Tevreden ziet Robert Bosman hoe Panama zich de laatste jaren sterk ontwikkelt. Hij woont er nu 5 jaar en kan zijn werk goed combineren met een 'plezierig leven'.

En dan woon je in Panama en ben je er opeens getuige van dat het Nederlands Honkbalteam in het Estadio Nacional van Panama wereldkampioen wordt door Cuba met 2-1 te verslaan… In één goed Nederlands woord: 'priceless'! Deze gebeurtenis zet Panama een beetje op de kaart in Nederland.

Ik werk hier nu bijna 5 jaar voor APM Terminals (AP Moller Maersk groep), dat wereldwijd containerterminals exploiteert. Hier in Panama werken we voor de Latijns-Amerikaanse markt; we doen mee aan tenders of kopen bestaande containerterminals.

Singapore van Latijns-Amerika
De groei van de wereldecomonie komt voornamelijk van opkomende markten, zoals Latijns-Amerika - en daarmee ook Panama. Met een jarenlange economische groei van ongeveer 7 procent heeft Panama zich stormachtig ontwikkeld. Het wordt zelfs het 'Singapore' van Latijns-Amerika genoemd.

Panama is natuurlijk bekend door het beroemde kanaal, dat op dit moment wordt verbreed voor extra grote schepen. Kosten? Zo’n 5 miljard dollar. Het project loopt helemaal op schema. En dan kent Panama ook nog een sterk ontwikkelde bank- en logisitieke sector (grootste scheepsregister ter wereld). En ook de toeristensector groeit flink.

Havens en water
In veel opzichten is Panama een spiegel van Nederland. Een klein land in een groter continent dat zich ontwikkeld heeft tot hub. Net als in Nederland spelen water en havens een belangrijke rol in de economie. Niet voor niets vliegt KLM dagelijks naar Panama en heeft het een samenwerkingsverband met Copa Airlines, de Panamese airline met het best ontwikkelde lijndiensten netwerk in de regio.

Veel (regionale) kantoren van multinationals zijn gevestigd in Panama, zoals Procter & Gamble, Dell, Caterpillar, Adidas, Heineken en APM Terminals.

Nederlanders in Panama
In Panama wonen 150 tot 200 Nederlanders. Ze zijn vooral actief in vastgoed, baggerwerken, agrarische sector, telecommunicatie, bierproductie, toerisme, logistiek en transport en consultancy. Het onderlinge contact is goed. In Panama Stad hebben we een keer per maand een netwerkborrel en daarnaast is er een goed functionerend Panamees consulaat en ambassade in Costa Rica die sociale en zakelijke activiteiten ontwikkelt.

In november krijgt Nederland in Panama zelfs een eigen ambassade, de enige nieuwe Nederlandse ambassade ter wereld in een tijd dat juist veel ambassades dicht moeten. Dat zegt wel iets over de zakelijke mogelijkheden van Panama. 

Interesse in andere culturen
Zelf ben ik in Panama beland nadat ik met tussenpozen in Curacao had gewerkt, onder meer als directeur van de containerterminal CPS. Voor mijn werk heb ik veel gereisd en ik ben ook  altijd geïnteresseerd geweest in andere culturen, andere muziek en dan vooral Latijns-Amerikaanse muziek.

Na de 10 jaar dat ik in Nederland woonde, mijn toenmalige echtgenote ontmoette en we twee fantastische dochters kregen, kwam ik tot de conclusie dat ik mij in dit deel van de wereld het prettigste voel en de meest hechte vriendschappen heb opgebouwd. Uiteindelijk heb ik mijn droom gevolgd en ben hier weer gaan wonen en werken. Ik kan hier op een hoog professioneel niveau werken maar ook plezierig leven. Een mooie balans.

Mijn dochters Eva (11) en Paula (13) zie ik regelmatig en ik heb nagenoeg dagelijks telefonisch contact met ze. Het was super dat ze net bij mij in Panama waren tijdens de WK honkbalfinale. We hebben paradoxaal genoeg, ondanks de afstand, een enorm hechte band. En mijn ex-vrouw is gewoonweg een fantastische moeder, waardoor het voor mij ook mogelijk is hier te wonen.

Geen gunstig imago
Latijns-America heeft in mijn ervaring niet altijd een gunstig imago in Europa en de VS. Er bestaan veel vooroordelen over dit continent. Dat verandert wel nu de wereld door globalisatie steeds kleiner wordt en meer informatie voorhanden is. En het helpt ook dat de economische groei met name uit Latijns-Amerika en Azië komt.

Ik vind het belangrijk dat mijn dochters kennis maken met dit deel van de wereld, zodat zij een genuanceerde en gebalanceerde blik op wereld krijgen. Dat pakken ze bijzonder snel op. Natuurlijk kunnen hier veel zaken worden verbeterd. Het meest schrijnende vind ik de enorme ongelijke inkomensverdeling. Ik realiseer me dat ik dat niet op korte termijn kan veranderen, maar ik wil graag zowel persoonlijk als via mijn werk meehelpen dit te veranderen.

Voldoening
Begin 2010 hebben we bijvoorbeeld als APM Terminals een havenconcessie in Callao (Peru) gewonnen. Het effect daarvan is dat we daar nu een containerterminal runnen, waar 800 mensen onder  degelijke arbeidsvoorwaarden en voorzieningen aan de slag zijn. Voor mij zijn dat 800 Peruaanse families, die een inkomen hebben van de containerterminal. En dat geeft mij enorm veel voldoening in het werk dat ik hier doe.