De terugtrekking na vier jaar van Nederland uit Uruzgan is een koude douche. Het materiaal is versleten, de potentiële opvolger wil niets betalen voor wat hij waarschijnlijk wel gaan gebruiken en de wapenadministratie is een chaos. De achterblijvers zien Nederland met lede ogen gaan en zijn niet geneigd de helpende hand uit te steken. De Tweede Kamer vergadert donderdag over de kwestie. Hier alvast zes belangrijke vragen beantwoord.
 
Wat staat er zoal in Kamp Holland?

Kamp Holland is langzamerhand veranderd in een klein stadje en wordt nog elke dag voller gebouwd. Hoekjes zand waar nog geen container staat, worden onherroepelijk ingenomen. Soms door de Nederlanders, die tot voor kort nog steeds aan het uitbreiden waren. Maar inmiddels vaker door de andere nationaliteiten die ook in het kamp zijn. De Nederlanders moeten hun spulletjes er nu tussenuit pikken.
Er staan zeker vierduizend containers (kostprijs 20.000 tot 40.000 euro) waar de soldaten in slapen en werken. Vergeet daarbij de inboedel niet: honderden stapelbedden, kantoortafels, stoelen. Er is ongeveer zeshonderd 'rollend materiaal', oftewel jeeps, vrachtwagens, pantservoertuigen en bouwmachines. En dan natuurlijk nog al het wapentuig - munitie en de geweren - maar ook de immense Pantserhouwitser die tegen de berg aan staat geparkeerd.
Tientallen douchehokken staan her en der en er is een fitness-ruimte. In het centrum van het kamp functioneert een geheel ingerichte ontspanningsruimte, met een prachtig terras met houten picknicktafels.
 
De opvolger neemt alles over?

Er blijft veel materiaal achter in Uruzgan. Maar dat is soms zo afgetrapt en sleets dat Nederland daar geen geld meer voor kan vragen. Denk aan de pantservoertuigen: die laat Nederland daar achter omdat ze te oud zijn voor een volgende missie. De vrachtwagens is eenzelfde leven beschoren. Wie het materiaal uiteindelijk krijgt is nog onduidelijk. Op de pantservoertuigen zit geschut dat niet in handen van de vijand moet komen. Soms zal worden besloten het te verschroten.
En wat te doen met al het papierwerk? De kans is groot dat dit wordt verbrand bij het afval dat elke dag al tot ergernis van de Afghanen, een stinkende rooklucht verspreid.
 
Wie betaalt dan voor de bruikbare spullen?

Als het de Amerikanen zijn die Uruzgan gaan overnemen - en die kans is groot - ziet het er triest uit. Toen de Nederlanders begonnen in Uruzgan was er nagenoeg niks. Een paar tenten en wat veiligheidswanden. 'Maar dat was slechte kwaliteit en daar hoefde we toen niet voor te betalen', stelt een woordvoerder van het Ministerie van Defensie. Inmiddels staat er een geavanceerd kamp met alleen al kilometers veiligheidswanden, die de soldaten beter beschermen tegen raketinslagen. Volgens een aannemer in Tarin Kowt kosten die 100 tot 120 dollar per meter. Het lijkt er op dat Nederland daar niet veel dollars meer uit zal slepen.
 
Hoe zit het met de solidariteit?

De emotie ter plekke over dat Nederland niet langer blijft in Afghanistan lijkt hoog op te spelen bij de Amerikanen. En van enige solidariteit binnen de NAVO is ook geen sprake. Een ingewijde vraagt zich zelfs af of Nederland wel luchtsteun zal krijgen als ze bij de terugtrekking uit Uruzgan toch spullen over de weg vervoert naar Kandahar. In 2006, zegt de bron, ging dat vlot: de Amerikanen waren dolblij met extra steun in Uruzgan. Maar hoe gaat dat op de weg terug?
 
Wat kost de terugtrekking?

Het ministerie van Defensie liet van de week in een brief aan de Tweede Kamer al weten dat het niet de begrote 113 miljoen gaat kosten. Zo stond het nog in de begroting van 2007. Het bedrag is inmiddels opgelopen naar 229 miljoen euro. En dat is nog altijd voorbarig, omdat nog steeds niet duidelijk is wie de opvolger wordt.
 
Is Nederland klaar voor terugtrekking?

Dat moet nog blijken. Ook al blijft veel materiaal achter: wapens en munitie, maar ook gevoelig apparatuur zoals radio's gaan mee terug. De Algemene Rekenkamer was in een rapport van vorig jaar nog buitengewoon kritisch op het vervoer en beheer van die spullen. Die kritiek is er al sinds 2005 maar het heeft niet tot een oplossing geleid, stond in het laatste rapport. Vooral het administreren krijgt een min. 'Materieelbeheer is nog onvoldoende op orde. Behandeling goederenstroom wapens, munitie- en cryptoapparatuur nog onvoldoende beheerst', stelt het rapport kort en krachtig onder het kopje van 'buitenlandse missies'. Of het aantal wapens aanwezig op het kamp klopt met de administratie is maar zeer de vraag. Dat een wapen kwijtraakt bij deze verhuizing, kan dus niet uitgesloten worden.
Defensie heeft beterschap beloofd, door extra in te zetten op controle. 'Inmiddels', zegt een medewerker van de Rekenkamer, 'is er het trackingsysteem ingevoerd'. Soldaten plakken streepjescodes, zodat ze de goederen kunnen volgen. 'Eerder ging ook dat mis', zegt een militair. 'De jeeps werden met een streepjescode vervoerd. Maar de radioapparatuur uit de auto's ging apart weg, omdat ze de vervoerder niet vertrouwden en dat raakte vervolgens kwijt'. Een andere militair zegt dat met dit systeem nog maar nauwelijks is gewerkt. De werking is dus twijfelachtig.