Ellen Blom
Ellen Blom is een van de mensen achter JuffrouwBlom.com. Juffrouw Blom is een 'digitale taaljuf.' Het bedrijf ontwikkelt en verkoopt software om Nederlands mee te leren. Een groot gedeelte van de klanten woont (tijdelijk) in het buitenland en gebruikt de computerprogramma's om kinderen bij te laten blijven met Nederlands.
Meer informatie op: www.juffrouwblom.com. (nu ook beschikbaar voor Mac-gebruikers). Juffrouw Blom werkt samen met Edufax, een organisatie voor internationale onderwijsbegeleiding.
'Ik ben honger' is een voorbeeld van 'taalvermenging'. Dit verschijnsel zie je veel bij (jonge) kinderen die meertalig worden opgevoed.
Een gesprekje dat ik laatst voerde met Jill (4), een Nederlands meisje dat opgroeit in Hong Kong, leverde de volgende voorbeelden op:
'Hij woont op de derde vloer (verdieping).'
'Hij is van Amerika.'
'Ik ga naar de swimming pool.'
'Dat ligt onder hier.'
'Wat gaan we after lunch doen?'
'Waarom regent het still?'
Wat ook opviel was dat ze soms in het Nederlands en soms in het Engels antwoordde op mijn Nederlandse vragen. Jill is geboren in Nederland, maar verhuisde toen ze twee was naar Hongkong. Op het moment van de verhuizing sprak ze nog nauwelijks. Ze heeft een oudere broer die vier was toen hij verhuisde en bij hem zie je dat hij de twee talen veel minder mengt. Waarschijnlijk doordat hij al vrij goed Nederlands sprak toen hij Nederland verliet.
Green of Groen
Nog een voorbeeld: Jaimie (3 jaar) heeft een Engelse moeder en een Nederlandse vader. Daarbij horen een Engelse en een Nederlandse oma en opa. Jaimie spreekt met zijn moeder Engels en met zijn vader Nederlands. Bij zijn oma en opa past hij ongemerkt zijn taal aan aan de taal die zij gebruiken. Tót de Nederlandse oma hem op een dag een trui laat zien die ze voor hem aan het breien is. Hij zegt dan: 'Bloody hell, green!'
Waarschijnlijk drukte deze Engelse uitdrukking op dat moment voor hem precies uit wat hij zeggen wilde: Wat afschuwelijk! De Engelse antwoorden van Jill en dit verhaal over Jaimie zijn voorbeelden van 'pragmatische differentiatie'. Dit houdt in dat een taalgebruiker het woord of de uitdrukking gebruikt die het best uitdrukt wat hij bedoelt, zonder rekening te houden met de taal (code) waarin hij zich aan het uitdrukken is.
Code Switching
Het door elkaar heen gebruiken van twee talen, wordt 'code switching' genoemd. 'Code switching' treedt op bij veel kinderen die een tweetalige omgeving opgroeien. Je ziet het soms, in lichte mate, ook bij volwassenen die jarenlang geen Nederlands meer hebben gesproken.
'Code switching' houdt in dat de eerste taal doordringt door in de tweede taal, waardoor fouten ontstaan. Naarmate talen meer van elkaar verschillen, zie je dat talen meer worden gemengd en vreemdere zinnen opleveren. Kinderen die Engels en Nederlands spreken, mengen de zinnen vaak wat meer dan kinderen die bijvoorbeeld Nederlands en Duits spreken, omdat Duits en Nederlands qua structuur meer op elkaar lijken.
Accent
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat tweetalige kinderen in de ontwikkeling van woordkennis in beide talen over het algemeen iets achterlopen bij eentalige kinderen. Tweetalige kinderen vertalen vaak de klanken van de taal die ze het meest spreken, naar de andere taal. Hierdoor hebben ze een accent en worden er spelfouten gemaakt.
Naarmate kinderen ouder worden en meer woorden kennen, zie je dat de talen minder gemixt worden. De reden dat kleine kinderen: 'ik ga naar de swimming pool' zeggen, is vaak omdat ze het woord 'swimming pool' eerder paraat hebben: ze kennen het woord 'zwembad' niet, of het is weggezakt.
Woordenschat groter
Dat oudere kinderen minder gemengde zinnen produceren, komt doordat hun woordenschat groter is en ze meer ervaring hebben in het spreken van beide talen. Ook op het gebied van taal geldt: oefening baart kunst. Opvallend is dat in het buitenland wonende Nederlandse kinderen, na een lange zomervakantie in Nederland vaak nauwelijks nog zinnen mengen. Het verschijnsel steekt echter weer de kop op zodra de scholen weer beginnen.
