Ellen Blom
Ellen Blom is een van de mensen achter JuffrouwBlom.com. Juffrouw Blom is een 'digitale taaljuf.' Het bedrijf ontwikkelt en verkoopt software om Nederlands mee te leren. Een groot gedeelte van de klanten woont (tijdelijk) in het buitenland en gebruikt de computerprogramma's om kinderen bij te laten blijven met Nederlands.
Meer informatie op: www.juffrouwblom.com. (nu ook beschikbaar voor Mac-gebruikers). Juffrouw Blom werkt samen met Edufax, een organisatie voor internationale onderwijsbegeleiding.
Bij Juffrouw Blom krijgen we regelmatig vragen van ouders over twee- of meertaligheid van hun kinderen. Dit artikel geeft de antwoorden op een aantal van die veelgestelde vragen.
Tegenwoordig is er vrijwel niemand meer die tweetaligheid als problematisch of gevaarlijk ziet en dat was vroeger nog wel eens anders. Integendeel. Er zijn talloze onderzoeken gedaan naar het fenomeen en de lijst met voordelen lijkt eindeloos.
Kinderen die tweetalig worden opgevoed, hebben een bredere kijk op de wereld, kunnen beter analyseren en hoofdzaken van bijzaken scheiden, en hebben later een voorsprong op de arbeidsmarkt, omdat ze accentloos en vooral gemakkelijk en zonder schroom een tweede taal spreken. Verder zou tweetaligheid ervoor zorgen dat je sneller leest en je beter kunt focussen.
Goed nieuws dus. Maar er is ook een aantal aandachtspunten.
1. Hoe houden we, zolang we in het buitenland wonen, het Nederlands van onze kinderen op peil?
Het belangrijkste is: consequent Nederlands blijven spreken en kinderen Nederlands laten lezen (vraag 2 gaat verder in op het belang van lezen).
Van veel expats weten we dat de verleiding groot is om de taal te gaan spreken die de kinderen het liefst spreken, en vaak is dat de 'vreemde' taal. Die horen kinderen immers een groot deel van de dag op school en van vriendjes. Het is echt belangrijk dat je stug aan de Nederlandse taal vasthoudt. Het komt voor dat kinderen weigeren Nederlands te spreken, maar dit is vaak van voorbijgaande aard.
Daarnaast is het van belang dat beide talen (de moedertaal en de 'extra' taal) ongeveer evenveel worden gesproken. Als de kinderen op school geen Nederlands spreken, dan is het van belang om dit thuis zoveel mogelijk wel te doen. We zien vaak dat bij half-Nederlandse gezinnen waarbij de expat-vader verantwoordelijk is voor de inbreng van de Nederlandse taal, het Nederlands van de kinderen achterbijft. Simpelweg omdat expat-vaders minder vaak thuis zijn (uitzonderingen daargelaten).
Verder is het van belang dat het Nederlands dat wordt gesproken 'kwalitatief goed' is. Tenslotte is Juffrouw Blom voorstander van de Nederlandse scholen in het buitenland. Als er zo'n school in de buurt is: maak er gebruik van!
2. Is Nederlands spreken voldoende om de Nederlandse woordenschat m op peil te houden?
Dit is niet het geval. Spreektaal is vaak minder 'rijk' dan geschreven taal, en er zijn veel onderwerpen die in het gesprek aan tafel bij de meeste families de revue nooit passeren. Om woordkennis op peil te houden is daarom lezen van enorm groot belang. Helaas houdt niet ieder kind van lezen. Gelukkig zijn er meerdere wegen die naar Rome leiden.
Juffrouw Blom's eigen kinderen (die opgroeien in Hongkong) kijken via de Apple TV dagelijks naar het Jeugdjournaal, omdat daarin ook veel onderwerpen voorbij komen die in het normale leven geen gespreksonderwerp zijn en verder oefenen ze met de woorkennisprogramma's van Juffrouw Blom.
3. Hoe belangrijk zijn taal- of grammaticaregels bij het aanleren van een nieuwe taal voor kinderen?
Kleine kinderen (tot een jaar of negen) pikken een vreemde taal min of meer vanzelf op. Vanaf ongeveer twaalf jaar is het aan te bevelen om de 'nieuwe' taal (ook) aan te leren met behulp van taal- en grammaticaregels. Maar jongere kinderen die moeite hebben met het leren van een taal, bijvoorbeeld dyslectische kinderen, kunnen baat hebben bij aangereikte regels voor het lezen en spellen.
