Seksueel misbruik door geestelijken, kerkelijke censuur en de benoeming van conservatieve priesters en bisschoppen. Nederlandse Rooms-Katholieken hebben veel kritiek op Rome en de bisschoppen. De crisis van de Rooms-Katholieke kerk in Nederland in historisch perspectief.
'Ja, die kloof is er onmiskenbaar,' zegt kerkhistoricus Peter Nissen van de Nijmeegse Radboud Universiteit over de relatie tussen de Nederlandse katholieken en de leiding van de kerk, het Vaticaan en de bisschoppen. 'Die kloof heeft een lange geschiedenis. De katholieke gemeenschap in Nederland is in de loop der tijden steeds mondiger geworden en heeft steeds meer moeite gekregen om zich te identificeren met het centrum.'
In het nieuws
De RK-kerk is alweer een hele tijd voorpaginanieuws, ook in Nederland. Geliefde liederen werden verboden door de kerkelijke censuur. Homoseksuelen demonstreren in en buiten de kerk omdat ze tijdens de mis niet ter communie mogen gaan. En -vooral- ook Nederlandse geestelijken blijken zich schuldig te hebben gemaakt aan seksueel misbruik van kinderen.
Gelovigen reageren verontwaardigd, omdat ze vinden dat de kerk de daders de hand boven het hoofd houdt. En omdat homoseksuelen worden gediscrimineerd. En omdat de kerk bepaalt dat ze verschillende geliefde liederen van Huub Oosterhuis niet meer mogen zingen. De bisschoppen en daarboven het centrale gezag van de paus, hebben voor een flink deel van de Nederlandse katholieken afgedaan. 'Ik ben wel katholiek, maar niet Rooms,' hoor je vaak zeggen.
Kloof
De katholieken vormen op papier de grootste religieuze gemeenschap, want ongeveer een kwart van de Nederlanders staat als RK ingeschreven. Van die ruim vier miljoen gelovigen zijn er nog maar heel weinig die ook in de kerk komen: zo'n 7 procent bezoekt regelmatig een mis.
'Er zijn veel mensen voor wie dat katholicisme een sluimerend bestaan leidt,' zegt Peter Nissen. 'Tussen de mensen die actief zijn in de kerk en degenen voor wie de kerk heeft afgedaan, bestaat een grote grijze zone. Dat zijn mensen die hechten aan hun katholieke wortels. Het geloof is deel van hun opvoeding. Vooral op sleutel- of crisismomenten doen ze een beroep op de traditie: geboorte, huwelijk, overlijden.' Sommige mensen vergelijken de kerk wel eens met de Wegenwacht: beide zijn nuttig bij pech onderweg.
Vernieuwing
De ontkerkelijking begon sterk rond 1970. Het was een reactie op conservatieve bemoeienis van Rome met de vernieuwers binnen de kerk in Nederland. De hervormingen waren tussen 1958 en 1963 in gang gezet door Paus Johannes XXIII. Nederlandse katholieke geestelijken en organisaties omarmden dit proces.
'Die lijn van vernieuwing werd in Nederland met zoveel enthousiasme doorgetrokken dat Rome daarvan schrok. Op het Landelijke Pastoraal Concilie -in Noordwijkerhout, eind jaren-60- werd gepleit voor afschaffing van de celibaatsverplichting. En dat werd toen door alle Nederlandse bisschoppen gesteund. Rome schrok daarvan en heeft een soort tegenoffensief ingezet met het benoemen van behoudende bisschoppen. De gelovigen beginnen dat nu te merken,' vertelt Peter Nissen. De benoeming van bisschop Jo Gijsen in Roermond hield destijds de gemoederen sterk bezig.
Reformatie
De katholieken in Nederland hebben zich van oudsher zelfstandig opgesteld. Vanaf het einde van de 16de eeuw, na de Reformatie en de opstand tegen de Spaanse overheersers, konden ze alleen in schuilkerken bijeenkomen. Het protestantisme was immers de enige officieel geaccepteerde godsdienst.
Rome noemde Nederland een missiegebied. De 'Roomsen' bouwden zelf hun kerken, regelden hun zaken zonder centrale sturing vanuit Rome. Ze raakten eraan gewend hun eigen boontjes te doppen. Pas in 1853 kreeg Nederland weer bisschoppen. Een eeuw lang waren de Nederlandse katholieken zelfs enthousiaste volgelingen van de paus.
