Mieke Janssen-Matthes
Mieke Janssen-Matthes is transcultureel pedagoog. Na een langdurige periode als docent en coördinator in het voortgezet anderstaligen onderwijs startte zij in 1992 de interculturele pedagogische praktijk MIJAM, waar zij jongeren en opvoeders in wisselende culturen adviseert.
Zij schreef de boeken: Op reis naar Anderland, waarin kinderen op een interactieve manier worden begeleid bij een internationale verhuizing en Het geheim van Anderland voor kinderen die al in het buitenland wonen. Beide boeken zijn ook in het Engels verkrijgbaar. Voor de tieners schreef zij ‘Anderland mail’, ook een interactief boek gebaseerd op hun belevingswereld.
Mieke werkt sinds 1953 met kinderen die te maken krijgen met cultuurwisseling. Ze is zelf grootmoeder in een internationale familie, waarin zes verschillende culturen hun plaats hebben. Recent is haar boek voor volwassenen uitgegeven: ‘Anderland, volwassen verkassen’.
Voor meer informatie over Anderland en bestellen van boeken, ook vanuit het buitenland: www. www.wereldschool.nl /boeken of /voorbereiding
Eens komt het ogenblik dat serieus overwogen moet worden wat te doen: terug naar huis, terug naar vroeger of liever ons leven hier continueren? Voor de een zal het een teleurstelling zijn, voor de ander een opluchting, voor een derde een prachtige promotie: terugkeren gaat net als vertrekken gepaard met gemengde gevoelens.
Tot zover niets nieuws onder de zon, u denkt een bekend proces door te gaan maken: het vertrek uit Nederland nog eens overdoen, maar dan in omgekeerde volgorde. U hebt immers ervaring genoeg!
De papierwinkel is wel weer door te komen, de tickets gekocht, dan nog de huisvesting, het regelen van het afscheid. Inderdaad, zo moeilijk lijkt het nu niet, zeker niet als er ook nog een bedrijf de terugkeer ondersteunt of een professioneel bureau u te hulp komt.
Het proces van loslaten, ankers hijsen of wortels uitgraven, contacten beëindigen of veranderen is in gang 'gezet. Het terugkeergevoel van 'we gaan naar huis!‘overheerst.
Nieuwe verdieping
Maar deze voorbereidingsfase vraagt ook om bewustwording. Bewustwording van keuzes en gevoelens, het denken over antwoorden op vragen als: waarom ga ik terug?, wat laat ik achter? en wat denk ik straks te vinden?
Gelden de overwegingen die u had om uit Nederland te vertrekken nog steeds?’ Sommige zaken kunnen veranderd zijn, zoals de situatie in uw huidige woonland, de thuissituatie, de leeftijd van de kinderen, maar ook uzelf en uw eventuele partner zijn veranderd, kijken anders tegen veel dingen aan.
Bovendien vertekent de herinnering de werkelijkheid van toen door te verfraaien, te romantiseren, te vervalsen of te vergeten! Allemaal factoren om rekening mee te houden.
Omgekeerde cultuurschok
Probeer dit helder te krijgen, want het is een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op de terugkeer. Ook nu zult u na terugkeer een cultuurschok ervaren, dat is de ervaring van de meeste repats of remigranten. Uit gesprekken na terugkeer komt keer op keer naar voren dat remigratie moeilijker is dan emigratie. Hoe onverwachter de klap, des te groter de schok. Je zult je een vreemdeling gaan voelen in eigen land, terwijl je dat juist niet verwacht.
Juist in die - meestal onverwachte - cultuurschok ligt de kern van de problemen bij terugkeer. Remigranten hebben toekomstverwachtingen, maken plannen voor het gezin, voor zichzelf, vanuit een realiteit die vaak niet meer helemaal spoort met de dagelijkse werkelijkheid in Nederland. De samenleving verandert, een buurt kan een ander karakter gekregen hebben, (groot)ouders zijn in een andere leeftijdsfase beland, bedrijven en instellingen werken vanuit een andere visie. Tijdens vakanties is dit weliswaar merkbaar, dan kun je er langs heen kijken maar nu wordt het een geleefde werkelijkheid.