Ons advies aan ouders van kinderen die veel gemengde zinnen gebruiken: Ga kinderen niet de hele tijd expliciet verbeteren, maar noem wel consequent het Nederlandse woord. Als het kind zegt: 'ik ga naar de swimming pool', dan zeg jij: 'Ja, we gaan naar het zwembad.' Dezelfde aanpak kan gebruikt worden bij fouten in de zinsvolgorde of met voorzetsels en lidwoorden.
Spelletje
Wat je ook kunt doen is er een spelletje van maken. Als een kind zegt: 'Ik ga naar de swimming pool' kun je vragen: 'Weet jij wat het Nederlandse woord voor swimming pool is?' Vaak weten ze het wel, maar hebben ze het woord gewoon niet 'top of mind' om er maar eens een gemengde zin van te maken
Als kinderen het Nederlandse woord, of de juiste volgorde van zinnen maar vaak genoeg hebben gehoord, nemen ze het uiteindelijk meestal vanzelf over. Taalvermenging is geen kwestie om je grote zorgen over te maken, wel iets om bewust bij stil te staan.
E-mail deze pagina
Print deze pagina
Ik ben zelf met meerdere talen opgegoeid; tegen de tijd dat ik 8 was had ik er al 4. Altijd in het buitenland gewoont, maar thuis werd Nederlands gesproken. Ik ben blij dat ik mijn Nederlands heb bijgehouden want dit blijft tenminste een identiteit versterken ipv een verwarde citizen of the world te zijn. Ook al blijf ik in het buitenland wonen blijft de kennis van Nederlands en Nederlandse kultuur een plezier, en enigzins een houvast. Mijn Congolese vrouw dringt erop aan dat onze 3 jarige dochter nederlands leert, want zij wil niet dat ze opgroeid met een Nederlands paspoort zonder de taal of kultuur te kennen van haar nationaliteit. Dus leert ze nu Frans en Nederlands en dat gaat goed.
Mijn kinderen(pubers) zijn 3 talig opgevoed omdat zij op een amrikaanse internationale school zitten is Engels tussen de zussen de voer taal, de werk/studie taal , de taal met hun vrienden, Thuis spreken we nederlands maar ik ben opgehouden met het verbeteren,dat werd niet altijd op prijs gesteld en had juist een meer negatieve invloed dan postitief.Ze lezen ,schrijven en spreken hun moederstaal maar verdiepen zich er niet in.Spaans is hun 2de taal.Geleerd in de tijd dat ze in Argentinie op school zaten.Ze spreken en schrijven het op het hoogste IB nivuea van hun school.
Ik ben er wel trots op.We wonen nu weer in NL maar of onze dochters hier zullen blijven is nog maar de vraag.Het voelt niet als hun thuisland ,misschien komt dat wel doordat ze hun moederstaal ondanks alle edufax lessen niet als hun taal aanschouwen.Maar ze redden zich prima hoor!EN als mensen een rare opmerking maken( daar hebben nederlanders nogal een handje van om iemand te verbeteren) dan zeggen ze dat ze van The US zijn...dan ineens krijgen ze wel een compliment dat ze zo goed nederlands praten...Gewoon lekker op pad blijven gaan met je kids en ze zeker nederlands laten leren maar je kunt niet verlangen dat ze dit foutloos spreken als ze geen band meer hebben met de dagelijkse taal.
Consequentheid is het sleutelwoord in een meertalige opvoeding.Door consequent te zijn geef je je kind een enorme voorsprong op andere (ééntalige) kinderen. Onze zoon (inmiddels 19)schakelt probleemloos over van de ene taal naar de andere taal. Ik heb altijd Nederlands met hem gesproken, zijn vader altijd Spaans, de schooltaal was (en is) Catalaans en het Engels hoorde en sprak/spreekt hij met Engelstalige vrienden. Door die enorme voorsprong heeft hij uiteindelijk ook het Frans en Duits eenvoudig op kunnen pakken. Kinderen waarvan de ouders minder consequent zijn ervaren meer problemen. Als je gedurende de eerste levensjaren moedig volhoudt (tegen alle 'goede' raad van anderen in) en je beperkt tot het gebruik van je eigen taal met je kind, zal hij/zij altijd automatisch in die taal antwoorden. Zodra je je kind afwisselend in de ene en dan weer in de andere taal toespreekt zal je kind er uiteindelijk voor kiezen alleen nog in de taal van het land, cq de schooltaal te antwoorden. Ik heb dat duidelijk kunnen constateren na ruim 8 jaar in het NTC-onderwijs (Nederlandse Taal en Cultuur) gewerkt te hebben.
Mijn moeder is Russisch, mıjn man İs Turk en mijn schoonzoon komt uit Malaysia....Praat mijn kleinzoon volmaakt Nederlands? Vanzelf niet...maar ik vind m toch lekker volmaakt, vanzelf...Na drie generaties taalgetutter, is taalvermenging t minste van mijn zorgen...
