Memorial Day, een dag waarop de massavernietiging in de Tweede Wereldoorlog wordt herdacht maar ook andere genocides zoals die in Cambodja, Rwanda, Srebrenica en Darfur.