Remigranten zijn een vergeten groep. Dat zeggen relocatie-experts naar aanleiding van het verhaal van Mariëtta Bettman die terug wil naar Nederland. Een stappenplan met handige tips en links.

De redactie benaderde twee relocatie-experts: Cristian Ernsting van i-Mobility Relocation en Cindy Wilmink van Change of Address. Beiden hebben expat ervaring en beiden ondervonden aan den lijve hoe moeilijk het is om na terugkeer de draad in Nederland weer op te pakken.

Verschil expats en emigranten
En dan hadden zij het nog relatief gemakkelijk: zij waren expats en hadden dus een bedrijf achter zich dat hen en hun gezinnen financieel en praktisch bijstond. De vrouwen benadrukken dat de situatie voor remigranten moeilijker is. Die staan vaak alleen, en hebben doorgaans geen geld om een bureau in te huren. Maar dat wil niet zeggen dat terugkeer voor emigranten onmogelijk is.

Maak gebruik van internet
"Naar een commerciële relocator gaan is voor Mariëtta te duur," zegt Cristian. "Maar ze kan zelf op internet al heel veel uitzoeken. Het zoeken naar banen, huizen, financiële regelingen, etc. Het is de moeite waard om daar flink veel tijd in te steken, want zo kun je in je huidige woonland al heel wat wijzer worden."

Het is wel te adviseren deze informatie goed te controleren bij anderen.

Gebruik je bestaande netwerk
Cindy belooft een lijstje voor Mariëtta te maken met links en contacten, die behulpzaam kunnen zijn, met name bij het zoeken van een baan. Maar ze adviseert Mariëtta ook haar eigen contacten aan te boren.
"Iedereen heeft zijn eigen gebiedje waarover hij of zij meer weet dan jij, zowel in je woonland als in Nederland. Je zult verbaasd staan hoeveel mensen bereid zijn om mee te denken en je te helpen."

Cristian adviseert ook de Nederlandse ambassade in het woonland te benaderen. "Daar zijn ze op de hoogte van alle wetten en regels."

Breng je eigen situatie in kaart
Het is belangrijk voor je aan het hele proces van remigratie begint, je eigen situatie in kaart te brengen. Zet op een rij wat je situatie nu is en waar je naar toe wilt. Wat voor werk wil je doen, waar wil je wonen, welke scholen zoek je voor je kinderen, over hoeveel geld beschik je. Pas daarna komt het juridische en praktische deel van de remigratie.

Cindy vergelijkt het proces van terugkeer met een dominospel. "Je zet alle steentjes op de juiste afstand achter elkaar, en pas dan kun je het proces in gang zetten. Maar als er een steentje verkeerd staat, wordt het proces gefrustreerd en daardoor raak jij zelf weer gefrustreerd. Een expert kan die frustratie voorkomen, omdat die de weg weet en niet persoonlijk betrokken is."

Zoek eerst een baan
Cristian raadt Mariëtta aan om eerst te kijken waar ze wil werken. Voor de hand liggende werkgevers zijn multinationals. Cristian: "Ze moet gewoon haar cv mailen en vervolgens bellen met personeelszaken om haar situatie voor te leggen. Ook zou ze haar cv kunnen mailen naar uitzendbureaus en bv naar C&G Career Services, een bureau dat speciaal is gericht op de buitenlandse werknemer die naar Nederland komt."

Cindy adviseert ook op de website van Intermediair  te kijken. Zij ziet Mariëtta, die marketing manager is, als een kansrijke kandidaat op de arbeidsmarkt. Het intikken van deze functie op de site van Intermediair levert 175 hits op. Cindy: "Naar haar beroep is zeker vraag. Maar ze moet er wel rekening mee houden dat een werkgever zal willen dat ze minstens vier dagen per week werkt. Dus dat betekent kinderopvang voor haar jongste kind, en zorgen dat de afstand tussen wonen en werken niet te groot is, omdat ze na haar werk haar kind op tijd moet ophalen. Ook al is Mariëtta grote afstanden gewend, overal in Nederland staan files."

Cindy helpt steeds vaker remigranten en expats die hun baan kwijt zijn. Zij heeft vaste tarieven voor trajecten op uurbasis, maar rekent die vaak pas als mensen inderdaad een baan gevonden hebben en er dus aantoonbaar sprake is van een succesvolle bemiddeling.

Eerst huren, dan kopen
Mensen met een Nederlandse nationaliteit kunnen zich vestigen waar zij willen. Maar zowel Cristian als Cindy zijn van mening dat Mariëtta beter eerst een baan kan gaan zoeken, voordat zij een woonplaats kiest. Voordeel van de Randstad is dat er meer banen zijn, voordeel van Oost- en Noord-Nederland is dat je er makkelijker een huis vindt.

Beide relocatie-experts adviseren om eerst te gaan huren. "Als de woonplaats niet bevalt, kun je gemakkelijk weer weg," zegt Cindy. Cristian voegt eraantoe dat een huurhuis ideaal is als uitvalsbasis om het moderne Nederland op je gemak te verkennen.

Ten slotte is de woonplek die je kiest natuurlijk ook afhankelijk van de scholen die je voor je kinderen zoekt. Voor huurhuizen zijn vele websites te vinden. De belangrijkste website voor koophuizen is Funda.

