Als 2-jarige kleuter reisde de Turkse Necla Özkan met haar ouders mee naar Nederland. Nu is ze terug in Istanbul, waar ze werkt voor ING. 'In Turkije liggen kansen. Het is niet langer een land van onderdanige ja-knikkers, de Turken hebben weer een mening.'

Van de islamofobie in Nederland wordt ze moedeloos, vertelt Necla op het ING Lease-kantoor in Istanbul. Ze is een opvallende verschijning: ze praat trefzeker en snel en neemt geen blad voor de mond. Dat is de erfenis die ze meenam uit Nederland, waar ze is opgegroeid.

'De Turkse economie zat in het slop en dus zochten mijn ouders naar mogelijkheden elders', zegt ze. Maar nu, op haar eenenveertigste, woont ze met haar Turkse man en twee kinderen in Istanbul, waar ze werkt als assistent van de algemeen-directeur van ING in Turkije.

Nederlandse Vereniging
Het is al jaren een trend: 'Nederturken' die hun boeltje pakken en het gaan proberen in het land dat ze slechts kennen uit de verhalen van pa en ma. Özkan verruilde Rotterdam voor Istanbul en heeft nog geen dag spijt gehad.

'Nederlanders kunnen lekker makkelijk zijn, dat mis ik wel eens. En ik mis mijn familie in Nederland. Maar ik ben hier bestuurslid van de Nederlandse Vereniging Istanbul, dus aan Nederlands gezelschap geen gebrek. We organiseren feesten met Sinterklaas, Pasen en Kerst.'

Magnetisch Istanbul
Verder geniet ze volop van haar leven in het nieuwe Turkije, dat blaakt van zelfvertrouwen. De economie groeit. En dat Brussel veel kritiek heeft op EU-kandidaat Turkije - waardoor het lidmaatschap op de lange baan lijkt te zijn geschoven - deert haar niet.

'Veel Turken hebben inmiddels iets van: laat maar. Worden jullie maar lid van ons.' Westerse bedrijven vestigen zich massaal aan de oevers van de Bosporus. Istanbul werkt als een magneet, zegt Necla, die miljoenen gelukszoekers aantrekt van het platteland. Al leidt dat vooral bij mannen wel tot problemen.

Cultureel bijschaven
'Hun vrouwen willen vooruit, die krijgen een baan en eigen inkomsten. De mannen blijven achter.' Niet zelden leidt dat tot een echtscheiding, waar de man zich niet bij wil neerleggen. 'Iedere dag lees je in de krant wel over een vrouw die is vermoord door haar ex-man. Die kan het niet verkroppen.'

Door een typische Nederlandse bril kijkt ze daarnaar, geeft Necla toe. ‘Boos en verontwaardigd. Waarom doet de Turkse regering hier niets aan? Turkse mannen moeten met harde hand worden aangepakt en cultureel worden bijgeschaafd.'

Geen middenweg
Via de Nederlandse Vereniging steunt ze een fonds dat Turkse meisjes financieel ondersteunt om een goede beroepsopleiding te volgen. 'We hebben met Nederlandse bedrijven in het Marriott-hotel in Istanbul een charity ball georganiseerd om geld in te zamelen. Ik ben er maanden mee bezig geweest.'

Op haar werkvloer zijn de vrouwen hoogopgeleid en ambitieus, zegt Necla. 'Ook al hebben ze twee kinderen thuis, ze willen hogerop. In Nederland gaan veel moeders parttime werken. Die middenweg bestaat in Turkije helaas niet.'

Curiositeit
Maar ondanks die hindernis ziet Necla steeds meer Turkse vrouwen uit Nederland terugkomen naar Turkije. Ze maken dezelfde sprong als zij. 'De groeiende islamofobie in Nederland is een reden. En er heersen hier ook meer normen en waarden.'

Toen Necla in 1972 met haar familie in Nederland kwam, was ze als Turkse nog een curiositeit, zegt ze. 'Maar nu zitten er op een Rotterdamse school wel 80 verschillende nationaliteiten. Dat lijkt leuk, maar het is problematisch. Het is officieel nog Nederland, maar ik zag Nederland niet meer...'