DEN HAAG (RNW) - De Wereldomroep biedt vandaag de Tweede Kamer een zwartboek aan over stemmen in het buitenland. In het document zijn de problemen verzameld die Nederlanders in het buitenland op grote schaal hebben ondervonden bij het uitbrengen van hun stem bij de parlementsverkiezingen van 9 juni.

Rond de verkiezingen kreeg de Wereldomroep honderden reacties en klachten, vooral van kiezers die wel wilden stemmen, maar voor wie het door procedurele en communicatieproblemen onmogelijk bleek om een stem uit te brengen.

Uit de reacties blijkt onder meer dat de registratietermijn bij de verkiezingen te kort was. Ook de trage post speelde Nederlandse kiezers in het buitenland parten. Verder zijn er overduidelijk fouten gemaakt. Zo werden stembiljetten naar verkeerde of oude adressen gestuurd en werden er misdrukken van de stemformulieren verstuurd naar kiezers in het buitenland. Ook verwees een overheidslink naar het onlineregistratieformulier aanvankelijk naar de Nationale Bomendag.

Er wonen zo'n half miljoen stemgerechtigde Nederlanders in het buitenland. Dat is goed voor zo'n acht Tweede Kamerzetels. Slechts een fractie - 46.396 Nederlands - heeft zich uiteindelijk geregistreerd. In tegenstelling tot 2006, toen er via internet gestemd kon worden, moesten Nederlanders in het buitenland zich eerst als kiezer laten registreren om te kunnen stemmen.

Diligence
Burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag wil dat een komend kabinet de stemprocedure voor Nederlanders in het buitenland aanzienlijk verbetert, zo zei hij eerder tegen de Wereldomroep. De huidige procedure 'stamt uit de tijd van de diligence en postkoets.' Nederlandse stemmers in het buitenland vallen officieel onder de gemeente Den Haag.

Een selectie uit de reacties:
Nederlander in Brazilië op 15 juni: Ik ben op 21 april geregistreerd als kiesgerechtigde bij de Gemeente Den Haag. Ik heb de stemformulieren nog steeds niet ontvangen. Mijn stem is verloren gegaan. Helaas.

Nederlander in Chili op 10 juni: Weer niet kunnen stemmen, net als bij de Europese verkiezingen. Toen het stembiljet te laat binnen, ditmaal een nog mooier verhaal. Registreerde me op tijd voor de verkiezingen om per brief te stemmen, kreeg twee maal keurige bevestiging. Ontving gisteren, 8 juni, een brief waarin me verteld wordt dat ik een machtiging heb gegeven aan iemand die ik helemaal niet ken!! Zo is mijn stem dus mooi aan iemand anders gegeven, zonder dat ik daar ook maar iets voor heb gedaan, en kon ik weer niet stemmen. Zeer gefrustreerd!

Nederlander in Botswana op 10 juni: Ontving mijn stembiljet pas op dinsdag 8 juni, dus te laat. Bovendien zat daar een (oranje) envelop bij geadresseerd aan de ambassade in Harare (Zimbabwe) terwijl wij al sinds vorig jaar onder Pretoria (Zuid Afrika) vallen. Maar nog vreemder vind ik het dat op mijn stembiljet (wel aan beide kanten bedrukt) geen lijst 11 en 15 voorkomen.

Nederlander in Nigeria op 9 juni: Ook ik behoorde tot de Nederlanders in het buitenland die elke verkiezing maar weer alle benodigde formulieren invulde en hier vervolgens nooit meer iets van hoorde. Wat wel elke keer lukte, was mij een brief sturen met daarin de oproep mij te melden, mocht ik behoefte hebben om te gaan stemmen. Ik vraag me al jaren af wie die Nederlanders in het buitenland zijn, die het wel lukt om aan de verkiezingen deel te nemen.

Nederlander in Nieuw-Zeeland op 25 mei: Mijn registratieformulier zat in de vertraging van het vliegverkeer nav. de aswolk. Mijn gemachtigde in Nederland heeft bericht gekregen dat het formulier te laat in Den Haag is aangekomen. Pech door pure overmacht.

Nederlander in Indonesië op 6 april: Voordat de post bij mij in de bus valt zijn we minimaal 3 weken verder. Terugzenden kost nog eens 2 weken. Waarom kan de overheid die stembiljetten niet per expressmail verzenden?

Lees ook het uitgebreide artikel 'Zwartboek kiezen in het buitenland'