'Dat je mag branden in hel'. Dat waren de slotwoorden van een vrouw die in een rechtszaak gebruik maakte van haar spreekrecht. De zaak was tegen een man die op Tweede Kerstdag vorig jaar haar vader, broer, neef en een huisvriend had doodgereden.

De vrouw mocht in de rechtszaak iets zeggen omdat zij een nabestaande is. Maar mocht zij ook tegen de verdachte zeggen dat die in de hel mag branden? De rechter vond uiteindelijk van wel. In  Nieuwslijn Magazine zegt Ybo Buruma, hoogleraar strafrecht aan de Radbouduniversiteit Nijmegen, dat die rechter daar goed aan heeft gedaan.

Impact
'Het is natuurlijk heel heftig wat die mevrouw zegt, en dat is ook precies de reden waarom ik wat terughoudend ben over dat spreekrecht. Maar inmiddels is het wet in Nederland en ook recht in de Europese Unie. Slachtoffers moeten iets kunnen vertellen over de impact van het delict op hun leven.'

'Maar het moet natuurlijk geen scheldpartij worden. Toch is het een afschuwelijk en belangrijk moment in het leven van zo'n vrouw. Nu kan ze zich nog 1 keer in het openbaar daarover uiten, terwijl ze er de rest van haar leven alleen thuis mee moet zitten.'

De vrouw viel uit tegen een verdachte. In ons land ben je pas schuldig als de rechter daar een uitspraak over doet. Misschien zei ze het wel tegen een onschuldige. 'Dat is waar, ' beaamt Buruma, 'dat is de tweede reden dat ik toch wel moeite heb met deze gang van zaken. Dat kun je ondervangen door de slachtoffers pas het woord te geven nadat de schuld is vastgesteld.'

Requisitor
In de Nederlandse recht is vastgesteld dat dat voorafgaand aan het requisitor van de Officier van Justitie gebeurt. Hiervoor is dus een wetswijziging nodig en dat ziet Buruma niet zo snel gebeuren.

Overigens is Nederland behoorlijk terughoudend als het gaat om de rol van slachtoffers en  nabestaanden in de rechtszaal, als je ons recht vergelijkt met andere landen. 'In Frankrijk hebben ze de mogelijkheid om zich naast de officier van Justitie als aanklager op te stellen.'

'In sommige gevallen kunnen ze alleen handelen, als Justitie dat niet wil. En in sommige Arabische landen kunnen ze zelfs een rol hebben in de strafvoltrekking. Dan ga je natuurlijk wel heel ver,' meent Ybo Buruma.

Verder in NL Magazine

• De vier jaar geleden zalig verklaarde pater Eustachius uit Beek en Donk is immens populair in Brazilië, waar hij woonde en werkte. In zijn geboortedorp staat een kapelletje dat een ware bedevaartplek is voor bezoekers uit Zuid-Amerika.
• De elektrische auto komt eraan. De overheid stimuleert de aanleg van oplaadpunten, maar kan het Nederlandse elektriciteitsnet dat wel allemaal aan?