Veel Nederlandse gezinnen in het buitenland kiezen voor een combinatie van internationaal onderwijs met aanvullend Nederlands onderwijs. Maar de toelating tot een internationale school gaat niet altijd van een leien dakje.   

NTC- (Nederlandse Taal en Cultuur) scholen zijn op zeer veel locaties te vinden, en de Stichting IBID, de Wereldschool en Edufax bieden uitstekend Nederlands taal en cultuur onderwijs op afstand. De combinatie van internationaal onderwijs met Nederlands moedertaalonderwijs houdt je mobiel, want hij is in vrijwel ieder land te maken, en het onderwijs behoudt hiermee een behoorlijke mate van continuïteit. Toch is de keuze hiervoor niet altijd een gemakkelijke. Er zitten een paar addertjes onder het gras: toelating tot het internationaal onderwijs is niet voor iedereen weggelegd.

English as a Second Language
Internationale scholen bieden vaak onderdak aan grote aantallen verschillende nationaliteiten (soms meer dan vijftig), en herbergen daarmee een grote rijkdom aan culturele achtergronden en diversiteit. Echter, de instructietaal is voor al deze leerlingen dezelfde, namelijk Engels. Je mag aannemen dat de meeste internationale scholen dus regelmatig te maken krijgen met de instroom van anderstalige leerlingen, en veel van deze scholen hebben dan ook een ESL-programma.

ESL is English as a Second Language. In dit programma worden leerlingen opgevangen die het Engels onvoldoende machtig zijn om het onderwijs te kunnen volgen, en zij worden hierin in hoog tempo op het juiste niveau gebracht – meestal gewoon onder schooltijd.

Dyslectische kinderen
Sommige internationale scholen zijn bijzonder goed geoutilleerd: beschikken over zwembaden, prachtige sportvelden, toneel- en concertzalen en schoolbussen die leerlingen vanuit de wijde omtrek ophalen en weer afzetten. Daarbij kunnen ook voorzieningen zijn als extra zorg voor dyslectische kinderen of een logopedist in vaste dienst.

Internationale scholen zijn privéscholen, en daarin schuilt zowel de rijkdom enerzijds als de beperkingen anderzijds. De ouderbijdrage is soms een enorm bedrag, en voor gezinnen waarvan de werkgever de kosten niet vergoedt, kan dit een groot probleem zijn.

IQ-test
Bovendien kan elke individuele school zijn eigen toelatingseisen stellen en bepalen welke voorzieningen wel en niet aangeboden worden. Daar is een goede reden voor: juist door het privékarakter van de scholen bestaat de noodzaak zich positief te profileren.

Goede uitstroomresultaten zijn daarbij van groot belang, en dit kan de aanleiding zijn voor scholen om bepaalde 'zwakke' leerlingen niet toe te laten. Er zijn scholen die voor de toelating een IQ-test vragen, en leerlingen met een IQ dat lager is dan een door de school bepaald niveau niet toelaten. Ook kan een school om dezelfde reden besluiten om een leerling met dyslexie of ADHD niet aan te nemen.

Stressvol
Niet alle internationale scholen bieden ESL. Deze scholen verwachten van nieuwe leerlingen een goede beheersing van het Engels; zo niet, dan worden zij niet toegelaten. Niet alle kinderen die 'vers' vanuit Nederland komen, kunnen aan die eis voldoen. Ik ken voorbeelden waarbij het niveau van het Engels telefonisch gecheckt wordt. Het kind in kwestie moet dan, in wat toch een enigszins stressvolle situatie is, in korte tijd een goede indruk van de Engelse taalbeheersing geven – een kind dat zelden eerder een telefoongesprek in het Engels heeft hoeven voeren, en dan ook nog met een totaal onbekende aan de andere kant.

Het probleem is dat je als ouder niet altijd een keus hebt. Grotere steden in het buitenland met een lange traditie van expats hebben vaak meerdere internationale scholen, en dan kan een kind dat op de ene internationale school niet toelaatbaar is nog wel op een andere internationale school terecht. Maar er zijn natuurlijk ook locaties waar maar één internationale school is, of een locatie heeft weliswaar meerdere internationale scholen, maar een daarvan is veruit te verkiezen, bijvoorbeeld omdat daar de mogelijkheid bestaat Nederlands binnen het curriculum te volgen. Als die ene school dan ook nog toelatingseisen heeft zoals hierboven aangegeven, heb je mogelijk een probleem.

Taleninstituten
Dat probleem is maar ten dele op te lossen. Als je kind ADHD of dyslexie heeft, kun je dat natuurlijk niet zomaar veranderen, en ook een IQ dat lager is dan wat de school als minimale eis stelt, is niet eenvoudig hoger te maken.

Het enige waar men vooraf wel degelijk wat aan kan doen, is het niveau van het Engels. Het is dus zaak zich vooraf goed te oriënteren op de toelatingseisen van een internationale school. Als daar de eis van de beheersing van het Engels deel van uitmaakt, is het mogelijk om vooraf in Nederland het Engels op het juiste niveau te brengen. Daarbij kan gebruikgemaakt worden van taleninstituten in de eigen omgeving; hierbij is het dan belangrijk te checken of een taleninstituut zich wel specifiek ook op kinderen richt, want lang niet alle taleninstituten doen dit. Ook de Wereldschool en Edufax bieden cursussen Engels, die in overleg met de school van het kind binnen schooltijd worden gegeven.

Mooie opleiding
Ook dan, als men alles gedaan heeft wat redelijkerwijs verwacht kan worden, is toelating niet voor de volle honderd procent te garanderen – maar men kan zichzelf in elk geval niet verwijten er niet alles aan gedaan te hebben.

Het lijkt door het bovenstaande dat toelating tot het internationale onderwijs een lastige zaak is, en dat je als ouder je handen wel mag dichtknijpen als zo'n toelating daadwerkelijk gelukt is. Dat is niet zo. Gelukkig gaat het meestal zonder enig probleem. En dan krijg je wel een erg mooie opleiding in een internationale omgeving bij uitstek. Maar het biedt kansen, wanneer je je vooraf goed informeert. Zo kom je, eenmaal op de bestemming aangekomen, niet voor onaangename verrassingen te staan.

Nuttige adressen
Wereldschool: www.wereldschool.nl
Edufax: www.edufax.nl
Stichting IBID: www.stichtingibid.org
Council of International Schools: www.cois.org