Bij mijn elektronische post zat een schrijven van een Vlaamse culturele instelling om mij eraan te herinneren dat 2012 het Boonjaar is. Het bleek niet om de verering van een groente te gaan, maar om de herdenking van de honderdste geboortedag van de Vlaamse schrijver Louis Paul Boon.

Waarom die mededeling dan toch in deze kookcolumn komt? Omdat hij een van de eerste columnisten was die systematisch over koken schreef. Dat deed hij in de jaren vijftig en zestig in de cursiefjes, zoals columns toen heetten, van het dagblad Vooruit (dat als ondertitel had 'Orgaan van de Belgische Socialistische Partij').
 
Eten op zijn Vlaams
In 1972 werden 88 van zijn kookcolumns gebundeld in het boek 'Eten op zijn Vlaams'. Het waren niet zozeer recepten, als wel aanwijzingen hoe eerlijke Vlaamse gerechten te bereiden. Boon hield niet van tierlantijntjes en frutsels op zijn bord, het moest vooral allemaal goed en authentiek smaken – de boerenkeuken. Naar aanleiding van het persbericht over het Boonjaar zocht ik dat boekje nog eens op (het heeft een paar drukken gehad, maar is allang niet meer in de handel) en het water liep me weer in de mond. Hij schreef smakelijk en vermakelijk over paling in 't groen, gebakken uier, hesp, gebraden duifjes, waterzooi en noem maar op.
 
Dooie mus
Pietluttig met de ingrediënten was Louis Paul Boon niet, van hem mocht er een pond uien in de soep, maar ook twee pond. Zijn verhaaltjes zijn daarom meer een ode aan de Vlaamse keuken dan nauwkeurige instructies. Hij wilde met de nodige humor de eenvoudige gerechten van zijn geboortegrond boekstaven en beschermen tegen de oprukkende buitenlandse keuken. Zo hekelde hij in het voorwoord de uit Nederland oprukkende nasi goreng: 'Ach, en wat is dat in feite? Een beetje rijst met wat overschot van groenten, en als je goed zoekt iets dat wat op vlees lijkt, 't kunnen wel restjes zijn van een dooie mus.' En de buren die pochten dat ze zo heerlijk exotisch gegeten hadden: gebakken banaan bij de Hawaïaan. 'Moest je eigen vrouw je op je eigen tafel een gebakken banaan voorschotelen, je ging haar meteen een gebakken muilpeer toedienen.'
 
Ingrediënten
Om een idee te krijgen, hier het recept voor Vlaamse ajuinsoep. Ik heb voor het gemak een ingrediëntenlijstje uit zijn verhaal gedestilleerd:
 
0,5 kg uien (of een hele kilo...) / 0,5 kg aardappelen / 1 prei / 1 steel bleekselderij / 1 laurierblad / spekvet of boter / verse (citroen)peper en zout / brood
 
Stoof de schoongemaakte en klein gesneden uien in wat boter, giet er 2,5 liter kokend water bij, de klein gesneden prei en selderij, de aan stukken gesneden aardappelen, een laurierblad en peper en zout. (Ik gebruikte citroenpeper voor wat tegenwicht aan het zoet van de gebakken uien.) Laat zachtjes pruttelen totdat de aardappelen gaar zijn en draai dan alles door de groentemolen (een passe-vite) of pureer alleen de aardappelen. Doe er dan nog een apart in spekvet gebakken gesneden ui bij ('Want je moet toch kunnen merken dat het ajuinsoep is, nietwaar').

Bak in het vet van de laatste ui twee boterhammen of broodkorsten aan beiden kanten en snijdt die in blokjes om bij het serveren in de soep te doen. Het woord 'crouton' kreeg Boon niet uit zijn pen.
 

Reacties op de website of naar