Nederlandse gepensioneerden in het buitenland mogen wel degelijk worden verplicht tot een bijdrage aan het College voor Zorgverzekeringen. Maar een nationale rechter zal moeten nagaan of de rechten voor uitkeringsgerechtigden in het buitenland hetzelfde worden gewaarborgd als die van de ingezetenen in Nederland. 

Dat adviseert de advocaat-generaal aan de rechters van het Europese Hof van Justitie. Binnenkort doet het hof uitspraak in deze zaak. 

Dit artikel is na verdere bestudering van het advies aangepast op 16 juli!

De zaak draait om de zorgbijdrage van Nederlanders die in een andere EU-lidstaat wonen en een pensioen of uitkering uit Nederland ontvangen. Deze bijdrage wordt ingehouden door het College voor Zorgverzekeringen (CVZ). Na talloze beroepsprocedures heeft ook de Centrale Raad van Beroep, de hoogste bestuursrechter in Nederland, zich over deze zaak gebogen en vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie (in Luxemburg).

Particulier verzekerd
Veel Nederlanders met pensioen of uitkering die in een andere EU-lidstaat wonen, waren vroeger particulier verzekerd. Tot ze in 2006, met de komst van de nieuwe Zorgverzekeringswet, wettelijk werden verplicht zich te verzekeren bij het ‘ziekenfonds’ van hun woonland. Hun zorgbijdrage moeten ze sindsdien betalen aan het CVZ, die de kosten weer verrekent met de destbetrefende EU-lidstaat.

De bijdrage wordt via voorheffing ingehouden van het pensioen of de uitkering en naderhand verrekend. Overigens heeft het CVZ daarin een enorme achterstand (zie: Problemen NL'ers in buitenland met CVZ groter dan gedacht). De verzekerde krijgt dan een verzekeraar in het buitenland toegewezen, waarbij hij of zij dan is verzekerd.

Hoge kosten
Veel pensionado's zijn ongelukkig met de regeling. Ze vinden dat ze teveel moeten afdragen aan het CVZ en willen zelf hun zorgverzekeraar kiezen. De verzekeraar in het buitenland vergoedt niet altijd dezelfde zorgverlening als in Nederland. Dat betekent dat sommige uitkeringsgerechtigden in het buitenland een bijkomende verzekering in het buitenland moeten afsluiten. De extra verzekering brengt nieuwe kosten met zich mee. Voor sommige ouderen zijn die kosten zo hoog, dat ze moeten terugkeren naar Nederland.

Voor ingezetenen in Nederland ligt de zaak iets anders. De Nederlandse verzekeraars moeten zich volgens de wet houden aan een aantal criteria voor de basis- en aanvullende verzekering. Dat betekent dat de rechten van ingezetenen gewaarborgd zijn.

Aanvullend onderzoek
De advocaat-generaal zegt te weinig informatie te hebben om te oordelen of de rechten van Nederlanders in het buitenland voldoende worden gewaarborgd. Daarom adviseert de advocaat-generaal om dit te laten onderzoeken door de nationale rechter. 

Volgens het advies heeft niets de Nederlandse wetgever in 2006 in de weg gestaan om ook de Nederlanders in het buitenland te betrekken in de nationale waarborg. Dus dat verzekeraars na de automatische beëindiging van de particuliere verzekering, ook niet-ingezetenen aantrekkelijke voorwaarden moesten bieden. 

Discriminerend
Mocht de nationale rechter tot het oordeel komen dat ingezetenen en niet-ingezetenen anders zijn behandeld, dan zou de regeling discriminerend zijn en in strijd met EU-regels en tegen de door het EG-verdrag gewaarborgde vrije verkeer.

De rechters van het EU-Hof volgen meestal het advies op van de advocaat-generaal.