Het konvooi met hulpgoederen voor Gaza dat is geënterd voor Israëlische commando's, was gecheckt op onveilige lading. De Nederlandse Anne de Jong, die meevoer op een van de schepen, zei dat voor het vertrek van het konvooi.

In de vroege ochtend klommen commando's van het Israëlische leger aan boord van het grootste van de zes schepen. Bij de aanval kwamen tenminste tien mensen om het leven. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan met schieten te zijn begonnen.

Ongedeerd
Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat zich twee Nederlanders aan boord bevonden van de schepen die op weg waren naar de Gazastrook: naast de 29-jarige Anne de Jong was dat de 43-jarige Amin Abou Rashed, een Nederlandse mensenrechtenactivist van Palestijnse afkomst. 

Inmiddels is bekend dat De Jong ongedeerd is en in een Israëlische cel zit. Dat heeft haar
moeder gezegd. De boodschap dat Anne gevangen zit kwam van de Nederlandse ambassade in Tel Aviv.

Piraterij
Vivian Korsten, de contactpersoon van Anne de Jong, heeft sinds de Israëlische aanval niets van haar vernomen.

Korsten: 'De schepen waren ongeveer 65 kilometer van de kust van Gaza. Dat betekent dat ze nog in internationale wateren waren. En als ik het internationale recht goed begrijp, is het onuitgenodigd aan boord gaan van Israëlische commando's dan piraterij.'

Maar piraterij is het niet, zegt hoogleraar Zeerecht professor Smeele van de Rotterdamse Erasmusuniversiteit. Piraten handelen voor eigen gewin, en hier gaat het om een actie van de Israëlische staat om reden van binnenlandse veiligheid. Smeele spreekt van een 'vijandige daad'.

Gecheckt
Anne de Jong vertrok zondag met het konvooi, de Gaza Freedon Flotilla, samen met honderden andere sympathisanten uit Cyprus om met hulpgoederen naar Gaza te varen. Een actie bedoeld als internationaal gebaar naar de inwoners van Gaza, die gebrek lijden als gevolg van de Israëlische afsluiting van de grens. Voordat ze aan boord ging vertelde ze aan de media dat aan boord niks was dat 'de veiligheid van Israël bedreigt'. 'Elke passagier en alle cargo is gecheckt door lokale politie in de haven. Alles wat wij aan boord hebben, zijn hulpgoederen waarmee Gaza weer opgebouwd kan worden.'

Geweldloos verzet
De Jong is promovendus aan de School of Oriental en Africa Studies (SOAS) in Londen. Ze neemt deel aan de Gaza Freedom Flotilla omdat ze vindt dat academisch werk niet beperkt moet blijven tot het schrijven van artikelen. De Jong benadrukte ook dat zij nooit geweld zal gebruiken. 'Wij zullen ons niet vrijwillig overgeven aan Israël, want dit is een missie naar Gaza. Wij zullen niet in Israëlische wateren komen. Als ik naar Israël wordt gebracht, is dat tegen mijn wil en daar zal ik mij ook geweldloos tegen verzetten.'

Onder de andere actioevoerders die met het konvooi meevaren, bevinden zich ook negen Indonesiërs. Zij zijn lid van de internationale hulporganisaties Mer-C en Kispa. Ook met hen is nog geen contact geweest.

Waarschuwing vooraf
Israël zegt de activisten te hebben gewaarschuwd niet naar Gaza te gaan. De schepen hadden in de Israëlische havenstad Ashdod moeten aanleggen, waar de lading gecontroleerd kon worden. Volgens een woordvoerder van de Israëlische regering had het konvooi schepen vooral de bedoeling om de radicale Hamas beweging te steunen. De Israëlische marine wil voorkomen dat het 'illegale' hulpkonvooi de haven van Gaza bereikt.

Eerder meldde de Arabische zender al-Jazeera nog dat het konvooi zijn koers had verlegd om een confrontatie met de Israëlische marine te voorkomen.

Geschokt
Demissionair minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken wil opheldering van de Israëlische ambassadeur in Den Haag. Hij is zeer geschokt dat er dodelijke slachtoffers zijn te betreuren. Ook VN secreatris-generaal Ban Ki-moon zei 'geschokt' te zijn door de Israëlische aanval. Hij veroordeelde het geweld en vindt dat er grondig onderzoek gedaan moet worden naar de precieze toedracht ervan.

De Turkse regering is woedend over de Israëlische actie. Het merendeel van de dodelijke slachtoffers is van Turkse afkomst. Ankara waarschuwt voor 'onherstelbare gevolgen'. De Turkse ambassadeur in Israël is teruggeroepen naar Ankara en de Turkse regering wil de VN Veiligheidsraad over deze kwestie bij elkaar komt.

In Istanbul verzamelden zich deze ochtend demonstranten voor de deur van het Israëlische consulaat. Ze probeerden de diplomatieke post te bestormen, maar werden tegengehouden.

Ook de radicale Palestijnse beweging Hamas, die de macht heeft in de Gazastrook, reageerde furieus. De beweging riep Arabieren en moslims op om 'in opstand te komen' bij de Israëlische ambassades wereldwijd.