Voor 10.000 euro een huis in de Hongaarse poesta. Leuk voor een rustige vakantie. Maar emigranten komen vaak van een koude kermis thuis.

Video: Sigrid Deters

"Van huis uit waren we francofiel, maar een opknapwoning in Frankrijk konden we niet betalen. Toen zag mijn man een makelaarskrantje over Hongarije. We vonden het land meteen heel mooi, weids, en we betrapten ons er regelmatig op dat we zeiden: ‘dit lijkt Frankrijk wel met die zonnebloem- en koolzaadvelden’. Om een lang verhaal kort te maken: aan het eind van die week hadden we hier ons eerste huis gekocht."

Makelaarskantoor
Na de verdwijning van het communisme in 1989 werd de Oost-Europese huizenmarkt toegankelijk voor de rest van de wereld. In Hongarije kwam de handel pas goed op gang na toetreding tot de EU in 2004. Juist op dat moment arriveerden Ardi (49) en Ton (62) Veltenaar in Csemö, ruim 60 kilometer ten zuidoosten van Boedapest.

Ardi en Ton zijn niet alleen veranderd van land, maar ook van beroep. De voormalige zwemleraar en administratief medewerkster runnen nu samen met twee collega’s een goedlopend makelaarskantoor dat tevens huizen beheert en verbouwingen doet.

Beleggen in stenen
Het is herfst en het bos naast hun huis laat alle kleurschakeringen tussen geel en bruin zien. Bij een temperatuur van bijna twintig graden kunnen Ardi en Ton nog goed buiten zitten. Alleen hebben ze daar weinig tijd voor, want de zaken gaan door. De crisis heeft de vraag wel iets doen afnemen, maar zeker niet helemaal. Ardi: "Je merkt dat sommige mensen juist nu liever in stenen beleggen."

Mede dankzij Ardi en Ton bezitten inmiddels zo’n 300 Nederlandse gezinnen een huis in de omgeving van Csemö. Ardi: "De huizen zijn hier goedkoop, je kunt al een tanya, een boerderijtje, aanschaffen vanaf 10.000 euro. Voor nog eens dezelfde prijs laat je het verbouwen, en dan heb je een heerlijk vakantiehuis."

Gepensioneerden
De meeste Nederlanders tref je in Csemö aan tijdens vakanties. Volgens Ardi ontstaat er dan in de lokale restaurants een typisch Hollands sfeertje. Maar ook buiten de vakanties zitten er nog zo’n 40 Nederlanders in Csemö en omgeving. En het zijn niet alleen gepensioneerden die er permanent wonen. Ardi ziet steeds vaker gezinnen haar kant op komen. Alleen is de vraag: waar moeten die van leven op het Hongaarse platteland?

Ardi: "Als mensen een goed bedrijfsplan hebben opgesteld en echt serieus aan de slag gaan, redden ze het wel. Als ze tenminste de taal leren en een netwerk opbouwen. Maar ze moeten niet de concurrentie met de Hongaren willen aangaan."

Oldtimer
Neem bijvoorbeeld de familie Hoogeveen. Vader Petro (46), moeder Sonja (42) en zonen Vinny (14) en Jessy (13) verhuisden in maart van dit jaar naar Hongarije. Nu bezitten ze een kavel van 6000m2 met een mooi opgeknapt huis, een oude kippenschuur en een paardenstal die is omgebouwd tot chillruimte voor de jongens. Petro: "Het huis was casco, helemaal leeggehaald, we hebben het radicaal laten verbouwen, we wilden een Toscaanse uitstraling."

De familie Hoogeveen komt uit Rotterdam. Ze hebben hun vrijstaande woning daar verkocht, en leven in Hongarije van hun spaargeld. Terwijl de jongens overdag naar school zijn, proberen Sonja (voormalig commercieel medewerkster bij Shell) en Petro (ex-havenarbeider en technische-dienstmedewerker) hun nieuwe leven vorm te geven. Petro: "We gaan hier een trouwservice opzetten. Dat waren we aanvankelijk niet van plan, maar sinds onze oldtimer, een witte Cadillac, uit de vrachtwagen is gerold, komen er aanvragen van bruidsparen binnen. Daar gaan we na de winter mee beginnen."
Verder willen Sonja en Petro de honderd meter lange kippenschuur laten verbouwen tot vakantiehuisjes en die verhuren.

Marokkaanse vaders
Petro mist het contact met de straat, dat hij in Rotterdam had als hij in de tuin aan het werk was. De straat begint nu 200 meter verderop, aan het eind van een stil bospad. Vinny en Jessy zijn vooral blij met hun nieuwe crossmotoren, waarmee ze straks het bos in kunnen. Maar ze hebben nog moeite met het Hongaars, en ze vinden het jammer dat de nieuwe vrienden van school tien kilometer verderop wonen. Bovendien houden Hongaren zich niet goed aan afspraken. Jessy: "Soms voel ik me net als de Marokkaanse vaders en opa’s in Nederland. Die zeggen ook: ‘Eén brood graag ik willen.’ Zo praten wij nu hier in Hongarije."

