'Ik werd aan de tand gevoeld over mijn nationaliteit. De volgende dag werd ik uitgezet naar buurland Senegal omdat ik zwart ben', zegt Aldiouma Sissoko. Hij is slachtoffer van de onderdrukking van zwarte burgers in Mauretanië. Mauretaniërs die ook zijn gedeporteerd naar Senegal zien hem als hun held.

De raciale spanningen en vijandigheden in Mauretanië duren voort sinds de recente geweldsuitbarsting op een universiteit in de hoofdstad Nouakchott. Het is het gevolg van de plannen van de Mauretaanse regering onder leiding van premier Moulaye Ould Mohammed Lagdaff. Die wil het Arabisch uitroepen tot enige officiële taal. Afrikaanse studenten zien dit als een belediging van hun identiteit. Studenten van Arabische komaf begroeten de plannen. Ze zien het als een aanmoediging om hun macht over de zwarte bevolking te versterken.
 

Grove schendingen
De raciale onderdrukking in Mauretanië is feitelijk al sinds 1989 gaande en volgde op een grensconflict met Senegal. De regering gebruikte de ruzie als excuus om hun zwarte burgers naar Senegal te verbannen. Ze werden ervan beschuldigd Senegalees te zijn. Volgens Human Rights Watch zijn in die periode honderden mensen vermoord en gemarteld. Degenen die in Mauretanië achterbleven ondergingen grove mensenrechtenschendingen.

Aldiouma Sissoko is een van de slachtoffers van de raciale onderdrukking. Hij werd geboren in 1951 in Senegal als zoon van Mauretaanse ouders. In 1973 verhuisde hij naar Mauretanië om dienst te doen als maritiem expert nadat zijn vader hem had verzocht bij te dragen aan de ontwikkeling van het land.

Geconfisceerd
In 1989 werd Sissoko urenlang ondervraagd en uiteindelijk gearresteerd. ‘Ze vroegen mij om mijn identiteitspapieren. Toen ik de papieren overhandigde werden ze in beslag genomen omdat ik een zwarte huidskleur heb en daarom geen Mauretaniër zou zijn.’

Binnen de kortste keren werd Sissoko door de autoriteiten op een militair vliegtuig gezet dat hem naar Senegal deporteerde. ‘Het was de ergste dag uit mijn leven en ik zal het nooit vergeten. Ze stuurden me naar Senegal met alleen de kleren die ik aanhad. Ik heb gelukkig niet verzet anders zouden ze me hebben vermoord zoals ze met anderen hebben gedaan. Elke keer dat ik eraan terug denk raak ik weer kwaad en verbitterd. Ze hebben me alles afgenomen waarvoor ik heb gewerkt, mijn baan, mijn huis, alles. Maar het belangrijkste dat ze me hebben afgenomen, is mijn nationaliteit.

Mauretaniër voor altijd
Hoewel hij in Senegal geboren is, heeft Sissoko nooit de Senegalese nationaliteit aangenomen. Sinds zijn deporatatie hebben de Senegalese autoriteiten meerdere malen geprobeerd hem over te halen de Senegalese nationaliteit aan te nemen en zijn leven weer op te pakken. Maar voor Sissoko is het niet zo eenvoudig. ‘Voor zijn overlijden drukte mijn vader me op het hart Mauretaniër te blijven. Het is een strijd om je recht en zelfrespect. Ik blijf tot aan mijn dood doorvechten om mijn Mauretaanse nationaliteit terug te krijgen en weer naar huis te gaan

Sissoko is werkloos en heeft vaak moeite om in zijn familie van levensonderhoud te voorzien. ‘Wanneer mijn kinderen me vragen waarom we zo moeten lijden, moet ik soms huilen. Maar ik ben altijd eerlijk tegen ze. Als ze volwassen zijn kunnen ze zelf hun nationaliteit kiezen. Tot die tijd blijven ze Mauretaans.’
Held
 

Mauretaniërs in Senegal beschouwen Sissoko als hun held. Als werkloos man in de straten van Dakar, houdt hij zich bijna dagelijks bezig met het helpen van andere Mauretaniërs. Hij handelt hun papierwerk af, lost ruzies op en legt hun zaken voor bij de VN Vluchtelingenorganisatie (UNHCR).
‘Sissoko vertegenwoordigt alle Mauretaanse vluchtelingen hier. Ik zou niet weten wat er zonder zijn hulp van ons zou moeten worden. Hij is onze held’, zegt een van de Mauretaanse vluchtelingen.