Marc Bolland is één van de succesvolste Nederlandse bedrijfsleiders in Europa. De lezers van het Britse Management Today riepen hem deze week uit tot meest bewonderde CEO van het land. Sinds anderhalf jaar is Bolland topman bij Marks & Spencer, de typisch Britse winkelketen waar zelfs Margaret Thatcher zei haar ondergoed te kopen.

Voor zijn eerste opdrachtgever Heineken - 'prachtig bedrijf’ - heeft hij nog steeds een zwakke plek, zegt Marc Bolland (52). Hij werkte er twintig jaar, begon als stagiair in Congo en eindigde in de raad van bestuur. Bolland was er verantwoordelijk voor reorganisaties en overnames.

Marc Who?
Zijn afscheidsbonus bedroeg 2,5 miljoen euro. Toch was hij de Britten nooit opgevallen. Toen de Noord-Engelse supermarktketen Morrisons (130.000 werknemers) hem in 2006 vroeg om het bedrijf van de ondergang te redden, was de reactie dan ook: 'Marc Who?'

'Ik kwam bij Morrisons binnen na vijf winstwaarschuwingen', vertelt Bolland. 'Nou, dat was een record in Europa. Er was nog nooit een bedrijf geweest dat vijf winstwaarschuwingen in 18 maanden afgegeven had. Normaal ben je dan kapot.'

Bolland from Holland
Maar na drie jaar wist iedereen in de Britse detailhandel wie 'Bolland from Holland' was. Onder zijn leiderschap was Morrisons' winst vertienvoudigd en de beurskoers gestegen met 40 procent. De Sunday Times riep hem zelfs uit tot 'Businessman of the Year'.

'We waren succesvol gefuseerd met een ander bedrijf en ik had vijf nieuwe fabrieken geopend. En iedere dame achter de kassa voelde dat. Toen ik wegging bij Morrisons, waren het high fives en: we did it, Marc!'

Gewoon Marc
Bolland sprak van 'evolutie niet revolutie' toen hij vorig voorjaar aantrad als voorzitter van de bestuursraad van M&S. Misschien wel de meest iconische Britse winkelketen, met in het aanbod zowel scones en sandwiches als een kledinglijn die vooral uitblinkt in Engelse degelijkheid.

Eerst moest de hiërarchische bedrijfscultuur op de schop. Het hoogpolige tapijt verdween ('voelde te zelfvoldaan') evenals het bedrijfsvliegtuig. Ook de omgangsvormen moesten eraan geloven. Zijn voorgangers hadden aanspreektitels als 'sir', maar Bolland was vanaf de eerste dag 'Marc'. Was dat niet even wennen voor de werknemers? 'Niet echt. Na een week was het gewoon geworden.'

Nederlandse invloed
'Meer samenwerken, minder politiek, dat is deel van de Nederlandse invloed.' Bolland is nuchter en positief. Hij is zeker minder flamboyant dan zijn voorgangers bij M&S, die zich in de landelijke media gretig lieten gelden. Gezeten achter zijn Engelse thee, geeft hij de indruk de beste baan van de wereld te hebben. Hij is geanimeerder dan zijn scherpe maatpakken doen vermoeden. En informeler.

‘Marks & Spencer bedient 21 miljoen mensen per week en is uniek. Ik heb respect voor wat er is. Ik verander niet om het veranderen. Het is onderdeel van de Engelse cultuur en ik let goed op dat dat ook behouden blijft.'

Monty Python
Zien de Britten hem als typisch Nederlands? 'Nee, men ziet mij als iemand die niet is opgegroeid in Engeland, maar die de Engelsen wel begrijpt. Onze generatie is in de tijd dat we alleen maar Nederland 1 en 2 hadden grootgebracht met alles wat cultuurbepalend was in Engeland: Fawlty Towers, Dad’s Army, Tommy Cooper, Monty Python. We zijn opgevoed met waar iedereen in Engeland ook mee is opgevoed.'

Houdt hij bij wat er in Nederland gebeurt of is hij inmiddels zelf ook verengelsd? 'Ik hou het wel bij, maar van een afstand. Ik zit hier als vertegenwoordiger van een Engels bedrijf, dus ik lees Engelse kranten en kijk naar de BBC'.

Prins Charles
Zijn functie vereist dat hij zich onderdompelt in de Britse cultuur en politiek, zegt hij. Niet dat hij zich daarover beklaagt. Zo geniet hij van de intensiteit waarmee de Engelsen de natuur beleven en sport. En van het kijkje dat zijn baan hem geeft in de meest exclusieve aspecten van het Britse leven.

'Vanwege mijn functie bij M&S zit ik in adviesgroepjes van de regering, van de Londense burgemeester en van Prins Charles. Een hele bijzondere man overigens, die keihard werkt aan het milieu. Ik vind het mooi dat ik Engeland zo aan de binnenkant mag zien. Dus, ja: voor de Engelsen ben ik Engelsman. En zo wil ik het ook beleven.'