Sommigen noemen hen 'lafaards', de buitenlanders die Tokio onvluchtten na de aardbeving op 11 maart 2011. Ook Wendela Elsen ging voor een paar weken met haar kinderen naar Nederland om er tot rust te komen. Nu keert ze weer terug naar Tokio, de stad waar ze al zo lang woont, maar die nooit haar thuis is geworden.
Al jaren woont en werkt Wendela Elsen in Japan. Ze is getrouwd met een Japanner. Maar de aardbeving van begin maart maakte haar weer eens duidelijk dat ze een buitenstaander is. 'Je wordt nooit een Japanner, dat weet ik al heel lang. Dat zal ertoe hebben bijgedragen dat ik dacht: ik heb een kans om weg te gaan, dus ik ga ook weg.'
Niet iedereen gaf gehoor aan de oproep van de Nederlandse ambassade om het land te verlaten. Ron Korving werkt sinds twee jaar in Tokio en bleef. Hoewel de weken na de ramp door de vele naschokken stressvol waren, is hij blij dat hij is gebleven. 'Mijn Japanse vrienden kunnen ook niet vluchten. Ik merk dat ze wel konden waarderen dat ik bleef. De band met het land en met mijn Japanse vrienden is sterker geworden.'














Als ik in Japan zou wonen met mijn kinderen en ik zou de kans hebben om het land te verlaten na deze vreselijke ramp, zou ik dat zeker doen. Sterker nog, ik zou niet meer terugkeren als ik mij dat zou kunnen permitteren. Heel dapper vind ik het dus van Wendela om terug te keren en van Ron om te blijven. Een ding snap ik niet: Wendela is getrouwd met een Japanner, haar kinderen zijn er geboren, maar zien er totaal niet Japans uit.
Ik ben ook met mijn 2 kinderen naar Nederland gegaan. Mijn Japanse vrouw bleef bij haar vader en broer. We waren het erover eens dat we eigenlijk als gezin bij elkaar moesten blijven, maar de vrees voor langetermijn gezondheids problemen voor onze jonge kinderen gaf de doorslag om te gaan. De beslissing om het moment te kiezen om terug te keren was net zo moeilijk. Toen we te horen kregen dat haar familie in Fukushima was omgekomen, waren we kompleet emotioneel kapot. De innerlijke konflikten in een gemengd huwelijk kunnen op zo'n moment het rationele beslissen ondermijnen. Achteraf gezien was het niet echt nodig geweest om te evacueren. Blij zijn we dat we het toch gedaan hebben.
Inderdaad blijf je een buitenlander. Echter voor Wendela is dat iets anders. Die is met een Japanner getrouwd. Het buiten gesloten gevoel waar zij het over heeft kan ik mij voorstellen. Echter ouderwets als ik ben getrouwd is getrouwd en jij blijft bij jouw huwelijks partner. Het was nog niet zo slecht dat er miet meer te leven zou zijn.
Veel Japanners zitten trouwens ook niet graag waar ze nu zijn. Sommigen zijn bang hun baan te verliezen als ze even weg gaan en blijven dus, anderen sturen hun vrouw en kids naar het zuiden, een enkeling is zelf ook gegaan, en weer anderen hebben niet echt een andere plek om heen te gaan en wachten af. Heel veel Japanners hebben inmiddels ook liters water en stapels instant noodles ingeslagen voor het geval dat.
Op mijn werk ben ik niet de enige buitenlander die even weg was gegaan. Ach, je praat er wat over met je Japanse collegas en dat is het dan wel. Niemand is blij met de situatie dus er is veel begrip.
Ik denk dat er maar weinig landen zijn -als ze er al zijn- waar je als immigrant "voor vol" aangezien wordt door de lokale bevolking. Dat is ook niet zo vreemd. Hoe kan een Nederlander nu veranderen in een Japanner, Thai of Let?
