In Amsterdam Oud-Zuid is een uniek interieur ontdekt in de vroegere woning van de Joodse bankiersfamilie Korijn. De familie is tijdens de Tweede Wereldoorlog omgebracht in de concentratiekampen. Alexander Westra van de Universiteit van Amsterdam stuitte bij toeval op het pand, toen hij in de Viottastraat buurtonderzoek deed naar cultuurhistorische interieurs. Westra noemt de woning een soort tweede Anne Frank-huis. weede Anne Frank-huis.

"Het was voor mijn een grote verrassing toen ik zo'n authentiek interieur aantrof. Kunst- en cultuurhistorisch is het van grote waarde", zegt Alexander Westra als we de salon binnenlopen van het herenhuis aan de Viottastraat in Amsterdam. Geen enkel interieur uit de jaren veertig is zo goed bewaard gebleven.

Familie Korijn
Wat dit interieur extra bijzonder maakt, is dat dit huis bewoond is geweest door de Joodse familie Korijn. Lodewijk Korijn was een bankier die kantoor hield aan het Damrak. Hij beschikte over een, in die tijd zeer modern, pons-systeem, waarmee hij de laatste valutakoersen uit New York kon ontvangen. Lodewijk Korijn is in in 1941 in Amsterdam overleden. Over de doodsoorzaak is vooralsnog niets bekend.

Zijn vrouw Debora en hun drie dochters bleven tot 1942 in hun huis in Amsterdam-Oudzuid wonen. Daarna zijn ze door nazi's afgevoerd naar verschillende concentratiekampen. De dochters stierven in 1943 in de kampen Sobibor en Auschwitz. Moeder Debora kwam in 1945 om in Bergen-Belsen. "Die familiegeschiedenis geeft dit interieur een extra belevingswaarde", vindt cultuurhistoricus Westra. "We zijn nu bezig om, samen met het Joods Historisch Museum, hun laatste dagen in dit huis te reconstrueren."

Inrichting
De familie Korijn was een vooraanstaande familie. De inrichting is volgens Westra niet typisch Joods, omdat religieuze symbolen ontbreken. Westra: "De familie Korijn behoorde tot de groep geassimileerde Joden die zich de Nederlandse cultuur hadden eigengemaakt. Het is wel een luxueus interieur. Dat is bijvoorbeeld terug te zien in het gebruik van tropisch hardhout."

Stijl en ontwerp behoren tot die van de Amsterdamse School, met invloeden uit de Art Deco. "Alles is mooi op elkaar afgestemd: de lambrisering, het inlegwerk van de schouw en de ombouw van de radiatoren gaan vloeiend in elkaar over", zegt Westra bewonderend. Hij hoopt de ontwerper ooit te kunnen achterhalen.

Gasten die onaangekondigd aan de deur verschenen, werden kort te woord gestaan in de spreekkamer vlakbij de voordeur. De heer des huizes ontving de genode gasten in de luxe salon. Hier is de plafondverlichting nog authentiek. De wanden zijn gedecoreerd met houten panelen en paars velours behang. In de voorkamer staat een marmeren schouw. Tegenover de schouw staat een - op het oog - gewone buffetkast, die dienst deed als schrijftafel.

Ontdekking
"De eigenaar heeft net een mooie ontdekking gedaan", zegt Alexander Westra geheimzinnig. Hij trekt een plankje in de buffetkast los. Daarachter blijkt een lege ruimte verborgen. Een geheime bergplaats voor belangrijke documenten, dierbare foto's of een dagboek. Helaas zijn papieren die nieuw licht zouden kunnen werpen op het leven van de Joodse familie Korijn in de Viottastraat, niet aangetroffen.

Aan de buitenzijde ziet het pand er vervallen uit. Voor de ramen zijn houten planken getimmerd. Binnen is de kale hal volgekalkt met graffiti. Het huis is sinds maart eigendom van de vastgoedontwikkelaar Levo BV.

Voor die tijd, vanaf de jaren zestig, was het huis eigendom van het bisdom Haarlem dat er theologiestudenten huisvestte. Sindsdien heeft het pand dienst gedaan als studentenhuis. "De studenten hebben geen schade aangericht en de voorkamer hebben ze intact gelaten. Daarvoor verdienen ze wel een pluim", zegt Westra.

Verbouwing
In de achterkamer heeft ooit brand gewoed. De originele muren zijn vervangen door beton. De houten vloeren vertonen kieren en gaten; leidingen en elektriciteitsdraden steken uit de plafonds. "We waren bezig het huis te strippen, omdat we het wilden verbouwen tot een appartementencomplex", zegt directeur Ronald van Teeffelen van Levo BV. Na de bijzondere ontdekking is de verbouwing direct stilgelegd. "We zijn onder andere in gesprek met het Joods Historisch Museum over eventuele aankoop van het pand. Maar is ook mogelijk dat we het aan hen verhuren", licht Van Teeffelen toe.

Alexander Westra hoopt dat het huis van de familie Korijn een herdenkingsplek wordt voor Joden uit Israël en de Verenigde Staten. Zijn wens is dat het interieur wordt opengesteld voor het publiek als een soort tweede Anne Frank-museum. Maar dan moet het pand in zijn oude glorie worden hersteld, en dat zal nog flink wat tijd vergen.