Natuurlijk bestaan ze nog. De partners van expats die in de luie leunstoel in de compound plaats nemen en met een boekje aan de rand van het zwembad wachten tot de noeste werker thuiskomt. Maar ze lijken steeds meer een uitzondering. Steeds vaker kiezen ook de partners voor (betaald) werk. Al is dat nog niet zo gemakkelijk, omdat deeltijdwerk in veel landen niet zo normaal is als in Nederland. Ook is een baan lang niet altijd te combineren met de zorg voor de kinderen. In Expat on air van zaterdag 10 oktober vertelt Eef van der Worp hoe hij van de nood een deugd maakt. Hij creeerde zijn eigen baan in Washington.

Concessies
Als 'partner van' moet je vaak concessies doen aan je eigen carrière, volgens Nederlandse expats in het buitenland. Uit een onderzoek van de Wereldomroep onder expats en emigranten blijkt dat ruim tweederde van de partners zelf een baan heeft in het buitenland, maar de helft daarvan vindt wel dat ze concessies heeft moeten doen.

Twijfel
Het is bijna onmogelijk om een algemeen beeld te geven van het leven van de partner van de expat. Maar de tijd dat ze alleen maar meereisden om in de zon te zitten, is voorbij. 'Ze bestaan nog wel. Maar het is toch minder gangbaar dan in de jaren negentig,' zegt Jacqueline van Haaften van Global Connection. Zelf voelde ze er in ieder geval helemaal niets voor om in een keer te stoppen met werken omdat haar man naar de andere kant van de wereld moest. Toen haar echtgenoot inderdaad die langverwachte goede baan in Singapore kreeg, heeft ze dan ook heel lang getwijfeld om haar eigen baan op te geven en was het nog helemaal niet duidelijk of ze achter hem aan zou reizen. 'Ik heb met ontslagbrief en de brief aan mijn man gejongleerd omdat ik niet wist welke ik weg zou sturen,' herinnert ze zich.

Voorbereiden
Van Haaften ging. En vond werk in Singapore. Maar makkelijk was het niet. Een ervaring die trouwens door veel partners wordt gedeeld. Deeltijdwerk bestaat in veel landen niet. Vaak is er gedoe met een werkvergunning. ‘Je moet je heel goed voorbereiden en je moet een inschatting maken van wat je kunt verwachten’, vertelt van Haaften. ‘Praat er met anderen over, zorg dat je weet waar je in terecht komt. Het geeft veel mogelijkheden, je maakt van alles mee en je wordt als paar en als gezin een echt team.' Soms wordt het cultureel niet echt gewaardeerd als je ook als partner aan het werk gaat. Carola Bosselaers in Sacchalin (Rusland) heeft haar eigen keus gemaakt. Zij onderbreekt haar carriere even en zorgt voor hun twee kinderen. ‘Het is een uitdaging op zich, fulltime moeder zijn’. Al zijn ook haar dagen niet gevuld met niks doen. Naast de zorg voor de kinderen, leert ze Russisch, is ze voorzitter van de Nederlandse school en probeert ze de cultuur in het verre, verre oosten te doorgronden.

Ama's
Over zorg voor de kinderen gesproken, voor Tessa de Mönnink, staat die voorop. Niet zo gek natuurlijk als je in een keer een drieling krijgt! Maarten, Storm en Kiki werden vorig jaar februari geboren. In Den Haag. Maar al snel gingen ze met zijn allen weer terug naar  Nigeria. Dat klinkt vervelend, maar eerlijk gezegd is Tessa maar wat blij. Waar ze in Den Haag op een bovenwoninkje zat en zich afvroeg hoe ze de creche voor drie kleintjes moest betalen (als er al plaats zou zijn), werd in Nigeria een flink deel van de zorg voor de kids uit handen genomen door lieve nanny's. Inmiddels zit ze alweer op een andere plek, in Maleisie. Maar ook daar geldt: de kinderen toevertrouwen aan de ama’s en dan zelf fulltime werken, lijkt Tessa een stuk prettiger dan zoeken naar een moeizame combinatie van werk en zorg in Nederland.

Eigen weg zoeken
Eef van der Worp had nog geen kinderen, toen zijn vrouw een goede baan in Washington kreeg. Eef had wel een goede baan aan de Hogeschool van Utrecht. Hij moest dus wel twee keer slikken voordat hij achter zijn vrouw aan reisde. Zeker toen hij ontdekte dat hij om ongeveer hetzelfde werk - als optometrist - in de Verenigde Staten te kunnen doen, nog eens twee jaar zou moeten studeren. Uiteindelijk ging hij toch en creeerde zijn eigen baan. 'Ik reis het hele land door. Geef lezingen en advies op mijn vakgebied,' vertelt Eef. Het gaat hem goed. Zo goed dat hij zijn eigen baan niet alleen kan combineren met het werk van zijn vrouw, maar ook een deel van de zorg voor de kinderen - die er nu wel zijn - op zich neemt.

Verborgen talenten
Het lijkt de oplossing. Zelf een baan bedenken. Kristine Groenhart deed dat in feite in Engeland toen bleek dat op haar vakgebied (ze gaf onder meer Nederlands) geen werk was in de buurt van Southampton. Deeltijdwerk ('dat is in Nederland toch wel veel beter geregeld') was er ook niet. Dus besloot Kristine te gaan schrijven. Haar tweede boek komt in januari uit en het derde boek begint vorm te krijgen. ‘Maar ik realiseer me wel heel goed dat ik dat niet had gedaan als ik in Nederland was gebleven’, vertelt ze in de uitzending van Expat On Air.

Zwembad
Maar feit is dat al dat zelf zoeken naar emplooi natuurlijk een hoop inzet vergt op een moeilijk moment. Je partner zit soms vele honderden kilometers ver weg. Maar ook al is dat niet zo, dan komt het geregeld voor dat je alles alleen moet regelen. Intussen zeuren bureaucraten aan je kop over visa en werkvergunningen of geven domweg de voorkeur aan 'de eigen bevolking' bij betaald werk. Niet zo gek dat sommige partners alsnog bezwijken voor dat boekje aan de rand van het zwembad.  
 

Foto: Doublebug.