Individualistische samenleving
U zult merken dat alle kenmerken van het acculturatieproces zich nu weer voordoen:
*De vermoeidheid na de stress van afscheid, vertrek en de reis;
*de aanvankelijke euforie van het weer thuis komen;
*de onverwachte problemen bij het vinden van een huis, werk en het kiezen van scholen;
*de opeenstapeling van kleine irritaties en teleurstellingen, vaak veroorzaakt door een niet reëel verwachtingspatroon of een aantal onvermoede veranderingen.
En verder is iedereen is druk met zichzelf, Nederland kent een individualistische samenleving. Het nieuwtje van de terugkeer is er vrij snel vanaf, het gewone leven is aan zet.
Spanningen
Wees niet verbaasd wanneer ook nu meer lichamelijke klachten zich voor gaan doen, wanneer kinderen uit hun evenwicht raken en relaties binnen de familie en vriendenkring onder druk lijken te staan. Ook in de werksfeer kunnen zich regelmatig spanningen voordoen.
Dit zijn symptomen van het terugkeerproces die in sterk kunnen verschillen in hevigheid.
Maar na verloop van tijd, al duurt het soms wel een jaar, komt alles weer goed, en begint u, wie weet, weer aan een nieuwe uitzending te denken ...












Wel ik zit nu al 40 jaar in Houston tx heb 2 zonen die zijn helemaal amerikaans ik ben gescheiden me ex man en ik zijn nog vrienden .ik dacht er over om terug te gaan naar nederland,maar ik lees de telegraaf dagelijks en ik ben zeer teleur gesteld over al die Moslims die er wonen en een grote bek voeren ,ik denk dat ik daar niet tegen kan metal die vreemdelingen die zich zelf niet aanpassen. Dus ik blijf hier heb een mooi huis hier ik kan me zelf niet in een flatje zien met lastige buren .
Heel goed te begrijpen, ook hetzelfde ervaren na 3jaar in Engeland te hebben gezeten.
Terug in Nederland 12 jaar en onmogelijk. Nu in Spanje om te kijken hoe dat gaat.
Het leuke is dat je wel voorbereid heel gaat maar onvoorbereid terug. En wat als je door gaat naar een ander land....
Het boek naar Anderland is helemaal leuk en een goede voorbereiding....
Brenda
Ik ben een vrouw uit den Haag maar woon al 15 jaar in Málaga, het land is steeds dieper in de crisis aan het zinken, de werkeloosheid in Spanje is 24% hier in Andalucia, waar ik woon is het 33%, en onder de jongeren 40%. Ik ben 48, op mijn leeftijd ben je zowaar afgeschreven op de arbeids markt hier.
In 2006 zijn mijn partner en ik uit elkaar gegaan en in 2008 is ons huis in beslag genomen, ondertussen zijn we allebei werkloos en de oplossing volgens mijn ex is dat mijn zoon bij hem gaat wonen en ik terug naar mijn land ga.. daar hij geen euro bijdraagt aan het onderhouden van zijn zoon, zijn alle kosten voor mij, wat nu dus echt onmogelijk wordt en zie ons eerdaags op straat staan. Ik kan dit mijn zoon niet aandoen en ben bang dat de voor mijn ex ideale oplossing de enige is...
Ook al zou ik best graag naar den Haag terug willen, het feit dat ik zonder mijn zoon moet gaan, vind ik een vreselijk idee. Aan de andere kant is het ook onmogelijk om naar NL terug te keren vanwege het simpele feit dat ik geen geld heb...en het remigratie beleid in NL is sluit nederlanders uit, is alleen gericht op buitenlanders die naar hun land terug willen, daar zijn allerlei subsidies voor, maar daar ik van nederlandse afkomst, heb ik daar geen recht op. Ik zit erover te denken om een klacht in te dienen bij de Commisie gelijke Behandeling..
Ik ben in 1986 naar Canada geemigreerd en ben nog steeds blij dat ik deze stap genomen heb. Teruggaan naar Nederland is voor mij nooit een optie geweest, behalve misschien om voor een paar weken familie en vrienden te bezoeken, en dan weer lekker op het vliegtuig stappen en naar huis gaan in Winnipeg. Vergeleken met Canada voelt Nederland net als Madurodam, klein en bekrompen. Ik denk dat het na 26 jaren ontzettend moeilijk zou zijn om je weer aan de Nederlandse manier van leven aan te passen. Ik blijf via diverse kranten op de hoogte van wat er zich in Nederland en Europa afspeelt en ben blij dat ik hier ben. (waar alles natuurlijk ook niet allemaal rozegeur en maneschijn is) Zoals ze hier zeggen : "Home is where the heart is" en mijn hart is definitief hier in Winnipeg, Manitoba, Canada.