Nog een tip www.multilingualliving.com
Goeie site, met onder andere 12 mythen en misconcepties over meertaligheid.
Ik groeide voor een groot deel op in Kenia, Hong Kong en Japan, met Nederlandse ouders. Thuis werd altijd Nederlands gesproken maar school en de meeste speelkameraadjes waren Engelstalig. Toen we 'voorgoed' naar NL terugkeerden, kwam m'n achtjarige zusje de eerste dag huilend thuis van school. "Mammie", zei ze in vloeiend Nederlands, "ze lachen me uit want ze verstaan m'n Engels niet". Dat kwam snel goed natuurlijk. Nu woon ik (na 26 jaar Australie) in Maleisie met een Australische vrouw en driejarig dochtertje. Ik praat meestal Nederlands met haar en ze schijnt het meestal te verstaan, maar haar moeder, onze Filippijnse huishulp en de peuterschool (waar ze het enige niet-Maleisische kind is) spreken Engels dus ze antwoordt ook in het Engels, met af en toe wat Tagalog en Bahasa. Ook dat komt denk ik wel goed als ooit wat jaartjes in NL gaan wonen (als Den Haag dat tegen die tijd toelaat natuurlijk, met dat kleinzielige en beangstigende gedoe tegen em/immigranten en NL-paspoorten). Meertaligheid? Alleen maar goed voor de hersenen.
Wij wonen in Zuid-Afrika en menige local vraagt zich af waarom wij onze kinderen Nederlands leren. Jullie kennen de argumenten - familie, makkelijker andere talen leren enzovoort. Maar er is er nog een die ik hier nog niet genoemd zag: Beide ouders spreken geweldig goed Nederlands en het Engels is per definitie minder uitgebreid (ook al hebben we er zelf nog zo'n hoge dunk van, haha). We hebben liever dat ze van ons goed Nederlands leren dan slecht Engels.
Gelukkig dat ik hier zoveel positieve dingen lees over meertalige opvoeding. Ik zat al erg over m'n eerste kleinkind in dat volgend jaar wordt geboren in Brussel, vader half Nederlands, half Engels en moeder Japans. M'n zoon en z'n vrouw spreken samen Engels. M'n schoondochter zal zeker Japans spreken met het kind, m'n zoon voornamelijk Engels en waarschijnlijk zullen ze kiezen voor een Nederlands sprekende creche. Dus dat zijn al drie talen. Daar komt later natuurlijk ook nog Frans bij. Pfffff. M'n zoon is tweetalig opgevoed en dat is nooit een probleem geweest maar 3 lijkt me toch wel veel en verwarrend. Gelukkig heb ik het mis zo te lezen.
Ik denk dat alle "vormen"(één, twee, drie of meertalig) zijn specifieke problemen heeft. Zoals het artikel eindigd, geen probleem van maken, maar wel aandacht aan besteden. Mijn eigen kinderen gaan richting de 3. Spaans is voertaal, maar verstaan (en spreken) wat Nederlands en Engels komt er aardig bij. Mijns inziens, in het begin misschien specifieke problemen, maar later alleen maar voordelen....
Kende eens een jong meisje, 10 jaar of zo en ze sprak en zong in 5 talen. Had Zuid-Amerkaanse ouders (Spaans) en woonde in Italiaans deel van Zwisterland (Duits, Frans, Italiaans) op een Internationale school (Engels).
Ik doe het momenteel met 4, want over mijn Frans kan ik niet naar huis schrijven. Meertaligheid heeft VEEL voordelen.
Wat nu als jij Nederlands bent, je man Frans en je woont samen met een baby in Engeland?
Zal ons kind slecht spreken in alledrie de talen? Is drie te veel? Moet ik het Nederlands dan maar laten zitten?
Advies van andere ouders is zeer welkom.
Kleine kinderen pakken talen heel gemakkelijk op. Dus geen zorgen. Als klein kind gingen we vaak naar Frankrijk en we speelden met Franse kinderen en leerden Frans. Wat we later weer jammer genoeg, vergaten.
Ben op mijn 15de naar de VS verhuisd en leerde dus Amerikaans. Terug in Nederland kreeg ik een onvoldoende voor Engels omdat mijn spelling Amerikaans was. Nederland op z'n smalst.
Mijn man is Engels sprekend en ik heb in mijn Nederlands vaak een Engelse zinsbouw. Maar wat een onzin om bezorgd te zijn dat kleine kinderen meertalig zijn en fouten maken. Dat verdwijnt later wel en ze hebben zo'n enorme voordeel dat ik er jaloers op ben.
De fout vroeger met Duits was dat we de naamvallen uit ons hoofd moesten leren....leer maar eerst spreken dan komt de rest van zelf wel.
