Een selecte groep webontwikkelaars en gebruikers heeft een nieuwe speeltuin: Google Wave. Hoewel nog in de experimentele fase, lijkt een nieuwe, belangrijke stap genomen om een definitief eind te maken aan eenrichtingsverkeer op het web. Iedereen kan zich met de inhoud bemoeien.
 
Een praktijkvoorbeeld: het kabinet besluit dat het Nederlandse paspoort voortaan de vingerafdruk van de houder moet bevatten. Niet alle Nederlandse consulaten kunnen het nieuwe identiteitsbewijs uitgeven. Boze landgenoten klagen.
 
Levend document
In de oude situatie publiceert de Wereldomroep een aantal artikelen op het web, waaronder lezers reageren. Maanden later zijn die niet gemakkelijk terug te vinden en de reacties zijn vaak hetzelfde. "Google Wave bundelt die onsamenhangende informatie in één levend document en is sneller en overzichtelijker dan een forum, chat of reactieveld", verklaart webontwikkelaar Richard Osinga van het Amsterdamse bedrijf Oberon Interactive het principe. "Google Wave is een nieuw publicatiemiddel. Je kunt mini-sites bouwen over een bepaald onderwerp", zegt onderzoeksjournalist en internettrainer Henk van Ess.
 
Van Ess en Osinga behoren tot de gelukkigen die sinds mei dit jaar Google Wave mogen testen en toepassingen mogen ontwikkelen. "De belangrijkste verandering in Google Wave is dat een document niet meer op één computer staat, maar ergens op een server. Daardoor is het document toegankelijk voor iedereen die eraan werkt. Zij hoeven niet meer heen en weer te mailen, maar kunnen het stuk direct bewerken in een willekeurige browser", zegt Osinga. "Het scheelt enorm veel tijd als mensen op hetzelfde moment aan een artikel kunnen werken, zonder tijdrovende vergaderingen", voegt Van Ess eraan toe.
 
Nieuwe journalistiek
Osinga verwacht dat Wave in het begin vooral wordt gebruikt voor teksten en gezamenlijke aankopen op het web. Zijn bedrijf ontwikkelde een applicatie waardoor mensen rechtstreeks op de verkoopsite Marktplaats kunnen overleggen over de aankoop van een artikel. Maar er zijn meer toepassingen dan alleen commerciële. "Op den duur ontstaat een nieuwe journalistiek", voorspelt hij.
 
Terug naar de praktijk: "De Wereldomroep nodigt een aantal experts en expats uit om deel te nemen aan een Wave over de paspoortperikelen. Gewone lezers kunnen de discussie op datzelfde moment, real time, volgen. Inclusief alle spelfouten." Deelnemers kunnen bovendien filmpjes, kaartjes, foto's en zelfs een poll toevoegen. Later staat het hele document gearchiveerd op de website. Redactie blijft nodig om het stuk leesbaar te houden. De journalist vat samen en verwijdert zijpaadjes en onzin.
 
"Het is wel te hopen dat de betrokken deskundigen bereid zijn om zo lang mee te lezen en reageren", zegt internettrainer Henk van Ess. Maar een serie goede Waves staat wat hem betreft gelijk aan een goed journalistiek product.
 
Play back
Die journalistieke samenvatting is controleerbaar dankzij de zogeheten play backfunctie, die de hele geschiedenis laat zien: wie de Wave aanmaakte, hoe die zich ontwikkelde en tot welke conclusies die leidde. "Vooral als nieuwsontwikkelingen snel gaan, is die play backmogelijkheid een belangrijke aanvulling", zegt Osinga. "Een conclusie kan immers anders uitpakken dan het uitgangspunt. Een ongeluk blijkt uiteindelijk een aanslag."
 
Confronterend voor journalisten. Dat wel. Een deelnemer kan, terwijl iedereen meekijkt, typen dat een ander onzin verkoopt. Maar juist daardoor kan een goede inhoudelijke band ontstaan tussen journalisten en niet-journalisten, denkt Van Ess.
 
Wave dit artikel
Ook te veel deelnemers leiden tot vervuiling. "Een openbare Wave waaraan iedereen mag meedoen, ontaardt al gauw in een chat. Dat vind ik niet interessant", zegt Osinga. "Het kost te veel tijd om tientallen aanpassingen te lezen." En voor chats bestaan andere platforms. Van Ess stuitte op hetzelfde probleem en bedacht dat deelnemers een status zouden moeten krijgen. "De deskundige staat hoger dan iemand die niet echt iets toevoegt."
 
Google verwacht begin volgend jaar Wave voor een breed publiek toegankelijk te maken. Van Ess hoopt dat die net zo uitgebreid is als de versie die de testgroep kreeg. In de toekomst kan iedereen een eigen Wave aanmaken. Email dit artikel wordt straks Wave dit artikel. Osinga: "Overal ontstaan levende documenten over een stuk dat jij hebt geschreven."

• Bekijk de promotiefilm van Google Wave: