Alain Camonier

Alain Camonier is advocaat met als bijzondere specialisatie internationaal arbeidsrecht. Alain is oprichter en mede-eigenaar van Pallas Advocaten, een advocatenkantoor te Amsterdam dat zich specialiseert in arbeidsrecht en medezeggenschapsrecht.

Alain is onder andere auteur van 'The Expat/Impat Handbook' en de 'Praktijkgids Arbeidsrecht'. Ook is hij vaste spreker op het gebied van arbeidsrecht bij de Kamer van Koophandel te Rotterdam. In het verleden was hij gastdocent arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden, de Universiteit Nyenrode en de Hogeschool voor Economische Studies (HES) in Rotterdam.

In verband met zijn specialisatie bestaat de cliëntenportefeuille van Alain voor een aanzienlijk deel uit expats en bedrijven die grensoverschrijdend werken. In 2000 werkte Alain zelf in het buitenland: hij was als advocaat werkzaam in Londen.

Contact met Alain:
 

Onder druk van de crisis zoeken werkgevers manieren om kosten te beperken. Om deze reden komt het steeds vaker voor dat ze de uitzendovereenkomst van door hen naar het buitenland uitgezonden expats proberen te wijzigen, in een lokale arbeidsovereenkomst.

Door expats een lokale arbeidsovereenkomst te laten tekenen, kan namelijk worden bespaard op diverse aanvullende vergoedingen, zoals vergoeding van woonkosten en vergoeding van de kosten voor internationaal onderwijs van de kinderen.

Uitzendbrief
Neem bijvoorbeeld Tom, een Nederlandse ingenieur die door zijn Nederlandse werkgever voor 3 jaar is uitgezonden naar een groepsvennootschap in Parijs. Tom was uitgezonden op basis van een uitzendbrief, die een aanvulling is op zijn bestaande arbeidsovereenkomst met zijn Nederlandse werkgever.

De uitzendbrief bevat typische expatvoorzieningen, zoals een vergoeding van zijn woonkosten in Parijs, vergoeding van de kosten van internationaal onderwijs van zijn kinderen en vier retourtickets Parijs-Amsterdam voor het hele gezin per jaar.

Frans recht
Een jaar nadat Tom met zijn gezin naar Parijs was verhuisd, werd hem meegedeeld dat hij een nieuwe arbeidsovereenkomst met het Franse bedrijf moest aangaan, op basis van Frans recht én zonder expatvoorzieningen.

Tom won advies in van een advocaat gespecialiseerd in internationaal arbeidsrecht. Deze liet hem weten dat hij nog altijd op basis van Nederlands recht werkzaam was en dat het op grond van het Nederlandse arbeidsrecht zeer lastig is voor werkgevers om de arbeidsvoorwaarden eenzijdig te wijzigen.

Win-win
Met deze kennis heeft Tom met zijn Nederlandse werkgever overlegd en heeft hij afgesproken dat hij de resterende 2 jaar van de uitzending recht zou houden op de expatvoorzieningen. Wel is afgesproken dat de woning van Tom in Amsterdam verhuurd zou worden en dat de huuropbrengsten in mindering zouden worden gebracht op de vergoeding die Tom ontving voor de huur van een woning in Parijs.

Op deze manier kon de werkgever toch nog kosten besparen. Een mooie oplossing waarmee een win-win situatie kon worden gecreëerd voor zowel werkgever als werknemer. Helaas blijkt uit de praktijk dat dit soort situaties niet altijd op een dergelijke manier worden opgelost.

Misverstanden
Eén van de redenen is dat expats (en werkgevers) vaak niet goed op de hoogte zijn van hun rechten. Zo weten zij vaak niet welk recht van toepassing is op hun arbeidsverhouding. In de uitzendbrief staat vaak dat tijdens de uitzending het recht van toepassing is van het thuisland. Maar dat is niet altijd.

Op grond van Europese regelgeving is namelijk in beginsel het dwingende recht van toepassing van het land waar de werkzaamheden gewoonlijk worden verricht. En dit wijzigt niet wanneer de werknemer zijn arbeid slechts tijdelijk in een ander land verricht.

Dwingend recht
Bij een tijdelijke uitzending naar het buitenland van een Nederlandse expat door een Nederlandse werkgever (waarbij duidelijk is dat de werknemer na de uitzending weer in Nederland zal gaan werken), kan het dwingende Nederlandse arbeidsrecht dus ook tijdens de uitzending van toepassing blijven op de arbeidsverhouding.

De vraag welk recht nu van toepassing is op de arbeidsrelatie van de expat is dan helaas ook niet altijd even gemakkelijk te beantwoorden. Hetgeen is vermeld in de arbeidsovereenkomst en de uitzendbrief kan bij de beantwoording van deze vraag wel een rol spelen, maar is niet in alle gevallen doorslaggevend.

Verregaande bescherming
Feit is dat het Nederlandse arbeidsrecht vergaande bescherming biedt van werknemers als het gaat om eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden door de werkgever. Om de arbeidsvoorwaarden te wijzigen, zal de werkgever in de regel de instemming nodig hebben van de werknemer.

Eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden is alleen mogelijk in uitzonderlijke omstandigheden. Hierbij kan gedacht worden aan een slechte financiële situatie van de werkgever of bedrijfsorganisatorische omstandigheden.

Aandachtspunten
Uit de jurisprudentie blijkt echter dat rechters niet snel aannemen dat sprake is van dergelijke uitzonderlijke omstandigheden. Expats doen er dus verstandig aan om niet zomaar te accepteren dat hun expatcontract wordt gewijzigd in een lokale arbeidsovereenkomst.

Aandachtspunten voor expats als hun werkgever een lokaal contract aanbiedt:

• Ongeacht wat er is vermeld in de arbeidsovereenkomst en de uitzendbrief, blijft bij tijdelijke uitzendingen naar het buitenland - in veel gevallen - het Nederlandse arbeidsrecht van toepassing op de arbeidsverhouding.
   
• Om de arbeidsvoorwaarden te wijzigen zal de werkgever doorgaans de instemming nodig hebben van de werknemer.
   
• Expats dienen geen ongunstige wijzigingen te accepteren zonder eerst advies te hebben ingewonnen van een deskundige.