Verbaasd, geschokt en teleurgesteld. Het zijn slechts enkele reacties op de verrassende aankondiging van PvdA-leider Wouter Bos dat hij de politiek verlaat.

Bos maakte zijn vertrek bekend enkele uren nadat CDA-kroonprins Camiel Eurlings had gezegd zich terug te trekken uit de actieve politiek.
 
Bos zegt meer tijd te willen doorbrengen met zijn vrouw en drie jonge kinderen. 'Als ik door zou gaan en premier zou worden, zie ik mijn eigen kinderen gewoon niet opgroeien. Dat is het mij niet waard.' Eurlings, nu minister van Verkeer, liet een dag eerder weten dat hij graag een familie wil stichten. De 36-jarige CDA'er zei geen oude vader van een jong kind te willen zijn.

De terugtrekking van de twee politici, kort nadat SP-leider Agnes Kant opstapte, geeft een wisseling van de wacht aan in de Nederlandse politiek.
 
Goede zet
Tot drie weken geleden was Bos minister van Financiën en vice-premier in een kabinet met het CDA en de ChristenUnie. Hij stapte met de andere PvdA-bewindslieden uit de coalitie na een conflict over de Nederlandse militaire missie in Afghanistan. Dat bleek een goede zet voor de populariteit van de PvdA, die in de peilingen vóór de kabinetscrisis een historisch dieptepunt had bereikt. Het verlies van de partij bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart bleek minder fors dan verwacht. En Bos kondigde opnieuw aan de partij te zullen leiden naar de algemene verkiezingen van 9 juni.
 
Toch had zijn imago na drie jaar regeren wel een deuk opgelopen. Datzelfde kan worden gezegd over CDA-leider Jan Peter Balkenende, die al vier kabinetten heeft geleid in de afgelopen acht jaar. Zijn partij suste de interne onvrede over nóg een termijn Balkenende en koos hem opnieuw tot lijsttrekker. Nu SP en PvdA straks met nieuwe gezichten de campagne-arena betreden, loopt Balkenende een hoog afbrandrisico.
 
Enorme klap
De jonge Camiel Eurlings zou eigenlijk een cruciale rol gaan spelen bij die komende campagne om de schade te beperken. Hij is dynamisch en charismatisch, een verfrissend contrast tegenover Balkenende. Eurlings zou niet meteen het roer hebben overgenomen, maar zijn vertrek is toch een enorme klap voor Balkenende en het CDA.
 
En dat ligt allemaal nog gevoeliger nu het politieke landschap van Nederland flink opgeschud zal worden door de opkomst van de PVV van Geert Wilders. Job Cohen, tot vandaag burgemeester van Amsterdam, wordt door de PvdA naar voren geschoven om de degens met Wilders te kruisen.
 
Cohen
Cohen, een politiek zwaargewicht, stelde zich in het mullti-culturele Amsterdam ten doel 'de boel een beetje bij elkaar te houden'. In het polariserende klimaat in Den Haag zal hij daar nog vaak aan herinnerd worden.