'Mark Rutte is een gladde aal. Ik heb een probleem als ik zijn gezicht zie. Altijd die valse glimlach, dat nette haar. Ik zou altijd een slag om de arm houden als ik met hem zaken zou doen.' Dat zegt Mark Fuller, oud-correspondent van de Britse Times, in Nieuwslijn Magazine. In dit programma analyseren hij en twee andere buitenlandse journalisten de gedenkwaardige verkiezingsuitslag van gisteren in Nederland.

door Frans Regtien

Het oordeel van Steven de Foer, journalist bij de Standaard in Belgie en gespecialiseerd in de Nederlandse politiek, is iets milder. 'Wij omschrijven hem als heel flexibel. Het feit dat hij als jongerenvoorzitter een linksig imago had en tegen Bolkestein inging en nu een ruk naar rechts maakt, maakt hem nu toch in onze ogen wat opportunistisch.'

'In Duitsland wordt hij vergeleken met Guido Westerwelle, de chef van de liberalen die met Angela Merkel in de coalitie zit,' zegt Annette Birschel, die voor verschillende Duitse media in Nederland werkt. 'Die lijkt ook glad en ingrijpbaar, een soort Sunny Boy, die niet helemaal stringent of duidelijk is.'

Met buitenlandse ogen kijken Fuller, de Foer en Birschel naar de man die als de grote winnaar van de Tweede Kamerverkiezingen uit de bus kwam. VVD-er Rutte kan nu links of rechts verder met een coalitie en lijkt de gedoodverfde toekomstige premier van welk nieuw kabinet dan ook.

Aardverschuiving
De uitslag van de verkiezingen betekent een politieke aardverschuiving in Nederland. Een forse ruk naar rechts. De liberale VVD is dus de grootste partij geworden en de PVV van de omstreden rechtse politicus Geert Wilders behaalde de grootste winst. En dan was er de desastreuze nederlaag van de christelijke politiek die het eind van het tijdperk van CDA-Balkenende betekende.

De uitslag betekent ook dat de regeerbaarheid van Nederland er niet makkelijker op is geworden. Allerlei coalities zijn mogelijk, maar hebben allemaal beren op de weg. Is Nederland onregeerbaar geworden. 'Nee zeg,' lacht Steven de Foer, 'moet je dat aan een Belg vragen. Mag ik U er aan herinneren dat WIJ zondag verkiezingen hebben, die de boel pas echt onregeerbaar zullen maken.'

'Het lijkt me wel onzin dat Rutte de klus wel even voor 1 juli zal klaren'", menen zowel De Foer als Fuller. 'Daarvoor is het politieke landschap veel te ingewikkeld geworden. De kaarten liggen moeilijker dan anders, dus het zal een lange rit worden, maar het zal uiteindelijk wel in orde komen,' voorspelt De Foer.

Zakenkabinet
Maar welke coalitie rolt er dan uit de bus? Een nationaal zakenkabinet van PvdA, VVD en CDA lijkt volgens de buitenlandse journalisten het meest voor de hand liggend, hoewel ze alle drie eigenlijk het liefst een Paars Plus zouden zien. Annette Birschel  'Alleen zou dat dan een Pyrrhus-overwinning voor Rutte zijn, want dan zit ie straks met drie linkse partijen en moet ie ontzettend water bij de wijn doen.'

Kan zo'n nieuwe coalitie om de PVV van Geert Wilders heen? 'Jazeker, meent Fuller, 'alleen: anderhalf miljoen mensen die op hem gestemd hebben, dat is niet niks. De discussie over immigratie moet dus wel op scherp gezet worden, wie er ook in de regering komt.'

Deelname van Wilders aan de regering zou in de ogen van de buitenlandse journalisten Nederland veel internationale imagoschade berokkenen. 'Er wordt hier en daar al wel over de Hollandische Haider gesproken', zegt Birschel. 'De parallel met die extreem-rechtse Oostenrijkse leider ligt wel op de loer.'

Cohen
Hoe heeft PvdA-leider Job Cohen het gedaan ? Mark Fuller vindt hem een fatsoenlijke man. 'Hij is geen debater, maar bij de laatste debatten ging het steeds vlotter. Ik heb wel vertrouwen in die man en hij straalt wel iets uit. Niet gericht op de one-liners, maar op een goed beleid.'

Annette Birschel vindt dat met de halvering van het CDA Balkenende is afgestraft als persoon en als premier. Ze gelooft niet dat de christen-democratische partij in diskrediet is gebracht bij de Nederlandse kiezer. Steven de Foer is het met haar eens. 'De christelijke politiek is al eens eerder afgeschreven, zowel in Belgie als in Nederland. Ze keerden later toch weer terug.'

Verder in NL Magazine

• Een reportage uit Zuid Afrika. Correspondent Elles van Gelder ving aan de vooravond van de start van het WK-voetbal arriverende Oranjefans op
• Het Nederlands Nieuws Journaal bladert door de agenda van de Koninklijke familie voor de komende dagen

Luister hier naar deze uitzending