Toch kunnen de jongens zich al behoorlijk redden op school. Ze zien hun toekomst ook eerder in Hongarije dan in Nederland. Jessy: "In Nederland werk je alleen maar voor een baas. Hier kun je zelf een beetje handel drijven, alles is hier goedkoper. Maar ik zou toch het liefst voetballer worden."

Zeg maar Ilonka
Bartha Alajosné ('zeg maar Ilonka') is burgemeester van Csemö. Zij is een goede, vooruitstrevende burgermoeder, aldus Ardi. De dorpsschool, de bibliotheek en het gemeentehuis staan allemaal keurig in de verf, met overal bloemen en planten. Ilonka is speciaal op zondag naar het gemeentehuis gekomen om te vertellen hoe blij ze is met de Hollandse invasie. De Nederlanders vestigen zich zelden in het dorp zelf, maar in huizen op het platteland, waar Hongaren niet meer willen wonen.

Hun komst is goed voor de middenstand, en blaast het ruim 4000 zielen tellende dorp nieuw leven in. "We hebben nog nooit problemen gehad tussen Nederlanders en Hongaren," zegt Ilonka. "Het is alleen jammer dat ze elkaars taal niet spreken."

De Nederlanders spreken maar weinig Hongaars, terwijl dat voor de meeste inwoners van Csemö de enige taal is die zij kennen. Om de internationale communicatie te bevorderen zijn er nu taalcursussen in het dorp van start gegaan: Engels en Duits.

Geen internet
Bea (38) van der Wilden-Bihari vluchtte in 1989 met haar ouders en zusje uit het Roemeense Cluj naar Csemö. Voor hen, leden van de Hongaarse minderheid, was het leven in Roemenië onmogelijk geworden. Tijdens haar Pabo-studie in Hongarije kreeg Bea een beurs voor Nederland. In Ede leerde ze Wim (34) kennen. Vijftien jaar geleden kocht het paar het huis waar zij nu – sinds 2003 - permanent wonen. Een beeldschoon wit met geel gepleisterd landhuis met bijgebouwen. Boven het bordes hangt een roodgeverfde gebeeldhouwde druiventros die herinnert aan de vroegere bestemming van het landgoed.

Bea en Wim begonnen met de verhuur van vakantiewoningen. Bea: "Wij zaten met onze woningen als een van de eersten op internet. Daardoor meldden zich veel huiseigenaren bij ons." Inmiddels hebben Wim en Bea een groot verhuurbedrijf met vestigingen in verschillende landen. Zij kunnen zich met hun drie kinderen prima redden op het Hongaarse platteland. Zij het dat Wim regelmatig op reis moet. En zijn kantoor staat in een naburige stad vanwege het gebrek aan een internetverbinding in Csemö.
 

Echtscheidingen
Wim en Bea hebben veel Nederlanders in Csemö zien komen. Maar ook weer zien gaan. Wim: "Vooral jonge gezinnen met kinderen. Die gingen dan binnen een paar jaar weer terug. Vaak heel schrijnende situaties, met echtscheidingen en zo, mensen die al hun geld kwijt waren geraakt."

De oorzaak: het bleek moeilijker dan gedacht om een bron van inkomsten te vinden. Daarbij kenden mensen de taal vaak niet, of werden ze het slachtoffer van oplichters. Ook kregen nogal wat Nederlandse mannen een relatie met een Hongaarse, waarnu hun huwelijk op de klippen liep.

Rust, ruimte, natuur
Bea: “Voor ons is het leven hier aantrekkelijk. En voor gepensioneerden ook. Maar de gezondheidszorg laat hier wel te wensen over. En sommige Nederlanders worden het slachtoffer van oneerlijke makelaars. Die betalen het dubbele van de vraagprijs."

Toch blijven de Nederlanders komen. Wim: "Mensen hebben altijd een romantische droom, zoeken een huis in een land met een lekker klimaat, waar het eten goed is."

Wim adviseert deze dromers zich goed te oriënteren, van tevoren meerdere keren in Hongarije op vakantie te gaan, de taal te leren, en diverse makelaars met elkaar te vergelijken. Wim: "Een huis van 10.000 euro zonder elektriciteit is op zich niks waard. Je kunt er geen geld voor lenen bij de bank, het wordt niet meer waard met de tijd en je komt er moeilijk weer van af. Maar je vindt hier wel rust, ruimte, natuur en mooi weer."

Meer verhalen lezen over Nederlanders in het buitenland? Abonneer je op het gratis WereldExpat Magazine