DEN HAAG (ANP/RNW) - Defensie bekijkt of er Nederlanders betrokken waren bij filmbeelden uit Uruzgan waarop Afghaanse militairen gevangenen martelen. Volgens een woordvoerder van het ministerie zijn de feiten en omstandigheden rond de filmopnamen nagetrokken. Ook is aan Nederlandse militairen gevraagd of zij de situatie herkennen of iets hebben gezien. Vooralsnog is daar geen sprake van, aldus de woordvoerder.

Het televisieprogramma KRO-Reporter zendt zaterdag beelden uit van een gevangene die wordt geslagen door Afghaanse militairen. De programmamaker zegt dat deze beelden in 2007 zijn gemaakt door een Nederlandse militair. Defensie heeft de opnamen van de KRO al kunnen zien maar zegt geen aanwijzingen te hebben dat daar Nederlanders bij waren.

Spin Gahr
Nederland voerde toen wel het ISAF-commando in Uruzgan, en ook over de operatie tegen de Taliban in de Baluchivallei, 'Spin Ghar', waaraan eenheden van andere landen meededen. Uit de aanwezigheid van Britse militairen, die enkele tientallen seconden in beeld zijn, leidt de Defensie-woordvoerder af dat het om de eerste fase van operatie Spin Gahr ging. Toen trokken Afghaanse militairen samen op met Britse eenheden.

De woordvoerder noemt het wel een 'schokkend beeld' en wijst erop dat een officier ingrijpt en de mishandeling stopt. Nederlanders zijn in Uruzgan jaren bezig geweest om Afghaanse militairen te trainen en te begeleiden.

Spoeddebat
GroenLinks-Tweede-Kamerlid Mariko Peters zou het 'zeer schokkend' vinden als blijkt dat Nederlandse militairen er wel bij waren en de marteling filmden, maar niet ingrepen. Ze vindt dat Defensie de zaak tot op de bodem moet uitzoeken en wil een spoeddebat over de kwestie aanvragen. Peters wijst erop dat Nederland een speciale verantwoordelijkheid had in Uruzgan om de mensenrechten te beschermen, juist ook die van gevangenen.

Volgens Defensie is Nederland verantwoordelijk geweest voor mensen die gevangen zijn genomen door Nederlanders. Als Afghanen of militairen van andere ISAF-partners verdachten gevangennamen, vielen zij onder de detentieregels van die landen.