Hoe werkt de kortegolf eigenlijk? Waarom zijn er frequentiewisselingen bij de Wereldomroep? Hierbij achtergrondinformatie over de kortegolf.

Het zendstation stuurt het radiosignaal onder een bepaalde hoek de lucht in. Op ongeveer 300 km boven het aardoppervlak bevindt zich een luchtlaag die onder invloed van zonnestraling wordt gevormd. Deze luchtlaag - de ionosfeer - heeft de eigenschap kortegolfsignalen terug te kaatsen naar de aarde. Hierdoor is de ontvangst van kortegolfuitzendingen, in tegenstelling tot de middengolf en FM, op zeer verre afstand mogelijk.

U begrijpt dat de rol van de zon ook gevolgen heeft voor de verschillen in ontvangst gedurende het etmaal. Dat geldt nog sterker voor zomer en winter. Vandaar de halfjaarlijkse frequentiewisselingen, die gelden voor alle internationale radio-omroepen.

Golven, lengtes en gedrag
Als u met een "ouderwetse" autoradio naar bijvoorbeeld Radio 2 luistert, moet u al rijdend regelmatig van frequentie veranderen om hetzelfde programma te kunnen blijven volgen. Radio 2 wordt uitgezonden via de FM-band. De reikwijdte van FM-zenders is beperkt doordat radiogolven zich in principe in een rechte lijn voortbewegen. Aangezien het aardoppervlak rond is, schieten deze radiogolven al gauw over u heen en bent u gedwongen over te schakelen naar een zender die dichterbij staat. Moderne autoradio's schakelen daarom automatisch over naar de sterkste zender d.m.v. het zgn. Radio Data Systeem (RDS).

De reikwijdte van middengolfzenders is veel groter, omdat deze radiogolven het aardoppervlak enigszins volgen. Maar gaat u de grens over, dan merkt u dat de ontvangst op de middengolf vooral overdag snel slechter wordt, totdat ook deze signalen niet meer waar te nemen zijn.
Gelukkig is er dan de kortegolf om grotere afstanden te overbruggen.

De lijst
Er wordt wel eens gevraagd, waarom de Wereldomroep altijd die hele lijst frequenties opdreunt aan het begin van de uitzending.

Tussen alle internationale omroepen is afgesproken, de tijd voorafgaand aan het eigenlijke programma te besteden aan frequentie-informatie, om luisteraars de gelegenheid te geven zo goed mogelijk af te stemmen.

Wie de Wereldomroep vaker wil ontvangen, maar geen schema bij de hand heeft, zal willen noteren op welke frequenties dat mogelijk is in een bepaald gebied. Veel uitzendingen vinden plaats op verschillende frequenties tegelijk, en zijn in principe gericht op verschillende gebieden. Toch kan een overlapping in een bepaald gebied voorkomen.

Bovendien kan het door andere oorzaken gebeuren dat iemand een programma op een heel andere frequentie ontvangt dan waarop wordt uitgezonden.

Kortegolfuitzendingen kunnen vreemde sprongen maken, en door atmosferische omstandigheden ver buiten doelgebieden terechtkomen. Ook kunnen door tekortkomingen in sommige radio-ontvangers uitzendingen op heel andere frequenties hoorbaar worden.

In al deze gevallen kan een opsomming van alle beschikbare frequenties van pas komen.