Je kunt niet kiezen waar je wordt geboren, je kunt wel kiezen waar je eindigt.
Beste Anna Maria, Ik begrijp HOE je het bedoeld, Maar geloof mij , Ik ken genoeg mensen die Niet kunnen kiezen waar ze eindigen !
Hallo ik ben al 40 jaar in houston tx maar ik ben al de jaren om het jaar terug naar Nederland geweest.Ik ben destijds voor mijn man geemigreerd ik heb altijd spijt gehad nu ben ik gescheiden ik ben 70 jaaar intussen nu ben ik echt van plan om terug te gaan . ik heb 2 zonen die zijn getrouwd en me jongste zoon woond in NY en me oudste zoon die woond bij mijn maar ik wil op me eigen wonen ,hier heb ik een mooi groot huis met zwembad er bij maar ik wil dat omruilen voor een gezellig klein flatje ,Heerlijk weer naar de open markt me heerlijke eten ik sta er klaar voor.
Johanna, Als je kunt , Ga dan eerst eens MINSTEN 3 maanden zonder onderbreking in Nederland wonen en vooral wandelen op die Markten die je van vroeger kent.!! Juist VROEGER !!!
Nederland lijkt helemaal niet meer op dat van 40 jaar geleden ! Verbrandt niet zomaar alle mooie schepen achter U !!
Wat mevrouw Mieke vergeet te vertellen is, dat het onmogelijk voor een NL’se expat wordt gemaakt om naar NL terug te keren als er een buitenlandse partner en kinderen geboren in het buitenland in het spel is. Gelukkig heb ik ook 17 jaar in Spanje gewoond en daar is het geen probleem om terug te keren, ondanks 1 waardeloze Europa. Ben nu meer dan 20 jaar uit NL en heb vorig jaar geprobeerd om naar NL te komen. We zijn er 4 maanden geweest en was blij dat we weer op het vliegtuig stapten richting Azie. IND, gemeente, CWI, sollicitaties, vreemdelingen politie, ziektekosten verzekeringen, bank rekening openen,belasting nummer aanvragen, etc, etc. We werden overal van het kastje naar het muurtje gestuurd. We besloten weer terug te gaan, nadat het o zo vriendelijke (NOT) IND de verblijfs verguninng had geweigerd. Heb overwogen om mijn nationaliteit te veranderen, maar dat kan ik mijn kinderen niet aan doen, die de NL’se nationaliteit hebben. Het wordt tijd dat de gevestigde politiek iets voor de expats gaat doen. Nu zijn we vogelvrij verklaard, dat terwijl 95% van de expats Nederland vertegenwoordigen (die andere 5% zijn de van der sloots, criminelen en ander gespuis). Het wordt tijd dat er een politieke partij opgericht wordt voor de expats (850.000 in totaal= 13 zetels!)
Heel herkenbaar , Die hele bureaucratische rompslomp is de hoofd reden dat Ik weg ben gegaan uit Nederland EN dat naast het OVERVOL land gevoel, het voor mijn Ukrainse vrouw een reden is om er niet te willen wonen. Ook wij zijn elke keer weer blij om weg te mogen !! Zonder vrienden en familie kwam ik er helemaal niet meer !
1984 na 5 jaar Engeland weer naar huis. Puberende zoon gelukkig op de middelbare school; dochter helemaal gek van ´buiten spelen´; moeder gelukkig met eindelijk weer een serieuze baan en ikzelf even met de nek aangekeken. Nam de de plaats in van iemand die op promotie had gerekend.
Binnen 6 maanden heel het gezin weer happy.
Zelf heb ik dit gegeven van deze opgewerkte Internationale pedagoge als een lachertje gezien.
De eeuwige onderschatting van de toekomstige of terugkerende expat!
De kracht zit in de mensen zelf. En ieder ervaart het ook weer anders. En zoveel kracht als je als beginnende expat had, zoveel kracht zal je ook wel weer hebben om eerst als een soort expat in je thuisland terug te komen.
Daar is werkelijk niets bijzonders aan. Een gegeven wat wel een grote prioriteit moet hebben in dit geheel is deze.
Ga niet leuren met tieners. Geef tieners een vaste stek vanaf 12 jaar, dat is alles.
