• Bekijk het video-interview met Yvo de Boer

Ondanks langdurige onderhandelingen voorafgaand aan de klimaatconferentie in Kopenhagen beslaat de tekst van het toekomstige klimaatverdrag nog altijd zo'n 160 pagina's. Te veel om in twee weken overeenstemming over te bereiken. Het gevaar dreigt dat deelnemers zich verliezen in procedures en details en er uiteindelijk niets concreets op tafel ligt.

Ongecontroleerde actie
Maar anders dan in het Poolse Poznan, tijdens de goeddeels mislukte klimaatconferentie van vorig jaar, zijn de Denen, en de inwoners van Kopenhagen in het bijzonder, zeer betrokken bij de top. Er staan verschillende protestacties op het programma. Een nieuwe top die niets oplevert, is onacceptabel.

Als dat gebeurt, moeten mensen het heft in eigen hand nemen, zegt klimaatcampagneleider Willem Verhaak van Milieudefensie. "Burgers en bedrijfsleven moeten zelf in actie komen en maatregelen nemen om de CO2-uitstoot terug te dringen. Ze moeten politici dwingen om volgend jaar wel tot een klimaatverdrag te komen. Want zonder internationaal bindende afspraken is het onmogelijk om verdere temperatuurstijging op aarde te voorkomen."

Druk opvoeren
De milieuorganisaties moeten de druk opvoeren, zegt de Nederlander Yvo de Boer, hoofd van het Klimaatbureau UNFCCC van de Verenigde Naties. Ophouden met vergaderen en de straat op. Als duidelijke boodschap aan de regeringsleiders. Want protest helpt wel degelijk. "Politici zijn heel gevoelig voor steun vanuit de bevolking. Zij moeten weten dat het publiek iets verwacht en achter hen staat. Die boodschap hoort op straat uitgedragen te worden."

Inmiddels hebben meer dan 60 regeringsleiders toegezegd naar Kopenhagen te komen. Onder hen premier Balkenende en de Amerikaanse president Barack Obama. De Boer is blij met hun komst, maar vindt de komst van de leiders van ontwikkelingslanden en de eilandstaten minstens zo belangrijk. Zij moeten hun collega's vertellen dat klimaatverandering niet speelt in de toekomst, maar nu al problemen veroorzaakt.

Een van de grote problemen van voorgaande conferenties was het gebrek aan vertrouwen tussen de derde wereld en het rijke noorden. Volgens minister Jacqueline Cramer van Milieu is daarin het afgelopen jaar veel energie gestoken. "We hebben absoluut vooruitgang geboekt. Het vertrouwen is gegroeid; we hebben bruggen gebouwd. De ontwikkelingslanden verwachten nu vooral leiderschap van de Westerse wereld. Die moet hen helpen de problemen als gevolg van klimaatverandering op te lossen."

Geen nieuw verdrag
Kopenhagen levert nog geen vervanger op van het Kyoto Protocol, maar een serie besluiten die het komend jaar wordt omgezet in een nieuw klimaatverdrag. De hete hangijzers zijn nog altijd dezelfde: harde toezeggingen over de vermindering van CO2-uitstoot en financiële en technologische ondersteuning van ontwikkelingslanden om zich te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Volgens Yvo de Boer is het niet erg dat het verdrag nog een jaar op zich laat wachten. Het heeft zelfs voordelen. Overheden kunnen direct aan de slag met de gemaakte afspraken. Ze hoeven niet te wachten tot de formele ratificatie van een verdrag. Een proces dat jaren kan duren.

----------------

Wat moet Kopenhagen opleveren?
- De aanwezige landen moeten maatregelen overeenkomen die ervoor zorgen dat de temperatuur wereldwijd met niet meer dan 2 graden Celsius stijgt, vergeleken met de temperatuur aan het begin van de industriële revolutie aan het eind van de 18e eeuw.
- De temperatuurstijging ligt nu al op 0,8 graden Celsius
- De geïndustrialiseerde landen moeten aangeven met hoeveel zij hun CO2-uitstoot gaan terugdringen
- De opkomende industrielanden als China en India moeten aangeven wat zij ondernemen tegen de toename van hun CO2-uitstoot
- De rijke landen moeten met harde beloften komen voor financiele steun aan ontwikkelingslanden
- Een serie harde afspraken die het begin vormen van directe actie in ontwikkelingslanden