Meer onderzoek naar Nederlanders die in het buitenland overlijden. Dat wil onderzoekster Arina Groenheide van het Rotterdamse Haven Ziekenhuis. "Er is discrepantie tussen het aantal sterfgevallen van Nederlandse burgers die door verschillende bronnen worden genoteerd. Ook is het op dit moment nog niet mogelijk om onderscheid te maken tussen de toerist, expat en emigrant."
Begin januari publiceerde de Wereldomroep een artikel over een onderzoek van de Travel Clinic waaruit bleek dat de levensverwachting van Nederlanders in het buitenland twintig jaar lager ligt dan bij thuisblijvers. Veel bezoekers van de website reageerden met ongeloof op deze cijfers.
Toerist, expat of emigrant?
"Sommige mensen betrokken de cijfers alleen op hun eigen situatie", zegt Groenheide. "Maar uit de cijfers die we op dit moment tot onze beschikking hebben is het niet bekend of de in het buitenland overleden Nederlander toerist, expat of emigrant is. We kunnen alleen in zijn algemeenheid zeggen dat Nederlanders in het buitenland twintig jaar jonger sterven."
De onderzoekster en haar collega’s hebben verschillende bronnen aangeboord om zicht te krijgen op het aantal sterfgevallen van Nederlandse burgers in het buitenland. Ze hebben zich in eerste instantie gewend tot het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat in 2008 490 overledenen had geregistreerd. Ze deden ook navraag bij twee internationaal opererende uitvaartverzorgers die in hetzelfde jaar in totaal 2166 overleden Nederlandse burgers repatrieerden naar Nederland.
Discrepantie
Omdat de discrepantie zo groot is, en omdat persoonlijk gegevens zoals doodsoorzaak, leeftijd en geslacht van de overledenen soms ontbraken, hebben ze huisartsen in Nederland benaderd. Ongeveer eenvijfde van alle in Nederland gevestigde huisartsen hebben hun enquête ingevuld. Samen noteerden ze dat in 2008 235 van hun patiënten in het buitenland overleden. "De meeste patiënten zullen als toerist of voor werk in het buitenland zijn geweest, maar we kunnen niet uitsluiten dat ook expats die voor kortere tijd naar het buitenland gaan en pensionado’s hieronder vallen."
Het doel van het onderzoek voor de Travel Clinic is om de reisadviezen voor zowel toeristen als voor emigranten en expats te verfijnen. "Als men beter inzicht heeft in de risico’s van het reizen of wonen in specifieke landen, kan men zich ook beter voorbereiden en zo bepaalde risico’s verminderen."
Stressvol
Verrassend was bijvoorbeeld dat zelfmoord de doodsoorzaak was in 5 procent van de gevallen. En dat het merendeel van de sterfte onder Nederlanders in het buitenland te wijten is aan een cardiovasculaire oorzaak. "Reizen kan heel stressvol zijn, nog meer dan mensen zich realiseren. Wij adviseren daarom dat mensen die een intercontinentale reis maken niet onmiddellijk vertrekken maar een dag of twee vrij nemen voor ze op reis gaan."
"Wij werken nu met de cijfers die we hebben, en proberen op basis van die informatie onze reisadviezen te verfijnen. Naar aanleiding van dit onderzoek hebben we een beter beeld gekregen dan we voorheen hadden," zegt Groenheide. Dat wil niet zeggen dat er geen ruimte is voor verbetering. Travel Clinic adviseert daarom het verplicht te maken dat overlijdensaktes van in het buitenland overleden Nederlandse burgers bij de Nederlandse ambassades of de gemeente Den Haag worden geregistreerd.
Buitenlandse Zaken
"Bij het opstellen van de overlijdensakte en bij de repatriëring kan altijd contact worden gelegd met de Nederlandse posten. De ambassade kan op verzoek bemiddelen tussen de nabestaanden en de lokale autoriteiten. Maar contact is niet verplicht", zegt woordvoerder Gijs Korevaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens het verdrag van Wenen inzake consulair verkeer is iedere staat verplicht de dichtstbijzijnde consulaire post op de hoogte te stellen als er een Nederlandse burger overlijdt.
Ondanks de verplichting van staten om Nederland op de hoogte te stellen is de kloof tussen theorie en praktijk groot. Dat zal volgens Korevaar altijd zo blijven. Want bijvoorbeeld bij ongelukken in EU-landen worden de slachtoffers meteen naar huis getransporteerd zonder tussenkomst van een Nederlandse ambassade of consulaat. Ook wordt de Nederlander met twee paspoorten misschien door een staat niet als Nederlandse burger gezien. En soms zijn mensen die bij buitenlandse overheden werken niet op hoogte van het desbetreffende artikel in het verdrag.
Reisadviezen
De vraag is wat voor zin het heeft om het aantal sterfgevallen van Nederlandse burgers in het buitenland precies te weten. Volgens Korevaar worden de reisadviezen die het ministerie van Buitenlandse Zaken verstrekt niet uitsluitend op statistieken gebaseerd. Korevaar: "Onze reisadviezen zijn ook gemaakt met behulp van de deskundigheid en inschatting van onze ambtenaren op de Nederlandse posten. Als de situatie ergens verandert, passen wij ons reisadvies aan."