4. Moet je kinderen die in het buiteland wonen, ook nog laten oefenen met begrijpend lezen in het Nederlands?
Dit is niet voor ieder kind van belang. De kinderen leren de leestechnieken en -strategieën in de tweede taal (meestal Engels), waarna ze die ook kunnen toepassen in het Nederlands. Maar opnieuw: als er leesproblemen zijn, dan is extra oefenen met begrijpend lezen Nederlands wel belangrijk.
Wat we vaak zien is dat kinderen die niet van lezen houden, ook moeite hebben met begrijpend lezen. In dat geval is het raadzaam om (extra) aandacht te besteden aan de ontwikkeling van de Nederlandse woordenschat, in combinatie met extra ondersteuning bij begrijpend lezen.
5. Zijn er ook nadelen verbonden aan tweetaligheid?
Voor kinderen met een normaal intelligentieniveau en zonder neurologische stoornissen zoals ernstige dyslexie of ernstige ADHD, heeft het op jonge leeftijd leren van een extra taal, vooral voordelen. Wat je wel ziet is dat kinderen die tweetalig worden opgevoed soms wat later beginnen met praten en vaker stotteren. Bij minderbegaafde kinderen leidt tweetaligheid er soms toe dat beide talen minder goed worden gesproken.
6. Wat gebeurt er als we terugkeren naar Nederland?
Omdat het anwoord op deze vraag vrij uitgebreid is, komen we daar in een volgend artikel in het voorjaar op terug.
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Wij hebben tot voor kort met onze drie kinderen altijd in het buitenland gewoond. Onze kinderen zijn dan ook volledig 2-talig al zal hun Nederlandse woordenschat beslist achterlopen bij Nederlandse kinderen. Wij wonen inmiddels in Nederland en zouden onze middelste dochter nu graag op een Nederlandse middelbare school hebben (brugklas) maar kunnen geen Cito uitslag overleggen omdat ze die niet heeft. Het schooladvies (Internationale School) is VWO maar alle scholen hier willen een aanvullende test (NIO). Ik heb gehoord dat deze test heel lastig is voor expat kinderen en zie er heel erg tegenop haar deze intelligentietest te laten doen aangezien ze nooit een dergelijke test heeft gedaan en al helemaal niet in het Nederlands. Er hangt zoveel af van de uitslag. Zijn er geen intelligentietesten in het Engels die geaccepteerd worden door Nederlandse scholen? Wie heeft suggesties?
wat je hier een beetje vergeet, en ik refereer vooral aan dat stukje over 'woordenschat (#2)' is dat ik als ouder en in het buitenland wonende niet "mee ga" met de woordenschat en taal zoals die zich in Nederland ontwikkelt. Om het over het spellen en de herzieningen nog maar niet eens te hebben. Als je een paar jaar of zo uit Nederland weg gaat loopt dat nog wel los. Maar als je zoals ik decennia in het buitenland woont, en alleen maar van de Wereldomroep afhankelijk bent.. geen schijn van kans. Onlangs werd ik er op bekritiseerd dat ik in een conversatie (mondeling en schriftelijk) nog steeds mannelijk/vrouwelijk onderscheid maak in beroepen. (Manager/manageress bijvoorbeeld). Mag kennelijk niet meer. Weet ik veel... maar mijn kinderen die hier in het buitenland nederlands geleerd hebben doen dat natuurlijk ook omdat ze dat van mij mee krijgen...
Onze kinderen zijn gedeeltelijk drietalig opgevoed. Met de oudsten ging dat vanzelf, maar naargelang ze op school beginnen en veel vrienden op bezoek hebben, wordt het gewoon moeilijk om fries met ze te praten. Hun vader kom uit kroatie, en om de talen bij te houden hebben we gewoon meer bezoek nodig. De oudste heeft op deze manier ook het nederlands redelijk onder de knie gekregen (met wat fries er door maar wat maakt het uit), de jongste praat bijna alleen noors...
Geen van onze kinderen spreken Nederlands. Eentje kan het wel maar wil het niet. De anderen willen niet eens. Ze begrijpen het wel, maar spreken doen ze niet. Altijd zo geweest. Ze doen NL les, wij spreken NL maar onderling spreken ze Engels. Ze hebben nooit in Nederland gewoond, gaan zelden terug aangezien er geen familie meer woont. Ik krijg vaak rare reacties, niet begrijpend, maar ik maak me er niet druk meer om. We willen niet terug naar NL en als het ooit zou gebeuren gaan ze naar internationale school. Ik wil gelukkige kinderen, de taal waarin ze spreken is voor mij bijzaak geworden. You can't win 'm all.
Ik heb twee dochters die nu volwassen zijn en ook weer kinderen hebben.Hun partners zijn franstalig. We wonen nu 38 jaar in België en zijn geboren in Nederland. Mijn kinderen hebben thuis ook altijd Nederlands gesproken hoewel alle lessen in het Frans gegeven werden. Ze zijn altijd vol enthousiasme met hun verhalen naar huis gekomen en ik heb het ook vol moeten volhouden dat ze mij alles in het Nederlands vertelden. Hun gedachtegang was natuurlijk de franse taal.Het grootste probleem is nu de 4 kleinkinderen die Franstalig worden opgevoed. Het is heel moeilijk voor mijn familie in Nederland om mijn kleinkinderen te begrijpen.Ik blijf het volhouden om met hen Nederlands te spreken maar het is bijna onbegonnen werk.De gaan nu uiteindelijk toch naar een Nederlands onderwijs in België, maar de basis is en blijf als ze klein zijn. Ik daarover altijd een discussie gehad met mijn dochters en vind dit heel jammer. Misschien een goede raad voor de discussiegroep om ook hun kinderen Nederlands te leren.Zo blijft de familieband hechter.
Hoi Leny,
Misschien wat gek om het via deze weg te vernemen, maar jij was onze reisbegeleidster in Egypte (mei/juni 2004). Onze gids was Adel. Zitten jullie op Facebook of hebben jullie andere gegevens die uitgewisseld kunnen worden.
Dankje,
Jan Vanvinckenroye.
Onze drie kinderen zijn drie-talig opgegroeid: nederlands, frans en marokkaans. Ik heb altijd alleen maar nederlands met ze gesproken, hun vader arabisch (marokkaans arabisch) en onderling spreken we frans. Op school kregen ze les in klassiek arabisch en vanaf hun tiende jaar heb ik ze naar engelse les gestuurd. Ze hebben alle drie in een keer hun eind-diploma gehaald en hebben hun studie in Nederland vervolgd aan de HBO, die ze ook in vier jaar doorlopen hebben. Wel hadden ze het geluk dat hun opa en oma vaak kwamen logeren en in de zomervakantie gingen we altijd naar Nederland, dus hoorden ze regelmatig nederlands. Onderling spreken ze marokkaans, maar met mij altijd nederlands. Ze spreken het zelfs accentloos (terwijl ik niet van mijn Rotterdamse accent af kom). Ik heb ze altijd Nederlandse boeken laten lezen en vooral stripboeken in het begin, en in hun eindexamenjaar hebben we de Nederlandse grammatika bestudeerd met de Nederlandse boeken voor buitenlanders (NT-2). Uit ervaring kan ik dus zeggen dat het belangrijk is om in het nederlands vol te houden, (ook als het misschien onbeleefd lijkt, de kinderen hebben er later alleen maar baat bij.
Ik woon 15jaar in Griekenland. Mijn kinderen gaan (nog) niet naar de Nederlandse school. Ik lees ze elke dag uit nederlandse boeken en we hebben veel dvd's. Ze zijn 6,4 en 2. Ik spreek niet consequent nederlands met ze, ik zeg vaak dingen in 2 talen, oja, nederlands. Ze kunnen het wel, zie ik aan contact met nederland, maar vinden het makkelijker om grieks te praten. Ze zijn nog erg jong dus ik denk dat het wel goed komt met de nederlandse taal!
Ik heb in NL contacten gehad met Poolse organisaties, en Poolse schooltjes voor kinderen. Het goede daaraan was dat de Poolse taal hier herhaald werd, wat duidelijk verschil gaf met kinderen die thuis nauwelijks meer Pools spraken. Verder merkte ik dat de bibliotheek (voor zowel kinderen als volwassenen) die ze bij dit schooltje hadden een zeer goede bijdrage was om de taal te handhaven. Mensen konden hun eigen boeken doneren aan deze Bib. Op dit moment ben ik in Litouwen aan het orienteren of er iets van een Nederlandse organisatie is waar de NL boeken uit te lenen zijn. En als kado krijg ik graag Nederlandse boeken. Als er bezoek komt hoop ik ook dat er een Nederlandse krant in de bagage zit, want ik merk dat als ik weinig Nederlands lees of spreek, begin te stotteren als het weer nodig is.