Ik ben Canadese en spreek alleen maar Engels met ons zon. Mijn man is Nederlander en spreekt alleen maar Nederlands met hem. Wij wonen in Italie, dus ons zon (die is 5 jaar) spreekt Engels, Nederlands en nu Italiaans. Hij spreekt zonder problemen. Op (zijn) (internationaal)school, zijn er veel kinderen die 3 talen spreken ... zonder problemen. Laat het maar niet zitten!
Leuke antwoorden Susanne en Wendy, dank! T komt vast wel goed idd:)
Hallo drietalige families!
Ik ben er ook zo eentje: mijn Franstalige man, ik Nederlands, woonachtig in het buitenland waar onze dochter naar Engelstalige scholen gaat. Wat een geweldige kans! Toen onze dochter nog een baby was heb ik een paar boeken gelezen over meertaligheid, en die raadden meestal aan om een taal per persoon te spreken, en dat dan inderdaad consequent vol te houden - zoals Wendy ook aanraadt. Onze dochter is nu 7 en perfect drietalig. Natuurlijk maakt ze fouten zoals in het artikel beschreven. Ze zegt 'mijn zonnebrillen' en 'ik wil niet doen dat', maar dat geeft niks. Als we in Nederland kan ze met iedereen praten en aller verstaan. Qua lezen, rekenen en schrijven hebben we voor Engels gekozen, toch de eerste taal van de wereld. Met lezen en schrijven in Frans en Nederlands wachten we tot ze het Engels goed onder de knie heeft. We tellen wel in het Nederlands en Frans, en lezen af en toe een paar regels of kijken naar een film met Nederlandse ondertiteling. Maar het Nederlands laten vallen: niet doen hoor. Het is je moedertaal, en hoewel veel Nederlanders het heerlijk vinden om Engels te praten, wordt er in ons land bijna altijd Nederland gesproken. Om het nog wat ingewikkelder te maken: momenteel woont ook mijn man's Franstalige zoon bij ons, met hem spreek in Engels omdat hij het moet leren, met mijn man spreek in Engels en Frans, maar met onze dochter alleen Nederlands, behalve als er vriendinnetjes komen logeren, dan praat ik wel eens Engels.
Tot een jaar of drie had mijn dochter niet door dat het verschillende talen betrof: ze dacht gewoon papa praat zus, en mama praat zo. Pas vanaf een jaar of drie kon ze vertalen. Nu schept ze af en toe op dat wel vijf talen spreek, incl Spaans, en .... Malagasy (een paar woordjes dan). Opschepster :-)
Succes ermee!
Susanne
Hallo,
het is het meest zinvol (dat was/is bij ons althans) als jij als Neerlandse gewoon nederlands met je kind praat en je man frans. Dit moet je wel consequent volhouden. Ik weet natuurlijk niet hoe jij en je man met elkaar praten als jullie samen zijn. Als het kind groter is en beide talen redelijk beheerst ( dus tegen de tijd dat het waarschijnlijk naar de kleuterschool gaat) kunnen jullie als je met z'n drieën bent samenengels praten, dit geldt natuurlijk ook als er andere mensen bij zijn die zowel geen nederlands en/of frans spreken.
Heel veel succes.
Zullen we dan ook maar gelijk de engelse "leenwoorden" uit de Nederlandse taal verwijderen?
Deze worden ook te pas en te onpas gebruikt.
Onze dochter (inmiddels 11) is tweetalig opgevoed (Duits, Nederkands)en ondertussen dus ook Thais en Engels, dit gaat allemaal zonder problemen en ik heb tot op heden nog geen "fout" kunnen ontdekken.
Overigens ben ik het volkomen eens met Cor. Als dit zo verder gaat moeten we het mengen van culturen ook maar een halt gaan toeroepen. Alsof alleen de Nederlandse taal zaligmakend is.
Hartelijke groeten vanuit Mae Rim.
Woon zelf al jaren buiten Nederland. Zelfs op mijn oude dag komen woorden uit de nieuw aangeleerde talen eerder boven dan Nederlandse. Wat is de tijd? Hangt de kandal al? Witte koffie. Maar met schrijven vindt die verwarring nooit plaats. Zou graag eens een artikel zien over het enorme voordeel van meertaligheid en het grotere gemak waarmee tweetaligen een nieuwe taal oppikken (Indonesië, China).
God, wat een ramp. Is het Ellen Blom nooit opgevallen dat reacties van eentalige Nederlanders op divera internetfora stijf staan van de spel-en-stijlfouten? Daar eerst maar eens aan gaan werken, lijkt me. Zelfs de koppenmakers van Nederlandse "kwaliteitskranten" maken er een bende van.Weer een tendentieus stukje van de WO in het verlengde van de kop dat we allemaal 20 jaar eerder dood gaan dan eentalige(?) Nederlanders...
Nieuwe reactie inzenden