Tweetalige scholen te over
Een internationale school vind je slechts op enkele plekken in Nederland, maar tweetalige middelbare scholen, waarbij een aantal vakken in het Engels wordt gedoceerd, zijn door het hele land te vinden. In het afgelopen schooljaar waren dat er 101 in totaal.

Voor remigranten zal een internationale school doorgaans te duur zijn, terugkerende expats, voor wie de opleiding van de kinderen (deels) door het bedrijf betaald wordt, zien wellicht niet op tegen schoolgeld van duizenden euro’s.

Vraag studiefinanciering aan
Kinderen met de Nederlandse nationaliteit die in Nederland gaan wonen en studeren, hebben gewoon recht op studiefinanciering, aldus woordvoerder Daniël Blok van de Informatie Beheer Groep in Groningen. Daar kun je ook informatie vinden over tegemoetkoming voor scholieren en tegemoetkoming voor ouders.

De oudste dochter van Mariëtta zou dus studiefinanciering kunnen aanvragen. Voor toelating tot de universiteit moet zij wel eerst haar middelbare-schooldiploma legaliseren. Meer info daarover bij het Nuffic in Den Haag.

Kinderbijslag
Sommige sociale voorzieningen in Nederland zijn ook toegankelijk voor remigranten. Dat geldt bijvoorbeeld voor de kinderbijslag. Op de website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid staat te lezen dat iedereen met kinderen jongeren dan 18 jaar die in Nederland werkt of woont recht heeft op kinderbijslag. De hoogte van de kinderbijslag hangt af van de leeftijd van de kinderen en van de vraag of zij thuis- of uitwonend zijn. Als Mariëtta met haar gezin naar Nederland komt, moet zij voor de kinderbijslag een aanvraagformulier opvragen bij de Sociale Verzekeringsbank.

Ontslagen in het buitenland: zorg voor ontslagbrief
Wie remigreert omdat hij ontslagen is in het buitenland moet zich melden bij het UWV. Het recht op een WW-uitkering hangt volgens UWV-woordvoerder Jan Stalman af van het feit of iemand ontslagen is of zelf ontslag heeft genomen. Wie zelf ontslag neemt kan geen beroep doen op de WW, wie ontslagen is, moet daarvan een schriftelijk bewijs van de werkgever kunnen overleggen.

De hoogte van de WW hangt weer af van het arbeidsverleden over de laatste vijf jaar, of dat nu in Nederland of in een ander land is. Binnen de EU zijn daarover afspraken gemaakt die gelden voor alle EU-landen. Maar ook met sommige niet EU-landen, zoals de VS, zijn er bilaterale afspraken. De zaak wordt simpeler als iemand voor een Nederlands bedrijf in een ander land gedetacheerd is geweest, want dan zijn er doorgaans in Nederland ook premies en belasting betaald.

Bijstand
Op de website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid staan de voorwaarden vermeld voor het aanvragen een bijstandsuitkering. Ook daarvoor geldt dat iemand legaal in Nederland moet wonen en een vaste verblijfplaats dient te hebben, niet in eigen onderhoud kan voorzien en over onvoldoende eigen middelen beschikt. Een gezin mag niet meer dan 10.910 euro bezitten, voor een individuele aanvrager is de grens de helft van dit bedrag, 5.455 euro.

Volgens Jeantine Reiger, woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, gelden voor het recht op een uitkering in principe dezelfde voorwaarden als voor andere Nederlanders die al in Nederland wonen. Maar aan remigranten worden aanvullende voorwaarden gesteld. De uitkerende instantie, de gemeente, zal ook onderzoeken of de aanvrager een persoonlijke en duurzame band met Nederland heeft. Het gaat dan om juridische, sociale en economische binding. Vragen die hierbij gesteld worden gaan bijvoorbeeld over het hebben van een tweede woning buiten Nederland, de verblijfplaats van gezinsleden, het doel van het verblijf in Nederland, mogelijke binding met een ander land en de plaats in het maatschappelijk leven.

Ziektekostenverzekering
Iedereen die in Nederland woont of werkt is op basis van de AWBZ verzekerd voor ziektekosten. Zorgverzekeraars zijn verplicht om aanvragers die voldoen aan bovenstaand criterium te accepteren. De keuze is groot, maar op internet kan men de paketten vergelijken die de verschillende zorgverzekeraars aanbieden.

Remigrantenregeling ontbreekt
De Nederlandse wet kent geen speciale regelingen voor Nederlanders in het buitenland die terugkeren. Cindy Wilmink vindt dat vreemd. Nederland kent wel een wettelijke regeling inzake kennismigranten en een subsidie voor buitenlandse remigranten die Nederland weer willen verlaten. Cindy wil zich inzetten om te gaan lobbyen voor een speciale regeling voor Nederlandse remigranten. "Hun aantal neemt toe, en daar zitten soms schrijnende gevallen tussen," meent zij. Cindy belooft in Den Haag aan de bel te trekken.

Cristian voegt ten slotte toe dat er zich een andere aardige groep bevindt zich op LinkedIn: Dutch professionals working abroad. Een prima plek om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en vragen in de groep te gooien. Ook Facebook kent meerdere groepen van Nederlanders in het buitenland. De grootste is If you Ain't dutch you ain't much met meer dan 25.000 leden. Dus als je nog vragen over hebt: gooi ze in de groep!