Ruim 11.500 leerlingen buiten Nederland volgden in 2009 Nederlandstalig onderwijs. Dat betekent een groei van 56% in tien jaar, zegt de stichting NOB. “We gaan bewuster en professioneler te werk.”

"Wij zijn in 2007 overgestapt op het International Primary Curriculum (IPC)." Directeur Els Kerstens (52) is sinds tien jaar verbonden aan de Nederlandse school in Nairobi, Kenia. Zij ziet de overstap naar het IPC, waar de Shellscholen rond de eeuwwisseling als eersten mee begonnen, als een belangrijke verklaring voor de toename van 28 naar 83 kinderen in vijf jaar tijd.

Hersenvriendelijk
"IPC betekent thematisch, en ook hersenvriendelijk onderwijs. Het curriculum bestaat niet langer uit geïsoleerde informatie die enkel auditief binnenkomt. Kinderen werken nu aan de hand van units, thema’s. Zo ben ik met mijn groep 3 en 4 begonnen met het thema Dag en Nacht. Als startpunt had ik het lokaal helemaal donker gemaakt. Vervolgens leren kinderen allerlei dingen die met dit thema te maken hebben uit verschillende disciplines die met elkaar in verband worden gebracht.''

''Bij dit thema hoort ook muziek, de kinderen hebben zelf een 'dag- en nachtcompositie gemaakt. Ook hebben we in de school overnacht en gesproken over de geluiden die je dan hoort. Met een school in Zweden hebben we gemaild over het verschil in lengte van dag en nacht in zomer en winter, en hoe het komt dat we daar en in Nederland vier seizoenen kennen en hier in Kenia niet."

Bij de afsluiting van een thema houden de kinderen een presentatie in aanwezigheid van de ouders. "Iedereen is heel enthousiast, je haalt zoveel meer uit de kinderen," zegt Els.  "Kinderen zijn meer betrokken bij hun eigen leerproces."

Adoptie-ouders
Maar er zijn ook andere verklaringen voor de groei van haar school, waar volledig Nederlandstalig dagonderwijs wordt gegeven. "Een jaar of vijf geleden hadden we last van een dalend leerlingental. Daardoor zijn we aan het denken gezet, we zijn samen met het bestuur aan de slag gegaan. We hebben een speciale pr-commissie in het leven geroepen, en presenteren ons nu beter, bijvoorbeeld op onze sterk verbeterde website. We merken dat veel ouders ons via het web vinden."

"Verder kregen we een goed rapport van de inspecteur en houden we elke twee jaar een enquête onder de ouders. Leerlingen die uitstromen, bijvoorbeeld omdat ze teruggaan naar Nederland, krijgen een formulier mee, met het verzoek om feedback. Wij willen graag weten hoe de aansluiting met de volgende school verloopt. En ondanks de politieke onzekerheid blijft Kenia in Oost-Afrika een belangrijk internationaal centrum waar veel expatgezinnen wonen, ook als de ouders bijvoorbeeld in Soedan of Somalië werken." 

Ten slotte heeft de peutergroep van de school een opmerkelijke groei laten zien omdat Kenia aan adoptie-ouders de eis stelt dat zij minstens een half jaar in het land van hun adoptiekind wonen. "Die peuters komen dan naar onze peutergroep." Een laatste verklaring is de locatie van de school. "We zitten samen met de Zweedse school op één compound. Het is er heel mooi groen en ruim, er is een zwembad, een voetbalveld en een tennisbaan waarvan ook de ouders in het weekend gebruik kunnen maken. De school is ook een soort ontmoetingsplek voor de Nederlandse gemeenschap."

Stichting NOB
"Scholen zijn zelfbewuster geworden," meent woordvoerster Angelina Gunther van Stichting NOB. "Veel scholen hebben tijd en aandacht besteed aan het behouden en ontwikkelen van hun kwaliteit en het verhogen van hun bekendheid, wat vaak leidt tot een toename van het aantal leerlingen. Een mooie ontwikkeling, zeker in een tijd waarin je misschien zou verwachten dat het totaal aantal leerlingen als gevolg van de kredietcrisis eerder afneemt dan groeit."

De Stichting NOB, die namens het ministerie Nederlandse scholen in het buitenland ondersteunt, zegt dat de grootste stijging te zien is op scholen in Spanje, Zwitserland, de Nederlandse Antillen, Suriname en China. Dit zijn allemaal NTC-scholen, die na schooltijd onderwijs bieden in de Nederlandse Taal en Cultuur. Van de ongeveer 30 Nederlandstalige dagscholen in het buitenland is de groei van die in Singapore, de Holllandse School Limited, het opvallendst. In 2009 volgden 344 kinderen volledig Nederlandstalig basisonderwijs op deze school. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2007.

’t Nopje in zijn nopjes
Dat geldt niet helemaal voor ’t Nopje, NTC-school in Praag. Maar de groei van 71 naar 105 leerlingen is desalniettemin indrukwekkend. "Voor onszelf kwam het ook als een verrassing," vertelt Luc Le Lievre (39), voorzitter van het schoolbestuur. Maar ook ’t Nopje heeft een betere website, en is overgegaan van twee naar drie locaties, alledrie op de compound van internationale scholen. "Bij één school wordt de Nederlandse taal en cultuur niet ná schooltijd gegeven, maar zijn deze geïntegreerd in het gewone lesrooster."

Dat geldt niet voor de leerplichtige kinderen van Luc van 7 en 5. Die gaan ‘s ochtends naar een gewone Tsjechische school, en worden ’s middags allebei naar een andere NTC-school gebracht voor de Nederlandse les. "’t Nopje heeft niet veel aan reclame gedaan," vertelt Luc. "Maar we hebben wel een zeer positieve beoordeling gehad van de inspectie. Mond-tot-mondreclame doet de rest."

Afname
Maar niet alle Nederlandse scholen in het buitenland laten groei zien, vertelt Angelina Gunther. "In Dubai is het aantal leerlingen in het primair onderwijs met 16% gedaald. Dat heeft alles te maken met de crisis daar. Zo is een groot Nederlands baggerbedrijf uit Dubai vertrokken, en daarmee de expats en hun kinderen. Ook Sillicon Valley heeft vermoedelijk last van de crisis. Daar is het aantal leerlingen met bijna 50% afgenomen."

Lees ook WereldKIDS over de Citotoets

Meer verhalen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine