Over de hele wereld zijn er artsen die vinden dat patiënten op een waardige manier moeten kunnen sterven wanneer zij ondraaglijk lijden, zonder hoop op verbetering. Hoewel euthanasie in bijna alle landen verboden is, wordt het overal toegepast, maar niet in het openbaar.

Er zijn verschillende manieren om op een medische verantwoorde wijze de dood te bespoedigen. Ze vallen niet allemaal onder het begrip vrijwillige euthanasie, maar overal ter wereld zijn het geaccepteerde medische handelingen.
Wat is nu wel euthanasie en wat niet? Euthanasie (Grieks voor 'goede dood') is een medische handeling waarbij een arts een middel toedient met als doel met instemming van de patiënt de dood te bespoedigen. In Nederland benadrukt de juridische definitie die expliciete instemming van de persoon die wil sterven. Het is dus niet nodig om van vrijwillige euthanasie te spreken; de instemming van de patiënt onderscheid euthanasie van het concept 'doden uit medeleven'.
Wanneer het de patiënt zelf is die onder medisch toezicht het dodelijke middel toedient, is er sprake van hulp bij zelfdoding door de arts. Buiten Nederland is dat alleen toegestaan in Zwitserland en de staat Oregon in de VS, maar net als met euthanasie gebeurt het overal ter wereld.

Het stoppen van behandeling
Er zijn ook andere manieren voor artsen om het lijden van terminaal zieke patiënten te beëindigen. De arts kan besluiten om niet te behandelen of de behandeling stop te zetten als die verder geen zin heeft en alleen zorgt voor een verlenging van de pijn en het lijden. Dit kan gebeuren op verzoek van de patiënt of, als de patiënt zelf niet meer in staat is te beslissen, in overleg met naaste verwanten. De natuur mag dan haar gang gaan, de patiënt zal overlijden, maar het is geen euthanasie.

Lapmiddelen
De arts kan ook beslissen een lapmiddel toe te dienen (het verlicht de pijn en kan symptomen genezen, maar niet de onderliggende kwaal). Het toedienen gebeurt dan in de wetenschap dat bijwerkingen van het medicijn de dood van de patiënt kunnen bespoedigen. In dit geval is het doel van het medisch handelen niet om het leven van de patiënt te beëindigen, maar kan dat wel het uiteindelijke resultaat zijn. Euthanasie daarentegen heeft expliciet tot doel een eind aan het leven te maken.

Niet alleen Nederland
De keuzes om niet verder te behandelen, de behandeling stop te zetten of een lapmiddel toe te dienen, zijn ook buiten Nederland vrij gewone medische handelingen. In de meeste landen zijn artsen zelfs verplicht een behandeling te staken wanneer een patiënt daarom vraagt. Ze zijn ook verplicht de wens van een patiënt te respecteren wanneer deze weigert te eten of te drinken en zo sterft door uitdroging of uithongering. Ook dit is geen vorm van euthanasie.

Ethiek
De verschillende beslissingsmogelijkheden in de terminale levensfase roepen natuurlijk uiteenlopende medische en ethische vragen op. Deze vragen zijn alleen maar complexer geworden door het voortschrijden van de medische wetenschap, die het mogelijk maakt patiënten almaar langer kunstmatig in leven te houden.Maar in het geval van euthanasie spelen er compleet andere vraagstukken: is het een arts (of wie dan ook) toegestaan om iemand anders leven te beëindigen? Het antwoord op deze ethische vraag is persoonlijk en zal sterk afhangen van iemands levensbeschouwing.