Na de zomervakantie maakt een aantal kinderen op een nieuwe school in een ander land een nieuwe start. Dat kan op een lokale school of op een internationale school zijn. In beide gevallen krijgen de kinderen te maken met een andere instructietaal dan het Nederlands. Vaak zal dat het Engels zijn. Hoe bereiden zij zich hierop voor?

Of ouders voor een internationale of een lokale school zullen kiezen, hangt af van de reden van het verblijf in het buitenland. Is er sprake van emigratie, dan ligt een lokale school meer voor de hand. Expats zullen eerder voor een internationale school kiezen. Maar in landen waar de voertaal Engels is, blijft de optie voor het lokale onderwijs open.

Internationale scholen
De instructietaal op de meeste internationale scholen is Engels. Deze scholen zijn gewend aan en ingericht op de instroom van expat-leerlingen - en dus van leerlingen die de instructietaal niet altijd machtig zijn. Internationale scholen hebben dan ook altijd ESL-voorzieningen (ESL = English as a Second Language). Sommige organiseren daarnaast ook activiteiten als een zomerkamp om de nieuwe leerlingen bijna ongemerkt en op een speelse manier voldoende Engels bij te brengen.

Voorbereiding
Het is belangrijk om vooraf uit te zoeken of de school in kwestie inderdaad dergelijke voorzieningen biedt, want er zijn ook internationale scholen die leerlingen die het Engels onvoldoende machtig zijn niet aannemen. In dat geval moet er in Nederland vóór vertrek een oplossing gezocht worden. De Wereldschool en Edufax bieden in zulke gevallen cursussen aan. Daarnaast kan er ook een beroep worden gedaan op taleninstituten in de eigen omgeving. Het is daarbij van groot belang of zo'n instituut ook specifiek cursussen voor kinderen aanbiedt: niet alle taleninstituten kennen die mogelijkheid.

Lokale scholen
Voor scholen met een andere instructietaal dan Engels, dienen de kinderen in Nederland een talencursus te volgen; als er überhaupt een cursus in die taal gevonden kan worden. Veel lokale scholen (en dat geldt ook voor scholen in Nederland) hebben namelijk geen ervaring met leerlingen die de taal niet machtig zijn. Ze hebben dan ook geen voorzieningen om de taal snel aan te leren.

Nu zijn speciale voorzieningen ook niet altijd nodig. Kinderen worden tenslotte ondergedompeld in de vreemde taal. Om contact met hun omgeving te krijgen, zijn ze gedwongen zich die taal snel eigen te maken. Dit kan heel snel gaan. Hoe jonger het kind is, hoe sneller de taal vaak wordt aangeleerd.

En als ouders?
Er zijn ouders die, ter voorbereiding op het vertrek, thuis alvast Engels gaan spreken met hun kinderen. Eenmaal in het nieuwe woonland blijven de ouders dit soms ook doen, om de kinderen te ondersteunen bij de schooltaal. Hoewel dit natuurlijk goed bedoeld is, ben ik geen voorstander van deze aanpak. Hoe goed de kinderen een andere taal ook leren beheersen, het Nederlands blijft hun moedertaal - en dat is dan ook de taal waarin ze hun gevoelens het beste kunnen uitdrukken. De overgang naar een ander land brengt heel wat emoties met zich mee.

Kinderen hebben een plek nodig waar zij die emoties kunnen uiten in een sfeer van veiligheid. Een bijkomend effect is dat, hoe goed de ouders de vreemde taal vaak ook beheersen, zij geen native speakers zijn. Ze beheersen de taal dus idiomatisch of grammaticaal niet perfect. Ouders kunnen beter een faciliterende rol spelen (zoals bij het regelen van een taalcursus) en vooral hun kind ondersteunen - in het Nederlands.