Wij wonen al 19 jaar in frankrijk, onze tweeling van 13 jr zijn dus hier geboren. Ze zijn 2-talig(ned en frans) . 1 vd jongens kan prima mee op de college maar de andere heeft ernstige leerproblemen, oa severe dyslexie. omdat we in de streek waar we wonen geen speciale schoolaansluiting kunnen vinden en hij werkelijk niet kan volgen op school overwegen we om terug te gaan naar nederland, waar er een keuze is aan aangepast onderwijs. Nu vragen we ons uiteraard af of zijn nederlands wel voldoende gaat zijn met name begrijpend lezen en schrijven. Voor de toelating op school zou hij eerst een NIO test moeten doen, alleen dit gaat al lastig zijn in het nederlands.
Wie kan hier tips over geven?
In Frankrijk zijn er voorzieningen voor dyslectische kinderen, maar het is een "parcours du combattant": je moet veel doorzettingsvermogen hebben en liefst al kennis hebben van dyslexie. Zo is het mogelijk om via de MdpH allerlei voorzieningen te krijgen, maar dat vergt allereerst onderzoek: het kind moet getest en gevolgd worden door een orthophoniste (logopedist, zij zijn degenen die ook het lezen bijspijkeren) en een IQ-test door een psycholoog krijgen. Mocht er meer aan de hand zijn (dit kan komen door vroeggeboorte of laag geboortegewicht), zoals AdHD (tdah in het frans) of coordinatieproblemen (problemen met het schrijven, etc) dan kunt u het beste contact opnemen met een centre de référence des troubles d'apprentissage, die verbonden zijn aan academische ziekenhuizen. Meer informatie kunt u vinden op sites als Apedys, dyspraxique mais fantastique, www.tdah-france.fr.
Ook raad ik u aan een kijkje te nemen bij de vereniging "Balans" (nederlandstalig).
succes ermee!
Onze dochter van nu 14 is in het buitenland geboren en heeft in verschillenden landen gewoond. Thuis hebben we altijd nederlands gesproken en we hebben haar stug naar NL les gebracht die we in de verschillende landen vonden. Alhoewel Engels haar 1e taal is spreekt, leest en schrijft ze de nederlandse taal. We vonden het gewoon belangrijk om ook al heeft ze nooit in NL gewoond haar moedertaal te spreken al is het alleen maar voor de familie of haar 'roots' te geven door de vele verhuizingen van land naar land. Dit is het laatste jaar dat ze naar nederlandse les gaat (Havo-2 niveau) omdat het gewoon niet meer te combineren is met de Amerikaanse school.
Wij wonen in Iran, ik praat overal Nederlands met onze kinderen. Ze kijken het liefst naar Nederlandse films en en op BVN naar het klokhuis en het jeugdjournaal/school-tv. Mijn oudste is 11 en kan ook Nederlands lezen (zelf geleerd, met een beetje hulp van mij). De middelste van 9 heeft weinig interesse in lezen en kan met veel moeite eenvoudige Nederlandse woordjes lezen. De jongste is 6 en daar oefen ik af en toe mee met lezen. De basisschool heeft korte dagen op school, 6 dagen per week 4 uur, maar daar staat vrij veel huiswerk tegenover, waar je je als ouder ook best mee moet bezig houden, vragen/sommen schrijven, dictee, overhoren. Veel kinderen gaan ook naar Engels (onze kinderen niet), maar er blijft heel weinig tijd over voor Nederlandse les. Ook is er hier geen Nederlandse gemeenschap. Wanneer we in Nederland zijn, gaan we wel elke week naar de bibliotheek. Ik lees zelf wel heel veel, en heel graag, daarom vind ik het wel jammer dat de kinderen weinig belangstelling hebben voor boeken.
Mijn man en ik zijn als 11-jarigen naar Zuid-Afrika gekomen met onze ouders, hij in 1952 en ik in 1950. Hier elkaar gevonden en getrouwd. We spraken en spreken thuis nog altijd Nederlands. De kinderen leerden op de kleuterschool pas Engels spreken.
Toen de oudste een paar maanden op de basisschool was, begon hij ineens Engels met mij te praten als hij thuiskwam. Ik zei dan “ik versta je niet, praat Hollands”.
