Een dag na de inname van enkele strategische posities zijn Georgische troepen weer begonnen aan de terugtrekking uit Zuid-Ossetië. Donderdag bezetten eenheden van het Georgische leger strategische punten rondom hoofdstad Tschinvali. De voorlopige climax van pogingen van de Georgische regering om de afvallige provincie weer onder haar gezag terug te brengen.

De Georgische president Saakasjvili verklaarde dat hij met de terugtrekking van het Georgische leger uit Zuid-Ossetië "de vrede een laatste kans" wil geven. De afgelopen week balanceerden Zuid-Osseten en Georgiërs op de rand van oorlog. Het aantal doden is volgens de Georgische regering beperkt, maar volgens het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV), dat dagelijks contact heeft met zijn partnerorganisatie in Georgië, spreken bronnen in Zuid-Ossetië over minstens 140 slachtoffers sinds het begin van het conflict. De Georgische regering heeft de afgelopen tijd meerdere malen om internationale bemiddeling in het conflict gevraagd, tot nu toe zonder resultaat.

Smokkelaarsparadijs
Zuid-Ossetië is een Georgische republiek die na een afscheidingsoorlog in 1992 de onafhankelijkheid uitriep. Sindsdien heeft de zeventigduizend inwoners tellende republiek zich met behulp van Rusland ontwikkeld tot een smokkelaarsparadijs waar de Russische invloed steeds groter wordt. Een vredesmacht bestaande uit Russen, Georgiërs en Zuid-Osseten moet er de vrede handhaven. Net als in Abchazië, dat in een soortgelijke geïsoleerde positie verkeert, hebben steeds meer inwoners van Zuid-Ossetië de afgelopen tijd Russische paspoorten gekregen. Zuid-Ossetië wil graag aansluiting hebben bij Noord-Ossetië, dat bij de Russische Federatie hoort.

Na de komst van Saakasjvili, begin dit jaar, laaide het conflict weer op. Saakasjvili beloofde de eenheid van Georgië te herstellen. Het opstandige Adzjarië is inmiddels weer onder controle van de regering in Tbilisi, maar met Zuid-Ossetië en Abchazië zal dat niet zo eenvoudig gaan.

In Zuid-Ossetië, met zijn lappendeken van Georgische en Osseetse dorpen, dreigt bovendien een etnisch conflict tussen de burgers onderling. De afspraak vorige week over een staakt-het-vuren heeft geen stand gehouden. Wel worden er krijgsgevangenen uitgewisseld.

Kozakken
Bovendien zijn beide partijen het erover eens dat er een derde partij in het conflictgebied actief is, die probeert het vuurtje aan te wakkeren. Volgens sommige Georgiërs zijn dit Russen. Het Georgische parlement eiste deze week dan ook het vertrek van de Russische vredessoldaten. Maar ook de Russen zelf spraken deze week over een "derde partij", een bewapende bende van een man of twintig, die 's nachts beschietingen zou uitvoeren op zowel Georgiërs als Osseten. In een interview in de Russische krant Nezavisimaja Gazeta zei de Kozakken hetman (hoofdman) Nikolaj Kozitsyn, dat zijn mannen, Kozakken dus, in Zuid-Ossetië vechten. In het verleden vormden Kozakken meermalen de stoottroepen van Russische tsaren. Het is de vraag of dat nu weer het geval is. De Russische regering lijkt geen belang te hebben bij verdere escalatie van het conflict.

Tot nu toe heeft de Russische politieke top gematigde geluiden laten horen. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov moeten Georgiërs en Zuid-Osseten zich gewoon aan het bestand uit 1992 houden. Hij vindt internationale bemiddeling overbodig. De Russen zien met lede ogen de invloed van het Westen in hun "achtertuin" groeien, helemaal sinds de komst van enige tientallen Amerikaanse militaire adviseurs, die Georgische soldaten trainen.

Stom
President Poetin praat niet graag over het conflict in Zuid-Ossetië. Woensdag maakte hij hierop een uitzondering. Hij zei dat er geen sprake is van tegengestelde belangen van Georgië en Rusland in Zuid-Ossetië. Wel suggereerde hij dat de Georgiërs de huidige problemen aan zichzelf te danken hebben omdat zij zo "stom" zijn geweest om de autonome status van Zuid-Ossetië begin jaren negentig te annuleren. Toch zijn de Russen nu, aldus Poetin, "bereid om alles te doen wat in hun vermogen ligt om de Georgische territoriale integriteit te herstellen".

Georgië lijkt daar niet gerust op. De Georgische minister van Buitenlandse Zaken, Salomé Zoerabisjvili, die pleit voor het organiseren van een conferentie over Zuid-Ossetië, zei in een interview met Internews dat "Russische conservatieve kringen" proberen zich te mengen in regionale conflicten.