Maar dat zelfbewustzijn van de eeuwen ervoor, stak in het midden van de twintigste eeuw weer de kop op in katholiek Nederland. Het was de tijd van vernieuwing, ook in de rest van de maatschappij. Rookbommen bij het huwelijk van Beatrix en Claus, studentenprotesten en damslapers. Weg met de autoriteiten! Wellicht is het die mentaliteit, waardoor veel katholieken nu zoveel moeite hebben met het centrale gezag, erkent kerkhistoricus Peter Nissen. Bij het pausbezoek in 1985 vlogen zelfs tomaten en protestleuzen door de lucht.
Nieuwe regels
De afgelopen halve eeuw heeft de secularisatie doorgezet in Nederland. Sommige vernieuwingsgezinde katholieken waren al vertrokken naar oecumenische gemeenschappen. Maar in veel parochies zette de vernieuwing door en kregen gelovigen een grote inbreng in de vieringen. Zij voelen zich nu bedreigd door de nieuwe, strenge regels van de bisschoppen, die daarin gestuurd worden door het Vaticaan.
'Ik heb sterk het gevoel dat de kerk in een grote crisis verkeert en dat de spanning nu heel hoog oploopt,' constateert professor Peter Nissen. 'Het gevolg is dat eenmaal ingenomen standpunten worden versterkt. Er zal een Rooms-Katholieke kerk overblijven die aanzienlijker kleiner zal zijn en waarschijnlijk nog behoudender dan ze nu is. De rechten-in-de-leer zullen wel overblijven. En heel veel mensen zullen op hun eigen manier met religie en zingeving bezig zijn, zonder de kerk daarbij nodig te hebben.'
E-mail deze pagina
Print deze pagina
mensen moeten de vrijheid hebben hun geloof op hun manier te belijden en daar is ook niets mis mee.
probleem is echter dat de aanhangers van de religies,de leiders en voorgangers van de religie een status hebben gegeven die niet past bij de mens.Waarom is een paus onfeilbaar ??? Omdat de aanhangers dit opgelegd hebben gekregen en ook accepteren zonder commentaar.De R.K. Kerk en ook andere religies hebben nooit opengestaan voor vooruitgang of andere denkbeelden die net even buiten het raam van de geloofsleer vallen.Knellend is het ook te ervaren dat aanhangers kost wat kost trachten andere mensen te overtuigen van hun zogenaamd zondig leven.Verwijzingen van leiders van een kerk dat het allemaal het werk van de duivel is moeten ver van ons afgeworpen worden net zoals de opmerkingen dat men het allemaal niet geweten heeft.Als men dan zo recht in de leer is dan leest men het schrift ook goed en moet men ook constateren dat de mens zelf aansprakelijk is voor zijn of haar handelen en de evenetuele gevolgen daarvan.
Ontkenning van sexualiteit door priesters etc is net zo wereldvreemd als de eeuwen volgehouden stelling dat de aarde plat was en in zeven dagen door onze Lieve Heer gemaakt is.
De inquisitie is geen uitvinding van onze Lieve Heer maar van de kerk en hun aanhangers en wederom zie je daar de bevestiging van de aanhangers in zo'n instelling die weer opgelegd werd door de kerkleiders.
Het was toen simpel omdat de meeste mensen analfabeet waren en dus alles wel slikte van de leiders die wel het grote boek konden lezen.
Wijlen mijn vader heeft nog meegemaakt dat er elk jaar een priester lang kwam of meneer pastoor om te kijken of de vrouw des huizes niet in blijde verwachting was en dat was niet om de geest van Jezus te volgen door de woorden:Laat de Kinderen tot mij komen. Maar om het geloof steeds groter te maken door nieuwe aanwas in de vorm van kinderen.Of de vrouwen dan er door de zware belasting dood bij neervielen dat was minder belangrijk want je kwam toch in de Hemel dus je reis was al geboekt alleen wel een enkele.
Levensbehoeften werden ook verschaft door de kerk in de vorm van St. Vincensius,maar ja je moest wel eerst bij de "club" horen anders kreeg je niets.
De kerk is nu in zijn eigen zwaard gevallen en elke stuiptrekking is een teken van een uiteindelijke verlossing mits de mensen er maar in willen geloven.
Ik heb diep medelijden met de mensen die door toedoen van deze mensen de dood verkozen boven het leven of voor de rest van hun leven getekend en gebrandmerkt zijn.
Voor de daders heb ik geen medelijden daar zij willens en wetens misbruik maakte van hun macht
Nieuwe reactie inzenden