Sommigen zien het als de volmaakte vorm van ontwikkelingshulp. Het zou dé manier zijn waarop mensen weerbaar worden en voorgoed uit de armoede raken. Microkrediet.

Kleine leningen voor kleine ondernemers, die anders niet aan geld kunnen komen. Niet zomaar geven, maar lenen. Radio Nederland Wereldomroep is maandag in aanwezigheid van Prinses Máxima een project gestart over microfinanciering waarbij het, zoals de hoofdredacteur het noemt, de roze bril wil afzet. En de prinses zette de toon.

"Microfinance, who profits?" Die vraag hoopt de Wereldomroep de komende tijd beetje bij beetje te gaan beantwoorden. De aftrap van het journalistieke project was in het monumentale Vredespaleis in Den Haag.

Daar vertelde tortillabakster Linda Flores uit Nicaragua op het podium haar verhaal. Met een bescheiden krediet kon ze haar familie een baan geven in haar bakkerij. Het loopt goed en in Den Haag beloofde ze publiekelijk dat ze volgend jaar haar kinderen weer naar school stuurt. Een mooi moment, dat het publiek raakte. Prinses Máxima bedankte de stralende Linda Flores nadrukkelijk, in het Spaans.

Zelfmoord
Maar ook is op de website van de Wereldomroep in een video te zien hoe een kleine Indiase boerin een koe kocht, die vervolgens snel ziek werd en stierf. Het is onwaarschijnlijk dat zij haar lening ooit kan afbetalen en de druk op haar groeit. De schuldeisers willen geld zien. Ze noemt zelfmoord nog de enige uitweg uit haar misère.

Prinses Máxima, echtgenote van Kroonprins Willem-Alexander, kraakte bij het Wereldomroep-evenement een andere kritische noot. Ze benoemde een groeiend probleem in de wereld van microfinanciering. Geldverstrekkers die in korte tijd rijk hopen te worden: "We moeten vaststellen dat er microkredietverstrekkers zijn die hun inkomsten hebben verhoogd, terwijl hun kosten daalden. In dit soort gevallen is financieel gewin belangrijker geworden dan duurzame ontwikkelingen."

Opmerkelijk kritische woorden van de prinses. Het zou niet de laatste keer zijn dat de messen werden geslepen in het Vredespaleis. De Nederlander Klaas Molenaar die over de hele wereld adviseert over Microkrediet, zag het door overdreven dadendrang bijvoorbeeld misgaan in Afghanistan: "In landen die uit een conflictsituatie komen is vaak nog geen enkel ondernemersklimaat. En daar willen vooral Westerse donoren dan met groot geweld microkredieten het land binnenduwen. Dat is niet altijd kwaadwillend, maar een geschikt klimaat voor microkredieten moet geleidelijk aan groeien. Dat kun je niet van de ene op de andere dag forceren."

Onmisbaar
Microkrediet is een onmisbaar instrument, vonden alle aanwezigen. Een klein krediet kan een mensenleven voorgoed veranderen. Want een dollar verdienen voelt vaak beter dan een dollar krijgen, memoreerde hoofdredacteur Rik Rensen een oude uitspraak van Prinses Máxima.

Maar alleen dat als slotconclusie was te makkelijk. Want alle aanwezigen konden zich vinden in de stelling dat alleen maar geld uitlenen eigenlijk onvoldoende is. Alleen met een totaalpakket hebben microkredieten écht de toekomst, stelt Abureza Faisel Rahman, directeur van het Britse Fair Finance: "Hoe bereik je een miljard mensen die moeten rondkomen van nauwelijks een dollar per dag met een totaalpakket? Dat verder gaat dan microkrediet: waarmee ook onderwijs, een ziektekostenverzekering en bijvoorbeeld een pensioenvoorziening aangeboden worden. Dat is de echte vraag."

Discussie
En daarmee kwam een einde aan een kritische middag over een veelbelovend financieel fenomeen. Dat microfinanciering zoveel kritiek krijgt én kan pareren toont waarschijnlijk iets aan: dat het volwassen is geworden.

En dat de discussie moet worden voortgezet.

Dat kan via de website van Radio Nederland Wereldomroep, waar u in het dossier microkrediet uw mening kunt geven of kunt kijken naar een van de videoportretten van kleine ondernemers die hun leven zagen veranderen door een microlening. Gelukkig bijna altijd ten goede, maar niet altijd.