Maar liefst vijftig politieke partijen doen mee aan de Tweede Kamerverkiezingen op 12 september. Allemaal met hun eigen idealen. Toch gaat de kiezer liever voor een partij met macht dan voor een marginale partij met sympathieke principes.

Tot deze week konden partijen zich inschrijven bij de Kiesraad. Naast de 11 partijen die al in de Tweede Kamer zitten, hebben zich nog 39 politieke groeperingen aangemeld. De meeste publiciteit tot nu toe kreeg DPK, de partij van voormalig PVV-Kamerlid Hero Brinkman.

Verder partijen met vaak fraaie namen als Wilhelmus van Nassauwe, Kleptocraten, Nederland Beter, Red het Noorden, Partij Anti Onrecht, Club van niet kiezers, Partij Voor De Mens en alle overige aardbewoners en NXD - genoemd naar de kinderen van de oprichter: Narqeez, Xenf-fe, Djenghiz.

One issue
De nieuwelingen zijn vooral 'one issue'-partijen: ze bijten zich vast in één zaak die er in hun ogen op het Binnenhof bekaaid van afkomt. En dat kan succes hebben. De Partij voor de Dieren zit met twee zetels in de Kamer en ook de PVV van Geert Wilders begon ooit als one issue-partij.

Welke gaten in de kiezersmarkt hebben die nieuwe partijen ontdekt? Een kleine greep:

• De Piratenpartij wil onder meer vrij internet, legaal downloaden, geen controle op e-mails.
• 50Plus is, inderdaad, een ouderenpartij.
• MenS, de Partij voor Mens en Spirit, zet zingeving centraal. In het onderwijs moet de persoonlijkheid bepalen of kinderen overgaan, houd dus op met toetsen en testen.
• MOED wil meer bewustzijn van de oorzaken en gevolgen van pesten en geweld.
• De IQ-Partij wil 31 miljard euro van olieconcern Shell. Het is ‘bloedgeld’, dat ‘voortkomt uit roofmoord’.
• Het Sociaal Contract is tegen ‘de graaiers’ en voor een eerlijke verdeling van geld tussen de generaties.

Weggegooide stem
Het is relatief makkelijk om in het Nederlandse parlement te komen. Duitsland heeft een kiesdrempel: partijen moeten 5 procent van de stemmen halen. In Zweden zelfs 10 procent. In Nederland hoef je alleen de kiesdeler halen: het aantal uitgebrachte stemmen gedeeld door de 150 te verdelen Kamerzetels.

Bij de vorige verkiezingen was dat nog geen 63.000 stemmen per zetel. Toch lukt het weinig outsiders om er eentje te bemachtigen. Nog moeilijker is het om die langer dan één termijn te behouden. De kiezer wil zijn stem niet ‘weggooien’. Als de kans groot is dat de nieuwkomer niet in de Kamer komt, dan maar liever een stem op een partij die wel iets voor elkaar kan krijgen in Den Haag.

Rita Verdonk en de SP
Bij de vorige verkiezingen, in 2010, ging maar 1,09 procent van de 9,4 miljoen stemmen naar een nieuwe partij. Daarvan was de helft voor Rita Verdonk, de ex-minister van immigratie die uit de VVD was gestapt en met haar eigen nieuwe partij meedeed.

Maar een hopeloze zaak is het zeker niet. In 1989 was de SP (Socialistische Partij) een nieuwe partij samen met Partij 2000+, Anti Werkloosheid Partij en Bejaarden Centraal. Van die laatste drie hoor je nog maar weinig. Maar de SP zou in september wel eens de grootste partij van Nederland kunnen worden.