"Maar het is altijd mogelijk voor nabestaanden om overlijdensaktes bij een consulaire post te registeren", benadrukt Korevaar. “Het is dus op basis van vrijwilligheid. Want het nabestaanden verplicht stellen overlijdensaktes te registreren, zou alleen werken als er ook sancties kunnen worden opgelegd voor het niet registeren."
Op dit moment is het ministerie bezig met de invoering van een nieuw systeem dat de registratie zou moeten vereenvoudigen. Hiermee kunnen expats en reizigers zelf bepaalde gegevens online registreren bij Buitenlandse Zaken. Zo kunnen reizigers bijvoorbeeld aan het eind van het jaar online invoeren waar ze wanneer op vakantie gaan en waar ze te bereiken zijn. "Dat kan, in geval van nood, gebruikt worden om ze te vinden. Denk hierbij aan rampen zoals laatst in Haïti. Maar dit zal vrijwillig en niet verplicht zijn", zegt Korevaar.
Wereldpanel
Om Travel Clinic te helpen beter inzicht te krijgen in de doelgroep van expats en emigranten, werkt de Wereldomroep mee aan een onderzoek naar sterfgevallen in het buitenland. Leden van het Wereldpanel zullen in februari een aangepaste versie van de enquête die naar Nederlandse huisartsen is gestuurd ontvangen. Wil je meewerken aan dit onderzoek, meld je dan aan bij het Wereldpanel.
Foto: Flickr/canon2fang
Meer verhalen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Abonneer je dan op het gratis WereldExpat Magazine
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Liever 20 jaar eerder dood in het buiteland dan 20 jaar langer heel mijn leven in Nederland wegslijten. Want een leven in nederland is geen leven.
Groetjes van uit Thailand
Doei !
Ik heb 16 jaar in suriname gewoond ben 1juni 2008 terug gekomen .
Zins ik terug ben loop ik ziekenhuis in en uit .
In die 16 jaar ben ik meschien 2 keer bij een dokter geweest .
Dus laat mijn weten wie dit heb uit gevonden om te zegen , als je in het buitenland woond , dat je eerder dood gaat , belagelijk deze vragen .
Groete
De kop van dit artikel suggereert een conclusie, terwijl het onderzoek feitelijk nog moet plaats vinden. Verder kun je natuurlijk niet in het algemeen zeggen, dat Nederlanders in het buitenland eerder dood gaan. Je zal dan toch op z’n minst de gegevens moeten uitsplitsen per land. In mijn woonland Italie is de levensverwachting hoger dan in Nederland. En met dit gegeven zou ik dus kunnen zeggen: “Nederlanders gaan eerder dood in Nederland”!
Wat zitten sommige haar aftevallen. Ik ben in Polen en in bulgarije voor langere tijd geweest. Vooral Bulgarije is veel gevaarlijker> Om maar eens wat op te noemen. Dakpannen ziiten gewoon los op het dak gestapeld, geen aardlekschakelaar in de woningen.De wegen zijn slecht(verradelijk) hetgeen bijna mijn leven kostte. Zo kun je door blijven gaan. In nederland heb je veel snelweg die erg veilig is, terwijl er in bovengenoemde landen je veel tweebaanswegen(in nederland bekend als de provincialewegen met 80km per uur) hebt waar veel harder gereden wordt.
Ik woon al 25 jaar in Zuid Afrika, en haast nooit meer verkouden, in Holland was ik regelmatig ziek.
Dus geef mij maar de zon, wat bijna het hele jaar schijnt.
Ik heb om vele redenen gekozen om hier te wonen.Boven genoemd verhaal is solide als "mercury".
Meesten zijn hier omdat de omgeving en de relatie waar zij in zijn.
Niet de lage kosten van levensonderhoud etc. etc.
Ik woon in Marinduque en dat is heel dicht bij paradijs.(een van de redenen)
Groeten Alex
ja .je hoort veel daar over .vind u dan niet beter dat in ons landje eens anders word gebout en geleeft dan steets grond in leveren voor de huur bazen en in dustrie heden .de ouderen rond 60 worden al weg gedrukt met alles de ouden werkers .het lijkt er zeer veel op om in belgie te wonen met je ouden dag daar hout u meer over dan hier den haag is de boos doender met regels penzioenen roofen .mogen we nog oud worden in ons landje er is veel te wijnig bekent voor later .er zijn zeer veel problemen ond staan .penzioenen dat geld licht in amerika de stad onder de grond .daar om heen gezien word het nu een probleem de ouderen .wat er achter zit .weet denhaag zelf al wees getrouw maar vertrouw niemand meer .maar volgt u instinkten hier werken loont voor onzen kinderen niet meer .als ze jaten van ons penzioentje groetjes jbt.