Ik meen dat het niet meer dan een week duurde – toen wist hij dat hij thuis Nederlands moest praten. En eigenaardig maar onze jongste zoon deed precies hetzelfde in het eerste schooljaar. Hij kreeg hetzelfde te horen - “praat Nederlands”. Ik vond het namelijk heel belangrijk dat de kinderen zich ‘Nederlands’ zouden voelen - las hen altijd voor uit Nederlandse boeken (o.a. een dik boek met verhalen van Annie MG Schmidt) en ik zong de liedjes die ik nog van mijn oma geleerd had. Resultaat : de kinderen voelden en voelen zich als een vis in het water in Nederland, en zijn beide daarheen verhuist toen ze volwassen waren. Hun perfecte tweetaligheid is een grote aanwinst in hun werkomgeving. En... wij wonen nog in Zuid-Afrika maar zijn druk bezig met plannen om terug te gaan naar Nederland – na 60 jaar.
Het alleen spreken van de Nederlandse taal met mijn kind is moeilijk omdat mijn partner niet de behoefte heeft de taal te begrijpen. Er zijn situaties waarin lastig is om (bijvoorbeeld tijdens het avond eten) de Nederlandse taal te spreken als je partner niet alles kan volgen. Ook merk ik vanuit een vorm van schaamte dat ik liever geen Nederlandse taal spreek wanneer we activiteiten ondernemen. Mijn zoon van bijna 5 spreekt slechts een aantal woorden, maar hij begrijpt de Nederlands taal wanneer ik met hem lees en praat.
Ik begrijp helemaal wat je bedoelt,mijn man spreekt gebrekkig nederlands en de gesprekken lopen heel erg traag in het nederlands. ook vond ik het heel raar om in de winkels nederlands tegen de kinderen te spreken toen ze nog babies waren, helemaal omdat het engels mij zo gemakkelijk af gaat. En ik soms juist moeite moet doen om het nederlandse woord te vinden. Nu zijn mijn jongens 11 en mijn meisje 12 en ze spreken eigenlijk geen nederlands, wel erg jammer. Ik wil me nu dus voornemen om ze het te gaan leren,ook al is dat nu wel moeilijker.
Begrijpelijk, toch is het jammer, ik spreek altijd , alleen maar, Nederlands met mijn kinderen , 11 en 2ling van 5, ook al spreekt en verstaat mijn man weinig Nederlands,(hij spreekt Engels en Grieks,) Het is voor ons allemaal volkomen normaal dat ik Nederlands spreek , mijn man Grieks en mijn man en ik samen Engels. Onze oudste spreekt nu ook erg goed Engels en Grieks en Nederlands vloeiend. De 2ling spreekt tot nu toe alleen Nederlands en Grieks, maar t Engels begint al te komen.
Het alleen spreken van de Nederlandse taal met mijn kind is moeilijk omdat mijn partner niet de behoefte heeft de taal te begrijpen. Er zijn situaties waarin lastig is om (bijvoorbeeld tijdens het avond eten) de Nederlandse taal te spreken als je partner niet alles kan volgen. Ook merk ik vanuit een vorm van schaamte dat ik liever geen Nederlandse taal spreek wanneer we activiteiten ondernemen. Mijn zoon van bijna 5 spreekt slechts een aantal woorden, maar hij begrijpt de Nederlands taal wanneer ik met hem lees en praat.
Ik vraag me meer af of het wel als normaal gezien dient te worden om Nederlands als 2e taal voor te schotelen.
Dat van die voorsprong op de arbeiders?-markt heeft overigens alleen zin als daar zinnige noeste arbeid uit komt rollen die globaal genomen de gehele mensheid verder helpt zonder de planeet daarbij te verkrachten.
Maar daar zal het wel (weer) niet om draaien ben ik bang voor.
Wij hebben jarenlang als Expats in verschillende landen gewoond en altijd Nederlands thuis gesproken, hoewel de kinderen op de diverse scholen Engels of Spaans spraken.
Onze jongste dochter heeft in Jamaica een tijd lang net gedaan of ze niet kon lezen omdat ze bang was dat ik dan op zou houden met iedere avond voorlezen!! Toen heb ik haar Nederlandse kinderboeken gegeven die ze eerst in het Engels uitsprak. Ze merkte toen dat het vreemd klonk en leerde zo vanzelf Nederlands lezen! Tussendoor kwamen we altijd kort naar Nederland en dan hadden we groot plezier vanwege haar vindingrijkheid in het gebruik van Nederlandse uitdrukkingen. Zo had ze het over: van haver tot mout!
