Duizenden Nederlanders in het buitenland wachten al jaren op geld dat het CVZ hen moet terugbetalen.  Ook liggen er 7500 onbehandelde bezwaarschriften. Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer vraagt nu om opheldering bij minister Klink van Volksgezondheid. ‘Ik vind dat je niet op deze manier met mensen kunt omgaan. Voor veel Nederlanders in het buitenland gaat het om geld dat ze heel hard nodig hebben.’

Voor de zoveelste keer trekt ombudsman Alex Brenninkmeijer aan de bel. Duizenden Nederlanders in het buitenland wachten nog steeds op een definitieve jaarafrekening over 2006 en 2007. Dat kan gaan om teruggave van hun te veel betaalde bijdrage aan de zorg of betalingen die zij nog moeten doen. Ondanks verscheidene brieven aan het College Voor Zorgverzekeringen zijn de problemen niet opgelost. Sterker nog, ze zijn alleen maar toegenomen, stelt ombudsman Brenninkmeijer.

U zegt dat het probleem groter is dan verwacht. Waaruit blijkt dat?

‘Op dit moment worden bijna 50.000 jaarafrekeningen over 2006 en 2007 verstuurd. Dat zijn enorme aantallen. Er is dus een geweldige vertraging opgelopen. Daarbij komt nog dat 2008 blijft liggen, en over 2009 zwijg ik maar. Bovendien liggen er nog 7500 bezwaarschriften te wachten op behandeling. Als mensen opkomen tegen onjuiste beslissingen, moeten ze dus ook nog heel lang wachten op resultaat.’

In een eerder gesprek met de Wereldomroep hebt u Nederlanders in het buitenland opgeroepen zich te melden als ze hier tegenaan liepen. Wat voor verhalen heeft dat opgeleverd?

‘Dat leverde veel brieven op. Ze gaan over te late terugbetalingen en over vorderingen over 2006 en 2007, over het feit dat het CVZ slecht bereikbaar is, of dat eerdere inhoudingen niet zijn meegenomen in de jaarafrekening die men uiteindelijk krijgt. Ook zijn er mensen die nog wachten op de terugbetaling over 2008. Zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Er zijn allerlei problemen waar mensen op stuiten.’

U hebt al eerder geklaagd bij het CVZ. Wat voor antwoord kreeg u?

‘Op zich is er goed overleg met het CVZ, maar het blijkt toch een heel hardnekkig probleem te zijn. Ik heb hen in mei opnieuw een brief geschreven. Toen antwoordde het CVZ dat ze bezig waren met het ICT-systeem, en dat ze de werkprocessen beter zouden regelen. Maar het gaat om hele grote aantallen. Vervolgens heb ik in juli een brief gestuurd aan minister Klink van Volksgezondheid, met een afschrift aan de Tweede Kamer, om ook politieke aandacht te vragen voor het probleem. Want ik heb het idee dat het nog wel lang kan duren.’

Het CVZ heeft het over computerproblemen. Is het een kwestie van overmacht of onwil?

‘Voor het CVZ is het geen onwil, maar overmacht. Maar bij de politiek zie ik wel onwil. Een paar jaar geleden is die zorgverzekeringswet in werking getreden. Toen hebben ze dit gewoon niet goed geregeld. Die wet moest er komen, en daarom zijn ze heel gehaast geweest. Er was helemaal geen computersysteem om dit goed uit te voeren en men heeft destijds ook helemaal niet ingeschat welke problemen het voor Nederlanders in het buitenland zou opleveren. Toen er problemen ontstonden, dacht men: ‘het gaat maar om een kleine groep, de zorgverzekeringswet is belangrijker’ en ‘we zullen wel zien waar het schip strandt’.’

Bestaan die Nederlanders in het buitenland dan wel voor de CVZ en de politiek?

‘Je kan in ieder geval zeggen dat men onvoldoende oog heeft voor de positie van deze mensen in het buitenland. Dat moet veranderen. Ik vind dat je niet op deze manier met mensen om kan gaan. Het gaat om groepen die afhankelijk zijn van inkomen uit Nederland. Voor veel mensen gaat het om geld dat ze heel hard nodig hebben. Als dat niet op je bankrekening komt, dan zit je echt met de gebakken peren.’

U bent er als ombudsman al een paar jaar mee bezig. Heeft u het gevoel dat u er verder mee komt?

‘Met het CVZ komen we op zich wel verder. Ik zie dat ze de intentie hebben om het in orde te maken. Maar de capaciteit is beperkt, en dat is een kwestie van de politiek. Als u mij vraagt hoe ik daar tegenaan kijk, dan ben ik wel in mineur. Dan ben ik echt somber gestemd over hoe de opstelling is van de politiek ten aanzien van deze groepen mensen. Het is belangrijk dat als je geld van mensen vordert, het de juiste bedragen zijn. Als er dan een definitieve afrekening plaatsvindt, verwacht je dat die tijdig wordt verstuurd en niet na jaren, waardoor mensen jarenlang niet weten wat voor bedrag ze verschuldigd zijn. Bovendien gaat het erom dat mensen aanzienlijke bedragen moeten betalen voor de bijdrage in de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, red.), terwijl ze heel vaak in het buitenland helemaal geen recht hebben op enige AWBZ. Dat is nogal scheef. Veel mensen hebben mij hierover geschreven.’ 

U spreekt nu in een brief rechtstreeks minister Klink van Volksgezondheid aan. Wat wilt u van hem?

‘Het probleem is dat we nu eerst een nieuw kabinet moeten hebben. Minister Klink zweeft nu politiek gezien tussen hemel en aarde en dat is een wat ongelukkige situatie. Ik verwacht dat de minister genoeg capaciteit bij het CVZ beschikbaar stelt om deze klus met voortvarendheid te klaren.’

Is daar wel geld voor?

‘Dat is niet een vraag waar ik als ombudsman over ga. Als ombudsman zeg ik alleen dat dit helemaal niet goed loopt. Ik heb al een paar maal aangedrongen op verbetering en ik zie dat er geen verbetering komt. Dan moeten er langzamerhand maar maatregelen worden genomen.’

Wat zou het nieuwe kabinet beter moeten doen in dit dossier?

‘In dit dossier is een hopeloze situatie ontstaan. Het is dweilen met de kraan open. In dit dossier zou het nieuwe kabinet wel kunnen zorgen voor voldoende mensen bij het CVZ die met voldoende snelheid al deze kwesties kunnen afronden. Maar ik realiseer me ook dat we juist in een tijd zitten waarin we moeten bezuinigen. Dus het ligt nogal moeilijk. Maar ook een nieuw kabinet zal niet snel van me afzijn. Dit is iets waar ik steeds weer de aandacht voor zal vragen.’
 

• Meer informatie in het dossier CVZ van de Nationale Ombudsman
  

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine