Nannette Ripmeester

Expertise

Internationale arbeidsmarkt

Nannette Ripmeester is expert op het gebied van de internationale arbeidsmarkt. Ze is oprichter van Expertise in Labour Mobility (ELM). Dit bureau adviseert bedrijven over de communicatie met hun expatpopulatie, geeft trainingen ter voorbereiding op werken over de grens, en publiceert boeken over het zoeken naar werk en de cultuurverschillen die je daarbij tegenkomt in meer dan 40 verschillende landen. Nannette heeft zelf in 17 landen gewerkt op projectbasis en werkte 7 jaar op het gebied van arbeidsmobiliteit voor de Europese Commissie in Brussel.
 
Heb jij een vraag voor Nannette Ripmeester? Mail:

Meer informatie: www.labourmobility.com

"Emoties horen erbij. Communicatie zonder overduidelijke gevoelens is simpelweg niet mogelijk. Is een Braziliaan boos dan weet je dat meteen. Je hoeft niet te raden naar mensen hun gevoelstoestand - die druipt er gewoon vanaf!" Aan het woord is Flávia Witmer, de Brazilië deskundige binnen het team van Expertise in Labour Mobility en zelf geboren in Brazilië uit een Nederlandse vader en Braziliaanse moeder.

"Als ik per ongeluk op mijn moeders teen sta als ze chagrijnig is kunnen de buren dat horen, bij mijn vader merk je alleen als hij heel boos is enige reactie. Maar mijn moeder en ik zitten ook huilend naar de film Bambi te kijken. Het lukt niet om dat soort everyday emoties te onderdrukken en een Braziliaan zou eigenlijk ook niet weten waarom je dit soort simpele emoties niet ten toon zou spreiden. Brazilianen kunnen geen gêne over dagelijkse gevoelens en tonen die heel makkelijk aan de buitenwereld. Dat leidt tot grappige situaties, zowel hier in Nederland maar ook zeker als ik in Brazilië ben."

Brazilianen praten heel makkelijk over persoonlijke details. Je kan iemand ontmoeten in de supermarkt en in tien minuten hun hele levensverhaal kennen. Mijn familie vraagt ook zonder gêne naar relaties van mijn vriendinnen.  Communicatie is daar altijd heel persoonlijk en heel open. 

Zakelijke omgangsvormen: gezelligheid kent geen tijd
Ook in het zakelijk verkeer vervult communicatie een belangrijke rol, waarbij de echtheid van emoties heel belangrijk is. Zakelijke relaties onderhouden hechte contacten en een vertrouwensband is essentieel om tot zaken te kunnen komen. Daarbij spelen emoties weer een rol en vooral de echtheid en de intentie is belangrijk. "Je doet geen zaken met anderen alleen omdat die de beste deal bieden, je doet zaken met anderen omdat het je vrienden zijn (geworden) en omdat ze een goede prijs bieden."
 
Als u als buitenlander naar Brazilië gaat om daar een zakelijke relatie op te bouwen, neem dan de tijd. In Nederland kan je als buitenlander even in het land zijn en alleen langs gaan bij de mensen waarmee je een afspraak mee hebt. In Brazilië is het ondenkbaar dat je in het land bent en niet 'even' bij alle bevriende relaties langs gaat. "Afstand is daarbij geen excuus! Vaak zijn de contacten ook minder formeel. Een diner of lunch met de familie erbij is niet ongewoon. Bedenk wel dat ondanks de duidelijke emoties, Brazilianen elkaar altijd met veel respect bejegenen. Zeker in een zakelijke context. Je gaat nooit de discussie aan - je wisselt meningen uit. En ondanks dat mensen uitgelaten kunnen zijn zijn ze nooit uitgesproken in hun meningen. Best lastig voor die directe Hollanders!" 
 
Sao Paulo is wel iets meer westers georiënteerd dan het Noorden, maar zakelijke deals sluit je als win-win situatie voor beide partijen. "Eigenlijk is het net een dans; je laat elkaar zien wat de ander kan winnen bij het contact. Dat wederzijdse voordeel maakt onderhandelen tot spel dat gespeeld wordt met alle egards."

Carrièretips voor Brazilië
Het moge duidelijk zijn: het opbouwen van een persoonlijke relatie is heel belangrijk in Brazilië. En eigenlijk is een baan ook alleen succesvol via netwerken. Dat klinkt  lastig. Maar in een land waar mensen gericht zijn op relaties met anderen is dat eigenlijk heel simpel; heb daadwerkelijk interesse in de mensen waarmee u te maken heeft en de rest volgt. Niet vanzelf natuurlijk, maar oprechte interesse is wel het belangrijkste startpunt! De taal kennen is daarbij van zeer groot belang. Zonder Portugees kunt u niet aan de slag in Brazilië.
 
Netwerken in Brazilië is anders dan netwerken in Nederland. "Het gaat om echt contact maken, het blijft minder aan de oppervlakte in vergelijking met Nederland, en er wordt veel, heel veel meer gepraat. Stuur vanuit Nederland ook regelmaat emails met groet naar uw contacten in Brazilië, maar zonder een regelmatig telefoontje - en liever nog een persoonlijk bezoek - is een contact niet veel waard."
 
Dus zoekt u werk in Brazilië - spaar dan voor een vliegticket, want de voorbereiding kan heel goed via Internet en email, maar voor het echte sollicitatiewerk moet u toch echt ter plekke zijn!
 
Economische macht in wording: Bric land Brazilië
Brazilië is één van de vier Bric landen, wat staat voor de afkorting Brazilië, Rusland, India en China. Brazilië behoort tot deze groep snelle groeiers van de wereldeconomie, met een snel stijgend BBP en snel stijgende exportcijfers. Maar houden dit soort economieën ook stand tijdens de wereldwijde kredietcrisis? Brazilië is niet voor niets de hoofdletter in Bric, Brazilië is het tiende grootste land in BBP termen. Deze was gemiddeld tussen 2004 en 2008 4,5 percent. Helaas heeft de kredietcrisis ook Brazilië geraakt en zal er in 2009 een kleine recessie zijn, maar veel kleiner dan wat wij in Nederland ervaren. Brazilië zal snel weer op kracht komen is alom de verwachting. De eerste tekenen hiervan zijn al te zien in de toenemende consumptie van huishoudens.

Boek
Flávia Witmer en Nannette Ripmeester zijn de auteurs van het boek "Looking for work in Brazil" (ISBN-13: 978-90-5896-087-0). Dit boek is onderdeel van een serie career guides, uitgegeven door Expertise in Labour Mobility over het zoeken naar werk en de cultuurverschillen die je daarbij tegenkomt in meer dan 40 verschillende landen. Bezoekers van WereldExpat kunnen 10 procent korting krijgen op deze boeken.