Margriet slaat de spijker naar mijn idee op de kop. We delen de geschiedenis niet en dat houdt ons buiten de cultuur van ons gastland. Persoonlijk vind ik dat juist prettig. Het geeft me een bepaalde vrijheid en zeker in Thailand, waar ik inmiddels tien jaar woon en werk, wordt je als buitenlander/staander zeker niet met de nek aan gekeken,integendeel.
Opvallend is hier dat de mensen die zo snel mogelijk in een Thai willen veranderen door alle gewoontes over te nemen vaak enigszins meewarig bekeken worden en zeker niet serieus geworden nomen. Het is natuurlijk wel belangerijk dat je de Thaise cultuur begrijpt,of je daar op zijn minst in verdiept, zeker op de werkvloer, maar Thais wordt je natuurlijk nooit, evenmin als Japans Lets of Spaans. Want je bent Nederlander. Daar is toch niets mis mee?
Je hebt helemaal gelijk Cor. Ik ben en zal me altijd Nederlander voelen. Niks mis mee, zeker niet in Japan. Proberen een Japanner te worden is een kansloze gedachte.
Daar wil ik best op reageren.
Iedereen maakt zijn of haar eigen keuzes, en ieder voor zijn of haar eigen redenen. Ik noem daarom ook niemand die wel vertrekt een lafaard. Genoeg buitenlandse collega's zijn wel een tijd het land ontvlucht, en onze baas heeft daar nooit moeilijk over gedaan. Ik vreesde niet voor mijn baan. De solidariteit is voor mij heel simpel en ik hoef dat niet af te wegen met verantwoordelijkheden, zoals een vrouw of kinderen, want die heb ik niet. Wat ik wel heb zijn goede vrienden die ik niet graag in de steek laat. Daarnaast heb ik weinig paniek gehad over straling en ben ervan overtuigd dat het hier in Tokyo veilig is. Ik maak me meer zorgen over de andere grote aardbevingen die de omgeving van Tokyo de komende decennia waarschijnlijk zullen treffen. Maar als ik daarvan wegren, vraag ik me af wanneer ik weer terug naar Tokyo zou durven. Nogmaals, iedereen maakt z'n eigen keuzes, en daarbij zal ik niemand veroordelen.
Toen de economische crisis in Letland toesloeg op letterlijk adembenemede wijze, merkte ik dat in de paniek de gelederen zich sloten. Men deelt een geschiedenis van minstens 50 jaar die ik mis en dan is er ook nog de taal. In nood richt men zich logischerwijze op elkaar. Ik werd niet buitengesloten maar voelde meer dan ooit dat je een stuk gedeelde geschiedenis mist. Meer dan ooit merkte ik hoe diep cultuur, je eigen cultuur, in je bloed zit. Je kunt het ook zien als een time out waarbij iedereen de tijd krijgt om te herijken. En even uitblazen in Nederland betekent niet dat je niet meer loyaal bent aan je vrienden in den vreemde. Misschien kan je zelfs meer voor ze betekenen als je vanuit je eigen basis opereert. Niet te dramatisch doen hoor.
solidariteit? misschien als hij terug was gegaan had hij geen werk meer gehad om naar terug te komen? Dit heeft daar niets mee te maken in mijn optiek. Dus als iedereen was verstraald dan was dat solidair zijn? Mijn bedrijf heeft ons allemaal geevacueerd en ik ben vrijdag terug gekeerd naar een maand in Duitsland.
Ik vind dat Wendela gelijk heeft. Ik woon hier nu a 4 jaar en ben hier voor het eerst gekomen toen ik 16 was bijna 7 jaar geleden, je hoort hier nooit egt erbij, ook al zou je zijn gebleven. De mensen denken dan gewoon dat je te arm bent om weg te gaan.. Japan is een ondoorgrondelijk land een leuk land maar je bent altijd de buitenlander. ik vind dat mensen die zich zo veel mogelijk als japanner willen zijn zich voor de gek houden.
Nieuwe reactie inzenden