Intussen spreekt ze perfect Nederlands, evenals vloeiend Engels en Spaans.
Alle 3 onze kinderen hebben alleen maar voordeel gehad van het feit dat ze 3-talig opgegroeid zijn, ook in hun latere beroepsleven. Maar ik heb wel altijd heel "pinnig" hun Nederlands gecorrigeerd. Ze hebben alle 3 wel in Nederland gestudeerd.
Woonachtig in Griekenland en met mijn 2 in Griekenland geboren dochters ( 13 en 17) ga ik vanaf zij drie jaar oud waren naar Nederlandse priveles. Mijn oudste dochter heeft vorig jaar het officiele tweede diploma in de Ned.taal gehaald. Het is een hele opgave want de Griekse scholen hebben heel veel huiswerk en daar komt dan ook nog het Ned. huiswerk bij kijken. Via de Ned. vereniging nam ik ze mee naar Sinterklaas en verschillende andere voor kinderen georganiseerde activiteitjes. Het voordeel van dit alles is dat ze goed Nederlands praten, lezen en schrijven en daardoor ook een prima kontakt hebben met onze familie in Nederland. Stel je voor dat ze niet zouden kunnen communiceren met hun eigen familie! Ook Engels en Duits op school is voor hun veel gemakkelijker doordat ze de Ned. taal beheersen. Voordeel is ook dat ze in de toekomst eventueel kunnen kiezen of ze in Ned. willen gaan studeren en laten we realistisch wezen; de toekomst in Griekenland ziet er niet erg optimistisch uit voor de jeugd! Moeilijk heb ik het persoonlijk altijd gevonden om consequent Nederlands met ze te praten vooral omdat ik de Griekse taal al goed beheerste voordat ze geboren werden. Gelukkig heb ik vaak logees vanuit Nederland en dat helpt geweldig goed. Sinds we aangesloten zijn op de Ned. Tv kanalen is dat ook een geweldige steun. In ieder geval is de moeite van al die jaren naar Ned. les het dubbel en dwars waard!
Fijn je verhaal te lezen! Heel herkenbaar die gedachten... M'n kindjes zijn nog klein (6,4,2) maar ik ben het helemaal met je eens. Ik vind het ook moeilijk om alleen nederlands met ze te praten, en zeg alles 2x in beide talen! M'n jongste kent sinds ons laatste bezoek aan nederland de kleuren in het nederlands! Ik heb helaas nog geen nederlandse t.v. maar gelukkig wel heel veel dvd's en boeken...
Wij wonen bijna 3 jaar in Denemarken als expat. Onze kinderen gaan naar een Deense school en spreken vloeiend Deens. Thuis spreken we Nederlands, behalve als we Deense gasten hebben.
We kijken Deense en Nederlandse tv en lezen Deense en Nederlandse boeken.
Onze kinderen zijn van 08:00 - 14:00 u op school en na thuiskomst gaan ze nog 's aan de slag met "de Nederlandse school". Dat is onderwijs dat ik via de Wereldschool aan mijn kinderen geef.
Onze dochter volgt een aantal vakken op havo/vwo klas 2 niveau en doet dat zelfstandig; ik spring bij als er zaken zijn die ze niet snapt. Onze zoon van 7 volgt taal en rekenen groep 4.
Het valt niet mee voor de kinderen, maar op deze wijze kunnen ze over een paar jaar zonder veel achterstand weer instromen in het Nederlandse onderwijs.
Er is in Århus een Nederlandse school waar de kinderen op zaterdagochtend heen kunnen gaan, maar ik vind het te veel van het goede om van de vrije zaterdag ook een schooldag te maken.
En wat lezen betreft, onze zoon vond daar ook niets aan totdat ........hij van Sinterklaas 2 boeken kreeg: Dolfje Weerwolfje (P.van Loon) en Geronimo Stilton-Fantasia......
Wij zijn eruit gaan voorlezen en hij is uit nieuwsgierigheid zelf verder gaan lezen, want het zijn spannende verhalen.
Hij heeft beide boeken uit en vraagt voor zijn verjaardag meer van deze boeken...
Nieuwe reactie inzenden