Voor de Nederlandse lezer is het even schrikken. Militairen in Kamp Holland in Uruzgan, klagend over koude cappuccino en wegkijkend van corruptie. Het zijn beelden uit de graphic novel 'War Is Boring', een oorlogsverhaal in stripvorm. Een project van freelance oorlogscorrespondent David Axe en getekend door Matt Bors. In juni 2007 bracht Axe enkele dagen door bij de Nederlandse troepen in Afghanistan. Vol verbazing, maar uiteindelijk kon hij de vooroordelen uit de wereld helpen.
Al zes jaar reist freelance oorlogscorrespondent David Axe van conflictgebied naar slagveld. Van Irak naar Afghanistan, Oost-Timor en Darfur. Veelal op eigen kosten en soms financieel gesteund door de lezers van zijn blog 'War Is Boring'. Toen niet gedreven door idealisme of journalistieke drang, maar door sensatiezucht en menselijk drama. Zoekend naar plekken waar niemand anders komt.
Zijn bezoek aan Kamp Holland in juni 2007 was toeval. Axe was niet van plan de Nederlanders te volgen. En hij had zelfs van Amerikanen gehoord dat ze de reputatie hadden 'laf' te zijn. Maar hij wilde naar de NAVO-troepen in het zuiden van Afghanistan, en Kamp Holland had plaats.
'Lafaards'
Vergeleken met de omstandigheden waaronder de Amerikanen in Afghanistan bivakkeerden, was Kamp Holland veel comfortabeler, zegt Axe. De eerste beschrijvingen van de Nederlanders in de graphic novel 'War is Boring' zijn dan ook weinig flatteus: 'Watjes', schampert een Amerikaan vanuit zijn Jeep. 'Je wint de harten van mensen niet door op ze te schieten', laat hij een Nederlandse commandant zeggen.
Dat valt rauw op het dak, maar het is nooit de bedoeling geweest de missie belachelijk te maken. Axe: 'Ik wilde wel wat humor in het verhaal hebben, en aandacht besteden aan de vooroordelen en subculturen binnen het leger. Onderling zijn die er altijd.' Verontschuldigend: 'Ik ben geen militair, ik ben schrijver. Ik bekritiseer niemand. En ik geloof niet dat er in de NAVO ook maar één lafaard rondloopt.' Volgens Axe is het nu eenmaal zo dat sommige militairen neerkijken op anderen. 'Die rivaliteit maakt het legerbestaan wat spannender, en ik geloof niet dat die enige invloed heeft op hun prestaties op het slagveld.'
Harde realiteit
Het duurde niet lang voordat David Axe werd geconfronteerd met de andere kant van de Nederlanders. In 'War is Boring' volgt de lezer een omslag in het denken van Axe op de voet, als een Talibanstrijder een zelfmoordaanslag pleegt op een Nederlands konvooi in de buurt van een Afghaanse meisjesschool. Daarbij kwam de Nederlandse militair Timo Smeehuijsen om het leven, evenals tien leerlingen. Axe bevond zich twee straten verder in gezelschap van een groep Australische militairen, die werkte aan een voetbalveldje bij een jongensschool.
De explosie betekende een plotselinge overgang naar de harde realiteit. Ook voor Axe, die de herdenkingsdienst voor Smeehuijsen bezocht. 'Op dat moment werd het enorme verschil duidelijk tussen de relatieve comfort van de basis en het idee van een vreedzame wederopbouwmissie. Het was een illusie die botste met de realiteit van een gewapend conflict.'
Emoties
De oorlogsverslaggever is open over de emoties die de herdenkingsdienst losmaakte. 'De patrouille en de explosie waren zo chaotisch en gingen zo snel dat die me niet meer helder voor de geest staan. De harde werkelijkheid raakte me pas in gezelschap van honderden Nederlandse militairen die rouwden om het verlies van een vriend. Soms hoor ik liedjes op de radio die tijdens de herdenking werden gedraaid. Dat vind ik na al die tijd nog steeds moeilijk.'
Vertrek
Hij is niet verbaasd dat de Nederlandse troepen dit weekend Afghanistan verlaten. Hoewel dat drie jaar geleden anders geweest zou zijn. Axe noemt de slag om Chora, toen het hele bataljon betrokken raakte bij zware gevechten met de Taliban en lokale milities, van groot belang voor het Nederlandse leger. Ze bewezen zich te kunnen meten met de Amerikanen. 'Het leek erop dat de Nederlanders bereid waren het lang vol te houden. Maar de Nederlandse kiezer dacht daar blijkbaar anders over en vermoedelijk terecht.'
Ander mens
De ervaringen in oorlogsgebieden hebben van Axe een ander mens gemaakt, zegt hij zelf. Hij veranderde van een sensatiezoeker in iemand met een duidelijk politiek bewustzijn. En daarmee veranderde ook zijn visie op oorlog. 'Ik begrijp nu wat de uitdrukking 'oorlog is politiek, maar met andere middelen' betekent. De Amerikanen, de Nederlanders en andere NAVO-landen kozen ervoor oorlog te voeren in Afghanistan', legt hij uit. 'In de loop der tijd ben ik gaan begrijpen wat dat inhoudt. Welke gevolgen een oorlog heeft voor gewone mensen. Dat kan me nu echt iets schelen. Ik maak me druk over politiek en over de mensen die beslissingen nemen. Ik voel me er veel meer bij betrokken.'
Volgende maand vertrekt David Axe naar Congo. Zijn verslag is te volgen op zijn weblog 'War is Boring'. Politiek tekenaar Matt Bors gaat over drie weken naar Afghanistan en stuurt tijdens zijn reis cartoons en tekeningen. Die zijn te zien op zijn website.
Verder lezen:
Weblog War is Boring
War Is Boring op Facebook
Bekijk het verhaal over Kamp Holland van David Axe en Matt Bors.
(Excerpted from War is Boring by David Axe and illustrated by Matt Bors. Reprinted by arrangement with New American Library, a member of Penguin Group (USA), Inc. Copyright David Axe and Matt Bors, 2010)



























Nieuwe reactie inzenden