Geen baan omdat je een buitenlandse naam hebt. Duitsland begint een experiment met anoniem solliciteren om allochtonen meer kans te geven op de arbeidsmarkt. Het is niet het eerste experiment in Europa.

Onder protest van de werkgevers begint een aantal Duitse overheden en bedrijven met anonieme sollicitatieprocedures. Zij laten naam en afkomst van sollicitanten tijdelijk van de cv verwijderen.

Volgens de Duitse werkgevers spannen bedrijven zich nu al in om discriminatie tegen te gaan. Maar Christine Lüders, die het Duitse overheidsbureau tegen discriminatie leidt, zegt dat mensen boven de vijftig, vrouwen met kinderen en mensen met buitenlandse namen minder kans maken. Hun brieven worden volgens haar als eerste opzij gelegd.

Simpelweg
In veel andere Europese landen is de werkloosheid onder jongeren van allochtone afkomst groter dan gemiddeld onder hun leeftijdgenoten. Hoogopgeleide allochtonen in Nederland waren begin 2008 zelfs tweemaal zo vaak baanloos. Daarnaast bleek uit recent onderzoek van de Universiteit van Utrecht dat een kwart van de kleinere bedrijven simpelweg geen allochtonen in dienst wilde nemen.

Het is niet duidelijk in hoeverre anoniem solliciteren allochtonen aan een baan helpt. Er zijn klachten dat ze tijdens een sollicitatiegesprek toch geen eerlijke kansen krijgen. Duitse werkgevers zijn bang voor extra ingewikkelde procedures. Maar er zijn ook Europese bedrijven die doelgericht op zoek zijn naar allochtonen. Zij willen dat hun personeel een afspiegeling is van de samenstelling van de bevolking.

Nederland liep ooit voorop met zijn wetgeving. Met de Algemene Wet Gelijke Behandeling (1994) werd discriminatie op grond van sekse, leeftijd, afkomst, nationaliteit, godsdienst en seksuele geaardheid verboden. Gelijkwaardige Europese regelgeving volgde later.

Gestechel
Na jaren gestechel begon in 2008 een experiment in Nijmegen, waar de selectie van cv's en sollicitatiebrieven anoniem werd uitgevoerd. Daar werden dezelfde sollicitatiebrieven ook mét naam en afkomst bekeken. Uit dit onderzoek kwamen nauwelijks verschillen aan het licht bij de selectie. Hetzelfde concludeerde het uitzendbedrijf Manpower na een eigen test.

Sindsdien lijkt de discussie over anoniem solliciteren in Nederland doodgebloed.'Het is geen issue in Nederland,' zegt de woordvoerder van werkgeversorganisatie VNO-NCW en MKB Nederland. In de SER - het overlegorgaan van regering, vakbonden en werkgevers - is een jaar geleden nog afgesproken dat ondernemingen zelf bepalen hoe ze de 'diversiteit' onder hun personeel vergroten. Een gevarieerd personeelsbestand is gunstig voor de creativiteit in bedrijven, vonden de SER-leden, maar de bedrijven mogen hun doelen zelf vaststellen.

Resultaten
In België werft de federale overheid zijn personeel al zo'n zes jaar anoniem,maar daar worden geen resultaten gemeten. In Frankrijk is het wachten op de resultaten van een experiment bij een aantal overheden en bedrijven. Maar uit een eerder Frans onderzoek bleek dat allochtonen niet vaker waren gaan solliciteren dan voorheen. Dat was voor de toenmalige minister van Sociale Zaken reden de wettelijke regels voor anonieme procedures weer af te schaffen.

Ook in Zweden, Groot-Brittannië en Zwitserland zijn na discussies en experimenten geen wetten ingediend die anoniem solliciteren verplicht stellen.

Toch zijn er in Frankrijk ook bedrijven die het systeem op eigen initiatief hebben ingevoerd. Bij het grote technologiebedrijf Norsys is het aantal vrouwen en allochtonen daardoor in vier jaar verdubbeld. Deze onderneming heeft een wet niet afgewacht.