En voor de rest is er niets bijzonders aan om expat te zijn. Gewoon een ander leven in een ander land, dat is alles!
Terug naar vroeger gaat niet!
Het Land zoals wij dat hebben gekend bestaat allang niet meer!
De samenleving is in NL zo veranderd dat als je er een keer komt, weer zo snel mogelijk weg wilt.
Familie, Vrienden en kennissen even gedag zeggen, maar dan zo snel weg uit NEDER land. De sociale neergang is groot en wordt alleen maar erger, een land om snel te vergeten, het is er namelijk niet meer!
gelukkig constateert Mieke dat na een jaar alles weer goed komt.
Ik was laatst terug voor een paar weken en ik kon niet snel genoeg weer op het vliegtuig terug stappen. Veel te vol en te druk. In de grote steden lijkt het wel of je in Noord Afrika woont. En die enorme troep overal.
Het viel me ook op dat als je Engels spreekt je beleefder wordt behandeld.
Het eerste wat mij in het verhaal van Mieke Janssen opviel is 'we willen/gaan terug naar huis'
Ik vraag me af waar je huis is. Ga je emigreren dan bouw je in je nieuwe land toch een nieuw leven op en wordt daar je huis e.o. toch je thuis?
Tenminste zo is het wel bij ons gegaan. Inmiddels 15 jaar woonachtig in Zuid-Frankrijk vertrokken we af en toe met vakantie naar Nederland. Maar na een paar weken gingen we terug naar huis (=Frankrijk). Een teken van geintegreerd zijn? Een teken van echt gekozen hebben voor een bepaald land?
We hebben het qua gezondheid zeker niet makkelijk gehad en nog steeds niet, maar we zijn hier thuis, hebben hier goede medische verzorging en hebben hier de buren en vrienden om de hoek die op moeilijke momenten bijspringen. En dat zijn zeker niet in eerste instantie de Nederlanders hier, maar de Fransen. Dus waar en bij wie voel je je dan thuis?
Keerzijde van de medaille zal inderdaad zijn dat als wij ooit terug (moeten) gaan naar Nederland (dus niet naar huis!!) we daar weer zullen moeten integreren, want het verschil tussen Fransen en Nederlanders is dat de eerst genoemden weten wat leven is en de laatste groep helaas vaak bezig is met overleven.
Sterkte aan allen die op dit kantelpunt problemen te overwinnen hebben!
Nanny
ik woon sinds 1987 in canada en in het begin was het moeilijk en besloot ik terug te gaan naar nederland.ik heb echt geprobeerd me weer thuis te voelen maar het was onmogelijk.
niemand in nederland heeft enige belangstelling voor je en iedereen is zo overtuigd van zichzelf dat ik maar snel weer naar canada terug ben gegaan en daar nu helemaal thuis ben.zelfs op vakantie naar nederland loopt steeds uit op een teleurstelling.
cees van de kamp 15 juni 2012 - 8:10 pm / frankrijk
beantwoorden
ik moet ergens een waarschuwing kwijt voor mensen die een bedrijfje of eigendom hebben (gehad) in Portugal. Denk dat het voor de hele Crisis-zone dezelfde waarschuwing geldt. Zorg dat je voor je vertrek alle financiële zaken en belastingen bij je vertrek echt goed geregeld zijn. Een vriend heeft zijn huis in P. verkocht in 2005 en werd onlangs geconfronteerd met de belasting op de toegevoegde waarde. De hoofdsom bedroeg 12.000 Euro en er kwam 12.000 Euro rente bij !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Ik kreeg een week geleden een aanslag voor achterstallige IVA ( btw) over de jaren -2002/2003- dat ik al vertrokken was uit Portugal. Zelfs douane rechten ???? Aanslag 4030 Euro, te betalen binnen 30 dagen. Gelukkig had ik wel alles geregeld via mijn boekhouder die nu het onderzoek in handen heeft en me verzekerd dat er een fout is gemaakt.
Dus : ga niet weg zonder verklaring van de Financas !!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Die vriend heeft zijn aangifte Mais Válias niet, of niet op tijd gedaan. Had in 2008 nog binnen de termijn aangifte kunnen doen. De aanslag IRS volgt in Portugal binnen enkele weken. Daar kan de fout niet zitten.
