Een opmerkelijk stuk geschiedschrijving uit de Tweede Wereldoorlog is nu verzameld op een website, vol met foto's, filmfragmenten, dossiers en getuigenissen van ooggetuigen. De Russenoorlog, in april 1945 op het eiland Texel. Georgische soldaten in Duitse dienst kwamen in opstand tegen hun bazen.

Meer dan duizend mensen verloren het leven. Het was een oorlog die voor grote verdeeldheid onder de eilandbewoners zorgde en ook zijn sporen in de jaren er na naliet. Nieuwslijn Magazine sprak met de samensteller van de website Arnold van Bruggen van het projectbureau Prospektor.

De Georgiers die op Texel in Duitse dienst werkten waren gevangen genomen aan het Oostfront, tijdens de enorm snelle opmars van de Duitsers richting Moskou. Ze kwamen terecht in afschuwelijke gevangenkampen. ‘Een van de Georgiers, die ik heb gesproken, vertelde zelfs over kannibalisme. Dat de mensen elkaar begonnen op te eten. Toen ze de kans kregen om aan het Westfront in dienst van de Duitsers bunkers te bouwen, grepen ze die met beide handen aan”.

Goedmakertje
Aan het eind van de oorlog groeide wel het besef, dat Stalin bij hun terugkeer in in Rusland, natuurlijk niet zou accepteren, dat er gecollaboreerd zou zijn met de Duitsers.  “Dat was toen een enorm dogma, je gaat geen Duitse uniformen dragen, je laat je niet eens gevangen nemen.  De opstand op Texel was een soort goedmakertje, in de hoop eerherstel te krijgen en als helden ontvangen te worden”.

De opstand van de Georgiers werd uiteindelijk een enorme mislukking omdat  ze niet bij de wapencomplexen konden komen.  Vanuit die complexen werd door de Duitsers de rest van het eiland onder vuur genomen. Uiteindelijk kwam ongeveer driekwart van de Georgiers om het leven. Van Bruggen heeft wel voor de website met twee van hen gesproken. Uiteindelijk kregen ze dus wel eerherstel, maar de bevrijding van Texel heeft er nooit ingezeten.

Nakomelingen
De Texelaars waren onderling sterk verdeeld over de aanwezigheid van de Georgiers.  Uit relaties met Texelse vrouwen werden veel nakomelingen geboren. “De Russen dansten en zongen en waren heel exotisch. Maar als je het over de opstand hebt: sommige mensen zagen wel hun huizen kapot geschoten worden. Familieleden werden gedood, er lagen dode soldaten op straat. De oorlog kwam echt naar Texel, waar het in de jaren daarvoor rustig was geweest”, zegt van Bruggen.

“De tegenstanders van de Georgiers zeiden dan ook: was dan gewoon blijven collaboreren, dan was Texel niets overkomen”. Overigens hebben de sympathisanten jarenlang in de warme belangstelling van de Binnenlandse Veiligheidsdienst verkeerd.  “Georgiers zijn onderdeel van de Sovjet-Unie, dus communisten. Zo ontstond de bizarre situatie dat sommige Texelaars echt werden gevolgd door de BVD”.

Leeft de opstand van de Georgiers nu nog op het Noordhollandse eiland.? “Ik denk dat het verhaal nu wel zo’n beetje is afgerond”, meent van Bruggen, “De mensen weten hoe ze er allemaal over denken. Ze weten dat er verschillende meningen zijn over de oorlog. Ze zijn niet per se nader tot elkaar gekomen. De ooggetuigen die ik heb geïnterviewd zijn nog steeds heel erg verbaasd over de mening van een ander, maar die is wel geaccepteerd”.

Website: www.derussenoorlog.nl

Verder in  NL Magazine
Trucks, busjes en bedrijfsauto's; dat zijn motoren van de Nederlandse economie en die motoren draaiden de afgelopen jaren slecht. Zo slecht dat het 4,5 jaar niet lukte een BedrijfsautoRAI te organiseren. Fabrikanten hadden geen geld over voor een stand. Deze week is de comeback van de beurs.

De Noordzee is een wirwar van vaarroutes, leidingen en buizen, gebieden met windmolenparken en boorplatforms en natuurlijk moet er ook nog plek zijn voor de vissers. Deze week een reportageserie over de drukte op de zee. Vandaag deel 3: geen land zonder Noordzeezand.

Dat prins Willem Alexander en prinses Máxima een villa in het Zuid-Griekse Kranidi hebben is hier in Nederland groter nieuws dan daar. Want, zo zeggen de buurtbewoners: er wonen al zoveel rijke en bekende mensen in onze omgeving. Een reportage bij de toekomstige buren van het prinselijk gezin.