Ik ben al 18 jaar in Australie en voel me prima.
ik ben 70 en al 20 jaar in polen en oosteuropa voor bergingswerk van vrachtwagens en bussen
het is hier gezonder als in nederland op mijn laatste bezoek in nederland ben ik overvallen dus nederland is niet veiliger als oost europa als je hier de weg weet zijn de dokters en de hulpb bij ziekte beter als in nederland de ziekenhuizen zijn echter een ramp ik doe nog steeds wat werk en restaureer aude autos voor meer invormatie ben ik berijkbaar op dit internet adres groeten de krijger
Ben het met u eens, kom al jaren in Polen en heb er ook een woning. Ben met een Poolse arts getrouwd die ook in NL jaren heeft gewerkt.
Gr. Robert
Goedendag Berhard,
In de periode 1992 / 1994 hebben wij elkaar een aantal keren ontmoet via een Groothandel, destijd is onze zakelijke relatie niet correct beeindigd.
Maar dat is het verlden wat we achter ons moeten laten!
Ik ben nu 57 jaar, en run op dit moment een eigen Installatiebedrijf samen met oudetse zoon.
Via via had ik al vernomen dat je een bergingsbedrijf hebt (had), maar hoe gaat het nu met je ?
Groeten aan Jadwika,
Roelof Thalen
Genemuiden
e-mail: roelof@tahlen.nu
Ik heb zelden zo'n vaag en op weinig feiten gebaseerd nieuws artikel gezien als dit. Allereerst, Expats hebben denk ik in veel gevallen geen huisarts in Nederland, dus deze enquete (en een eventueel vervolg) onder nederlandse huisarten is in beginsel zinloos. De uitkomsten zullen waarschijnlijk alleen iets zeggen over sterfgevallen op vakantie of bij een tijdelijk verblijf. Dat de hier getrokken conclusie niet juist kan zijn lijkt me evident.
Tsja, wat moet je hier nou van zeggen? Zoals al eerder is gezegd dit onderzoek vergelijkt appels met peren. En als je alle Nederlanders in het buitenland op een hoop schuift, dan gaan de jonge toeristen, die tegenwoordig vaak extreme sporten doen, zwaar mee tellen.
Daarnaast is het ook vaak zo dat de meeste expats na hun carriere weer in Nederland gaan wonen. Die enkeling die tijdens zijn expat tijd sterft telt ook zwaar mee.
Kort om, geen valide data om enige uitspraak te doen. Terug de schoolbanken in mevrouw!
Ik hoef in mijn onderzoek echt niet met zulke data aan te komen.
Ik vraag me af of dit onderzoek ge-reviewd is en zo ja, wat die reviewers in hemels naam aan het doen zijn.
Research is tegenwoordig doorgeslagen naar artikelen publiceren om je zelf te profileren, helaas gaat dat soms ten koste van de validiteit!
Ik weet niet wat er is met die met die mevrouw maar ze begint in de eerste regels de hele studie te ontkrachten, te verklaren dat het niet duidelijk is wie er sterft de toerist of de expat of de emigrant.Als je niet weet wie het is, dan kan je er toch ook niks op bazeren. Daarna gaat ze maar met dure woorden gooien om haar verhaal te redden. Nee mevrouw geef nou maar gewoon toe fout onderwerp slecht stuk niks aan te redden.
Als ik het goed begrijp heeft deze dame gewoon heel slecht haar huiswerk gedaan en, wetende dat ze slechts heel onbetrouwbare data had, een dergelijke ongenuanceerde conclusie de publiciteit in geslingerd.
Begin vorige eeuw zei een engelse parlementarier het al, je hebt leugens, je hebt grove leugens en je hebt statistiek.
De conclusie van haar onderzoek hoort wat mij betreft thuis in het rijtje van de volgende briljante waarheid............ gemiddeld heeft elk mens één tiet............
Nu ik het tweede verhaal lees over het onderzoek, krijg ik een vermoeden waarom er zo'n opmerkelijke conclusie is uitgerold, namelijk dat Nederlanders in het buitenland 20 jaar eerder dood gaan.
Het lijkt mij dat het gros van de Nederlanders die naar het buitenland gaan, toeristen zijn. Oudere mensen, zeg boven de zeventig, reizen mijns inziens stukken minder dan jonge mensen, en zeker minder ver weg. De kans voor jongere Nederlanders om bijvoorbeeld op reis bij een auto-ongeluk om te komen is daardoor veel groter, dan voor oudere Nederlanders. Die sterven eerder in een verzorgingshuis in bed.
Vandaar dat onder de gestorven toeristen in het (verre) buitenland, de jongere Nederlanders oververtegenwoordigd zijn, met weer als gevolg dat de gemiddelde sterfleeftijd omlaag wordt getrokken.
Kort gezegd: jonge mensen reizen meer, dus Nederlanders in het buitenland sterven jonger.
Je zou kunnen zeggen dat het helemaal geen zin heeft om cijfers van de gemiddelde Nederlandse bevolking met Nederlanders in het buitenland te vergelijken, omdat het twee groepen zijn die van een compleet andere samenstelling zijn. Daardoor wordt het een appels en peren-onderzoek.
Mijn reactie stoelt op een paar aannames, aan de wetenschappers om nader (en beter) onderzoek te doen.
Nieuwe reactie inzenden