Maar er zijn veel mensen geweest die dachten dat er in Portugal niet zo nauw werd gekeken. Totdat in 2011 de zaak fout liep en de Troika de ambtenaren aan het werk zetten.
M.a.w. Wie denkt dat Portugal om de tuin geleid kan worden; niet doen. De molens malen langzaam, maar ragfijn. En de penalties zijn niet mis.
Sinds anderhalf jaar woonachtig in Australië (niet als expats, wel voor het avontuur) met man en 2 kinderen van 9 en 11 jaar oud. Voor ons vertrek vanuit NL ((waar we het overigens ook altijd heerlijk hebben gehad) hebben we besloten dat het voor een periode van 2,5 jaar zou zijn, vooral vanwege de leeftijd van de oudste en ons idee dat hij dan eenmaal terug in NL daar voor het eerst naar de middelbare school kon gaan. Eerste jaar hier is vol "ups" en een enkele "down" verlopen, kids zijn geweldig goed gesetteld op school, in clubs etc. Mijn man en ik werken beiden, zijn ook lid van sportclubs en hebben inmiddels al een leuk nieuw vriendengroepje gevonden, met voornamelijk ouders van school. Dit tweede jaar voelt wel wat anders voor mij vergelekn met het eerste: het gewone leven heeft zijn intrede gedaan, het nieuwe is er af, ook Australië heeft minpunten en het meest belangrijke; is mis familie en vrienden in Nederland. Mijn man staat er wat anders in, hij geniet volop van alle dingen hier en probeert er alles uit te halen wat er in zit. Vooral het geweldig lekkere klimaat geeft daartoe veel mogelijkheden. Ondanks het gemis van dierbaren in NL denken we eraan om ons verblijf hier met een jaar te verlengen, om verschillende redenen maar vooral onze zoon die smeekt om hier zijn lagere school af te mogen maken ipv halverwege het laatste schooljaar terug naar NL (want dan is het zomer in NL). Met plussen en minnen is de keus moeilijk te maken vind ik, het lijkt soms of je appels en peren met elkaar vergelijkt en het blijft toch vooral het individuel gevoel wat maakt dat je keuze naar een bepaalde kant doorslaat denk ik. Het voelt te vroeg om ons nu al langzaam op de terugkeer voor te gaan bereiden, maar aan de andere kant denk ik dat tuggaan moeilijker wordt naarmate we hier langer zijn. Waar doe ik goed aan voor de kinderen, ons gezin, mezelf? Ik probeer zoveel mogelijk te genieten van het hier en nu, want ik weet zeker dat eenmaal terug ik ook de dingen en mensen hier enorm zal missen, maar ik ontkom er niet altijd aan vooruit te denken en te wikken en te wegen... Herkenbaar?
Ik kom graag in contact met remigranten. Het lukt mij nog steeds niet (na 2 pogingen van 11 maanden en 1,5 jaar) om in Nederland weer te aarden. Na 15 jaar te hebben "gezworven" blijf ik me een buitenstaander voelen in NL.
Ik begrijp het, ook ik kwam na 3jaar in Engeland te hebben gezeten terug naar Nederland.
Na bijna 12 jaar proberen naar Spanje vertrokken.Ook ik snap het niet.
Ik ben bang dat het je ook niet gaat lukken, zoals ik het zie, de beroemde winkel blindheid, daar waar je elke dag zit, daar zie je de problemen niet of veel te laat. Wij de emigranten hebben de andere kant gezien en als wij dan in Nederland terug komen zien wij, dat Nederland de afvalbak van de wereld is geworden , alles wat zich in zijn eigen land niet prettig voelt, niet medisch word verzorgt, of financieel niet rond kan komen word in Nederland gedumpt, Je mag blij zijn als je in de grote steden in een winkel met begrijpelijk Nederlands word aangesproken.
Dat is dus mijn ervaring en dat ziende en voelend, blokkeert het gevoel van TERUG zijn in eigen land ,,,,,want het is MIJN land niet meer !
Allemaal heel herkenbaar, apart omdat zo te lezen :).
Na (slechts) 2 jaar Colorado 2005-2007 weer met hele gezin teruggekeerd in Nederland. Her-intergratie van de kinderen in schoolsysteem 1 van de grootste uitdagingen denk ik. Terug bij oude werkgever maar tijdens expat periode ws er een grote machtswisseling geweest, zit voor mijn gevoel nu dus (zakelijk) op de verkeerde plek. Ben echt supertrots op het feit dat mijn gezin en ik dit avontuur hebben meegemaakt en denken er nog (erg) vaak aan terug, alhoewel je omgeving het na 1 kop koffie echt niet meer interesseert, da's wel een beetje jammer..
Ik zie onze levenservaring als een grote Pro voor de rest van ons leven en raad het iedereen aan als hij/zij de kans krijgt en het ook durft(!).
Op herhaling ?... zeg nooit nooit.. :) ideaal beeld is de kinderen door de opleidingen heen en dan met z'n allen terug naar misschien wel de mooiste staat van Amerika.
Ik heb maar van 1 ding spijt.. een goede vriend/collega die al heel lang expat is gaf als advies 'neem GEEN beslissing over teruggaan tussen de 11-14 maand na aankomst' .. en dat is precies wat we gedaan hebben.
Na ongv 14 maanden is er een nieuwe fase nl het 'echte leven' die je een eerlijke kans moet geven. Als je te snel teruggaat blijf je in een roes van 'komen, ontdekken en gaan' en dat is NIET het echte leven.
Wat wij leuk zouden vinden is om met andere expats is contact te kunnen leggen en ervaringen te delen. Het doorbreken van de kleine(re) wereld van je omgeving is soms wel eens prettig. Wij zijn al een tijd op zoek naar die speld in de hooibergen van Overijssel..
Hoi,
Die vriend heeft inderdaad erg gelijk! Wij zitten nu ruim 1 jaar in Oostenrijk en ik heb nog nooit zo vaak gedacht/gezegd ik ga terug ik denk dat ook hier de fase van het normale leven begonnen is. En ik wil echt niet terug hoor maar als het even tegen zit...
Succes ermee!
Groetjes Corine
Contact altijd leuk Frams! We delen graag onze ervaringen als emigrant en expat. Ik herken veel in je verhaal.
Dus tot mails? groeten Nathalie
terug naar nederland na 41 jaar. behalve de emotionele kant is er de formele kant met zaken als is er een overzicht van documenten, die nodig zijn om in te kunnen schrijven in een gemeente? welke instanties in welke volgorde moeten worden bezocht? wat zijn de kosten? hoeveel tijd nemen de procedures in beslag? waar heb ik nog niet aangedacht?
jan
Na 9 jaar Frankrijk sinds 5 maanden terug in NL (2 personen).
Buren contact (in beide landen) is prima. Contact met familie en oude vrienden en kennissen in NL is teleurstellend in die zin dat zoveel mensen het zo druk (te druk) hebben. Sociale verplichtingen kosten tijd en tijd is kostbaar?
Is sociaal contact dan niet voornamelijk bedoeld als ontspanning, als leuk?
Ik heb een keer gelezen dat er bij terugkeer geen belangstelling is voor je ervaringen in het buitenland en dat ervaar ik ook zo. Vind het wel vreemd dat mensen niet nieuwsgierig zijn !
De winter duurt in NL wel heel erg lang.
We hebben daarom besloten om toch nog een huisje aan te houden in Zuideuropa.
Ook vanwege het feit dat daar sociaal contact warmer en spontaner is en er niet gerekend wordt in "tijd".
Na elf jaar Australie teruggekeerd naar Nederland (single mum met twee dochters van 11 en 14 jaar). Is prima verlopen. Een jaar voor terugkeer zijn we drie weken in Nederland geweest; voor mij om me te orienteren op de arbeids- en huizenmarkt; tegen de kinderen heb ik gezegd dat het een vakantie was, want ik had ze toen nog niets over mijn plannen verteld. Bij terugkeer in Australie heb ik al snel de beslissing genomen en ben ik gaan voorbereiden. Met de kinderen heb ik letterlijk de pros and cons op een rijtje gezet, want zij wilden natuurlijk niet terug naar Nederland. Ze waren immers in Australie opgegroeid. Ik heb gezegd dat de pros een bonus waren (o.a. dichtbij familie, geen schooluniformen) en dat we aan de cons gingen werken (o.a. de taal, nieuwe vrienden maken). We zijn nu twee jaar verder en het gaat goed met ons. Het heeft ook te maken (denk ik) dat we met een goed gevoel uit Australie weggingen en niet omdat we het niet goed hadden daar. Het was absoluut een positieve keuze en ik realiseer me dat we hierin zeer bevoorrecht zijn.
Nieuwe reactie inzenden